Η έκθεση «Ελεύθερες Γραμμές» παρουσιάζεται στο Μεγάλο Αρσενάλι, στο Ενετικό Λιμάνι των Χανίων, με έργα τριών Σουδανών προσφύγων που κρατούνται στο Κατάστημα Κράτησης Χανίων. Μέσα από τη ζωγραφική και τον γραπτό λόγο, οι τρεις μαθητές του 2ου Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας, που λειτουργεί μέσα στη φυλακή, αποτυπώνουν τις εμπειρίες, τους φόβους και τις ελπίδες τους, διεκδικώντας το δικαίωμα στην ελευθερία και την αξιοπρέπεια.

Την πρωτοβουλία για την έκθεση ανέλαβε η ηθοποιός και καθηγήτρια θεάτρου Ιώ Ασηθιανάκη, η οποία συμμετέχει και η ίδια με μια σειρά φωτογραφιών από την παραλία Τρυπητή στη Γαύδο, σημείο άρρηκτα συνδεδεμένο με τις αφίξεις προσφύγων στην Ελλάδα. 

Όπως δήλωσε η Ιώ Ασηθιανάκη στην Εργατική Αλληλεγγύη: «Με τις φωτογραφίες αυτές, θέλησα να δημιουργηθεί μια σύνδεση ανάμεσα σε όλους εκείνους τους ανθρώπους που επιχειρούν αυτό το ταξίδι και τις ιστορίες τους. Πέρα από τους τρεις που εκθέτουν τα έργα τους.

Δεν είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε όλες τις λεπτομέρειες της διαδρομής τους για να καταλάβουμε ότι πρόκειται για ανθρώπους που έχουν βιώσει παρόμοιες καταστάσεις, έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τον τόπο τους και αναζητούν μια ασφαλή ζωή. Και αντί γι’ αυτό, πολλοί από αυτούς φυλακίζονται. Άδικα. Χωρίς να είναι διακινητές, χωρίς να είναι εγκληματίες».

Σε κείμενο που υπογράφει ο Mubarak διαβάζουμε: «Είναι η πρώτη φορά που νιώθω τα πουλιά που τραγουδούν στο κλουβί τους [...] Αγαπώ την ελευθερία. Τι έγκλημα διέπραξαν αυτά τα αθώα πουλιά, εκτός από το ότι είχαν μια τόσο αγνή φωνή και αρμονικές μελωδίες;»

Επικίνδυνες διαδρομές

Στην έκθεση αποτυπώνονται οι επικίνδυνες θαλάσσιες διαδρομές, οι υπερφορτωμένες βάρκες, η μοναξιά και η εμπειρία του εγκλεισμού. Παράλληλα, αναδεικνύονται η δύναμη, η μαχητικότητα και η αξιοπρέπεια ανθρώπων που διεκδικούν το δικαίωμα στην ελευθερία, την έκφραση και το όνειρο. Τέλος, θίγεται και η ανθρωπιστική κρίση στο Σουδάν, που παραμένει σε μεγάλο βαθμό απούσα από τη δημόσια συζήτηση. 

Όπως σχολίασε η Ι. Ασηθιανάκη: «Είναι σαν να έχει θεωρηθεί η καταστροφή στο Σουδάν κάτι δεδομένο. Για τους Σουδανούς, η διαδρομή συχνά ξεκινά από την ανάγκη να φύγουν από τον πόλεμο και να σωθούν. Περνούν από τη Λιβύη και προσπαθούν να φτάσουν στην Ευρώπη, ελπίζοντας ότι θα βρουν προστασία, όπως προβλέπεται από το διεθνές δίκαιο. Αυτοί οι άνθρωποι, που έχουν ήδη βιώσει τον πόλεμο, τη βία και τον ξεριζωμό, αξίζουν μια ζωή με ασφάλεια, ελευθερία και αξιοπρέπεια, όχι να βρίσκονται στη φυλακή».

Στον χώρο της έκθεσης υπάρχει κουτί οικονομικής ενίσχυσης για τη στήριξη των τριών δημιουργών, που βρίσκονται σε συνθήκες οικονομικής ανέχειας.

Η έκθεση συνεχίζεται έως και τις 8 Νοεμβρίου στα Χανιά, ενώ εξετάζεται η παρουσίασή της στην Αθήνα στις 28 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο εκδήλωσης συλλογικότητας που στηρίζει Σουδανούς πρόσφυγες υπό κράτηση.

Χριστίνα Μανωλακάκη

Αναλυτική παρουσίαση της έκθεσης στο ergatiki.gr