Εκλογές στις 28 Νοέμβρη, γενική απεργία στις 11 Νοέμβρη, ένα κίνημα για τη στέγη που βρίσκεται σε εξέλιξη, απεργίες στην εκπαίδευση και σε άλλους κλάδους, και ένα καινούργιο έγκλημα στους σιδηρόδρομους με 69 νεκρούς. Η επίσημη ισπανική πολιτική βρίσκεται σε σύγχυση. Οι αγώνες των από κάτω δίνουν μια πρόγευση για τις μάχες που έρχονται.

Η Δεξιά και οι φασίστες του Βοξ πηγαίνουν αγκαλιά προς τις εκλογές και στέλνουν προς όλες τις κατευθύνσεις το μήνυμα ότι αν κερδίσουν και αναλάβουν την εξουσία το πρώτο που θα κάνουν θα είναι να εξαπολύσουν εκδικητική επίθεση απέναντι στο κίνημα. Από την άλλη, ο Σάντσεθ και οι σύμμαχοί του από τα Αριστερά πηγαίνουν προς τις εκλογές με μόνη τους ελπίδα ότι ο τρόμος που προκαλεί η ακροδεξιά συμμαχία θα τους σώσει.

Ο αρχηγός της Δεξιάς, Φεϊχόο, βγήκε ξεδιάντροπα και κάλεσε τα συνδικάτα να αναστείλουν την απεργία της 11ης Νοέμβρη, που όπως είπε είναι πρωτοφανής γιατί δεν γίνεται ενάντια στην κυβέρνηση αλλά ενάντια στην αντιπολίτευση. Προσπάθησε μάλιστα να εκμεταλλευτεί και τους νεκρούς των τρένων: “πριν, η απεργία ήταν ακατανόητη. Τώρα, με 69 νεκρούς πρόκειται για βαρύ λάθος”. Ο Αμπασκάλ, ο χιτλερίσκος του Βοξ, έκανε ένα βήμα παραπέρα, λέγοντας πως “κρατάμε ονόματα” για να ξέρουμε τι θα κάνουμε “όταν θα υπάρξει πολιτική αλλαγή”. Απείλησε δηλαδή τα συνδικάτα και τους απεργούς για διώξεις αν φτάσει στην εξουσία. Ο Φεϊχόο είπε κάτι παρόμοιο με πιο μαλακούς όρους. Είπε ότι στις διαπραγματεύσεις αν γίνουν κυβέρνηση θα εκτιμήσουν ποια συνδικάτα είναι “αξιόπιστα” με βάση την στάση τους στις 11 Νοέμβρη. Οι πρώτες ανοιχτές απειλές είναι ότι θα κόψουν τη χρηματοδότηση των συνδικάτων και τα προγράμματα επιμόρφωσης. Αλλά αυτό που ονειρεύονται είναι πιο επιθετικό.

Μια ιδέα παίρνουμε από αυτά που εξελίσσονται στη Μαδρίτη, όπου κυβερνάει η Αγιούσο, προβεβλημένο στέλεχος της δεξιάς πτέρυγας της Δεξιάς. Οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται στην τρίτη βδομάδα απεργίας. Διέκοψαν τις ανοιχτές δράσεις για λίγες μέρες λόγω του πένθους, αλλά από τη Δευτέρα ξαναβγήκαν στον αγώνα. Η Αγιούσο και η κυβέρνησή της αρνούνται να κάτσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, λέγοντας πως δεν αναγνωρίζουν το κύρος των πιο ριζοσπαστικών συνδικάτων που έχουν μεγάλη δύναμη στους εκπαιδευτικούς. Στέλνει την αστυνομία σε κάθε κινητοποίηση, με εντολές για άγριο ξύλο και συλλήψεις, αντιμετωπίζοντας τους δάσκαλους και τους καθηγητές σαν ταραξίες. Την αστυνομία έστειλε και στην Πουέρτα ντελ Σολ για να διώξει τα κομμάτια του κινήματος που συνέχιζαν την κατασκήνωση για τη στέγη (η πλειοψηφία είχε ήδη αποφασίσει να επικεντρωθεί στην απεργία και όχι στον καταυλισμό).

Από κοντά και τα “συνδικάτα” των αστυνομικών που ελέγχονται από την άκρα δεξιά, που κάνουν “κινητοποιήσεις”, καταγγέλλοντας την κυβέρνηση του Σάντσεθ ότι δεν τους αφήνει να δείρουν και να συλλάβουν όπως οι ίδιοι θέλουν τόσο τους απεργούς όσο και τους μετανάστες. 

«Θα τα δώσουμε όλα σε αυτή τη μάχη»

Οι απειλές αυτές δεν πτοούν κανέναν από τους απεργούς. Αντίθετα, στη Μαδρίτη πλέον βγαίνουν και τα Πανεπιστήμια στον αγώνα. Στις 4 και 5 Νοέμβρη, εκπαιδευτικοί, υπόλοιποι εργαζόμενοι και φοιτητές κάνουν στάσεις και απεργίες με αιτήματα για τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης. “Ενάντια στην οικονομική ασφυξία, την ιδιωτικοποίηση και τον όλο και μεγαλύτερο ελιτισμό στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση, θα τα δώσουμε όλα σε αυτή τη μάχη”, λέει το κοινό κάλεσμα επιτροπής αγώνα από έξι Πανεπιστήμια. Στο κάλεσμα καταγγέλλουν και τις αστυνομικές επιθέσεις στις πρόσφατες κινητοποιήσεις των φοιτητών.

Οι ηγεσίες των μεγάλων συνδικάτων δεν βοηθάνε στην οργάνωση της απεργίας, γιατί όντως βλέπουν την απεργία μέσα από τη λογική του προεκλογικού αγώνα. Αλλά, οι πραγματικές απεργίες και οι πραγματικοί αγώνες, με κέντρο τη στέγη, έχουν οδηγήσει σε σχηματισμό επιτροπών αγώνα σε πολλά σημεία της χώρας. Συνελεύσεις και απεργιακές επιτροπές που παίρνουν πρωτοβουλία για οργάνωση και για απεργιακές φρουρές την επόμενη Τετάρτη, ό,τι και να λένε οι ηγεσίες. 

Ο φόβος των από πάνω απέναντι στις απεργίες και τις κινητοποιήσεις είναι τόσο πρόδηλος, γιατί ξέρουν ότι οι συνθήκες που μας έφεραν μέχρι εδώ πάνε προς το χειρότερο, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα των εκλογών. Ο κόσμος δυσκολεύεται να πληρώσει το νοίκι και το στεγαστικό, βλέπει όλο και πιο δύσκολο να στείλει τα παιδιά του στα Πανεπιστήμια (όλα με δίδακτρα), και ακούει στην τηλεόραση τους εκπροσώπους των ιδιοκτητών να λένε πως οι τιμές των ακινήτων μόνο προς τα πάνω πρέπει να πάνε. Τις όποιες αυξήσεις στους μισθούς και τα επιδόματα πέρασε και διαφήμισε η κυβέρνηση Σάντσεθ τις τρώει πλέον η αύξηση στην τιμή των καυσίμων.

Είναι πολλοί οι κλάδοι που έκαναν υπομονή αλλά δεν είναι πλέον διατεθειμένοι για περισσότερη. Στη Μούρθια έχει βγει σε απεργία διαρκείας ο κλάδος του μετάλλου, από τα τέλη Οκτώβρη. 35 χιλιάδες εργάτες και εργάτριες σε 8 χιλιάδες εταιρείες. Από την πρώτη στιγμή προχώρησαν σε μπλοκαρίσματα δρόμων και ήρθαν αντιμέτωποι με τα ΜΑΤ, τα δακρυγόνα και τις πλαστικές σφαίρες. Όλος ο κόσμος του μετάλλου πήρε μαζί την απόφαση για την απεργία μετά από μήνες διαπραγματεύσεων με τα αφεντικά που δεν έκαναν υποχωρήσεις.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες ήρθε το τραγικό γεγονός στην Ούρδα, στην επαρχία του Τολέδο με τους 69 νεκρούς. Είναι το δεύτερο τέτοιο έγκλημα μέσα στην ίδια χρονιά, μετά τη σύγκρουση στην Κόρδοβα το Γενάρη με 46 νεκρούς. Ξανά, η στάση της κυβέρνησης που προσπαθεί να αποπολιτικοποιήσει το ζήτημα, δίνει χώρο στη Δεξιά που κανονικά θα έπρεπε να ψάχνει πού να κρυφτεί. Οι Υπουργοί του Σάντσεθ κυκλοφόρησαν γρήγορα τα ηχητικά για να δείξουν ότι το λάθος ήταν ατομικό και έφταιγε “ο σταθμάρχης” που έδωσε λάθος εντολή. Η αλήθεια είναι πως το σύστημα αυτόματου ελέγχου είχε χαλάσει για πολλοστή φορά. Είναι παλιό, δεν μπορεί να σηκώσει την τεράστια αύξηση της κυκλοφορίας υπερταχειών που έχει λανσάρει η Ισπανία, έχουν περιορίσει τα κονδύλια συντήρησης, ενώ για να μη χαθούν δρομολόγια περιορίζουν στο ελάχιστο τα έργα μέχρι να γίνουν “απαραίτητα”.

Στο μεταξύ, κάθε φορά που χαλάει το σύστημα, ενεργοποιούνται εναλλακτικά πρωτόκολλα τα οποία γίνονται όλο και πιο πολύπλοκα και εξαρτώνται από όλο και λιγότερους εργαζόμενους, μιας και περισσότεροι “δεν χρειάζονται” αφού όλα γίνονται “αυτόματα”. Όμως, μια λάθος εντολή σε ένα τρένο “AVΕ”, όπως αυτό που έφτασε στην Ούρδα και εμβόλισε το τρένο της Iryo που ήταν σταματημένο στο φανάρι, δεν έχει γυρισμό. Με 200 χιλιόμετρα την ώρα οι δυο σιδερένιες μάζες έγιναν μία.

Ιδιωτικοποίηση

Η Δεξιά ήταν αυτή που ιδιωτικοποίησε το δίκτυο και τη συντήρηση των τρένων τη δεκαετία του ‘90. Τώρα χρησιμοποιούν το επιχείρημα ότι και σε άλλες χώρες είναι ιδιωτικοποιημένα αλλά δεν έχουν προκληθεί τόσοι νεκροί. Όμως, αφενός κανείς δεν ξέρει πού θα γίνει το επόμενο ατύχημα. Αφετέρου, η Ισπανία απέκτησε το μεγαλύτερο δίκτυο υπερταχειών στον κόσμο (μετά την Κίνα), διέλυσε την πλειονότητα των τοπικών γραμμών και την αντικατέστησε με τα “τρένα του μέλλοντος”. Πάνω σε αυτήν την “επιτυχία”, που τράβηξε κεφάλαια από όλη την Ευρώπη και έριξε τις τιμές στα εισιτήρια, στηρίχθηκε και η έκρηξη του τουρισμού και άλλα στοιχεία που η κυβέρνηση Σάντσεθ παρουσιάζει σαν κατορθώματά της. Τα πολυτελή ξενοδοχεία, τα Airbnb, οι αεροπορικές χαμηλού κόστους, ο τεράστιος τομέας της εστίασης, είναι το ίδιο και το αυτό σύστημα που βλέπει τους νεκρούς στα τρένα σαν παράπλευρες απώλειες.

Είναι ο “καπιταλισμός της βιασύνης”, όπως είπε ο Χαβιέρ Μπάριο που έχασε τη σύζυγό του, Κάρμεν,  στην Ούρδα. “Οι νεκροί αυτοί είναι νεκροί όλης της κοινωνίας μας. Της κοινωνίας στην εποχή που ζόυμε, τη χειρότερη εποχή του καπιταλισμού της βιασύνης. Όπως κάποτε έστελναν τα παιδιά στα ορυχεία να βγάλουν το κάρβουνο, τώρα οι καπιταλιστές που θέλουν τα χρήματα πιο γρήγορα από ποτέ, με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα. Οι νεκροί σήμερα, όπως και η γυναίκα μου, έχουν να κάνουν με αυτό το σύστημα. οι 80 νεκροί, όπως η γυναίκα μου σήμερα, και όσοι θα υπάρξουν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν, έχουν να κάνουν με αυτό. Η Κάρμεν θα έκανε το τελευταίο της επαγγελματικό ταξίδι για χάρη της εταιρείας Corte Ingles. Γενικά όλες οι εταιρείες κατακρεουργούν τους υπαλλήλους τους. Τη δουλειά που έκαναν τρεις, τώρα την κάνει μόνο ένας. Με βλέπετε εδώ, αν και δεν έχω σταματήσει να κλαίω εδώ και δύο μέρες. Πρέπει να ξεσηκωθούμε όλοι μαζί. Να αλλάξουμε αυτόν τον κόσμο, όλοι μαζί”.