Αντιφασιστικό και αντιρατσιστικό κίνημα
Pushbacks και άλλες φονικές ιστορίες «εθνικής διαφάνειας»

Ομαδική επαναπροώθηση στον Έβρο το 2018.

Συνεχίζονται οι αποκαλύψεις για τα ατελείωτα εγκλήματα της Ελληνικής Αστυνομίας, του Λιμενικού και της Frontex σε βάρος προσφύγων, με νέες μαρτυρίες για βίαιες επαναπροωθήσεις να έρχονται στο φως. Μαζί με τις αποκαλύψεις συνεχίζεται και η προσπάθεια συγκάλυψης, τόσο από τη μεριά των αρμόδιων ελλήνων υπουργών όσο και από τη μεριά της Frontex.

Στις 7 Απρίλη δημοσιοποιήθηκε η έκθεση της Human Rights Watch, στην οποία αναδεικνύονται για μια ακόμη φορά οι πρακτικές της Ελληνικής Αστυνομίας: συλλαμβάνουν και απαγάγουν τους πρόσφυγες στα σύνορα, τους κρατούν σε άτυπα κρατητήρια για ώρες, τους κλέβουν κινητά, χρήματα και άλλα υπάρχοντα αξίας, τους κακοποιούν και, τέλος, τους παραδίδουν σε κουκουλοφόρους οι οποίοι τους στέλνουν πίσω στην Τουρκία. Επιφυλάσσουν αυτή τη συμπεριφορά αδιακρίτως σε άντρες, γυναίκες και παιδιά, ενώ δεν δίνουν σε κανέναν τη δυνατότητα να κάνει αίτηση ασύλου.

Η αναφορά αυτή βασίστηκε σε συνεντεύξεις 26 Αφγανών, 23 από τους οποίους επαναπροωθήθηκαν το διάστημα μεταξύ Σεπτεμβρίου 2021 και Φεβρουαρίου 2022 στα χερσαία σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία. Οι μαρτυρίες είναι συγκλονιστικές: «Όταν μας συνέλαβαν, μας [έκαναν σωματική έρευνα] και πήραν τα [ρούχα] μας, τα υπάρχοντά μας και τα κινητά μας τηλέφωνα. Έκαψαν τα ρούχα μας… εγώ έμεινα μόνο με το εσώρουχο», περιγράφει ένας πρόσφυγας. Ένας άλλος, που προσπάθησε να διαφύγει, λέει: «ο αστυνομικός σημάδεψε το κεφάλι μου με ένα όπλο και μου είπε να κάτσω κάτω αλλιώς θα πυροβολούσε».

Οι μαρτυρίες κάνουν λόγο και για ανήλικα παιδιά που υπέστησαν τα ίδια βασανιστήρια: «Υπήρχαν 250 άτομα σε εκείνο το δωμάτιο που με κρατούσαν και υπήρχαν δύο αγόρια στην ομάδα μου που ήταν και τα δύο 16 χρονών. Η αστυνομία τούς είπε να βγάλουν τα ρούχα τους και δεν υπήρξε καμία διαδικασία για τον προσδιορισμό της ηλικίας τους. Δεν μας έδωσαν ούτε φαγητό ούτε νερό». Ένας 14χρονος πρόσφυγας περιγράφει: «Πήραν όλα μας τα ρούχα. Ήμουν γυμνός. Χωρίς ρούχα. Συμπεριφέρονται έτσι σε όλους τους μετανάστες. Με χτυπούσαν στο πόδι με ένα γκλομπ της αστυνομίας. Δεν μπορούσα να περπατήσω καλά για έναν μήνα».

Εκτός από τους ξυλοδαρμούς, το ξεγύμνωμα και την κλοπή των υπαρχόντων τους, οι πρόσφυγες κατήγγειλαν και εξευτελιστικές συμπεριφορές: «Για 28 άτομα, μας πέταξαν 4-5 μπισκότα και προσπαθούσαμε να τα πιάσουμε. Μας κορόιδευαν και γέλαγαν μαζί μας». Επίσης, ένας ακόμα πρόσφυγας παρατήρησε: «Δύο από τους άνδρες ήταν υψηλόβαθμοι αξιωματικοί επειδή είχαν διακριτικά στα χέρια τους».

Αναμφισβήτητο

Ανάμεσα στα συμπεράσματα της έρευνας ήταν ότι η αστυνομία αναθέτει τη βρώμικη δουλειά της επαναπροώθησης σε άλλους μετανάστες, προκειμένου «να θολώσει τα νερά σε περίπτωση σοβαρής διερεύνησης», όπως τονίζει η HRW. Και πράγματι η θέση των δυο υπουργών Θεοδωρικάκου και Μηταράκη προκαταβολικά ήταν ότι οι περιγραφές «προδίδουν μάλλον συγκρούσεις και ξεκαθάρισμα λογαριασμών μεταξύ των κυκλωμάτων των λαθροδιακινητών»! Όμως η HRW υπογραμμίζει: «Είναι αναμφισβήτητο ότι η ελληνική κυβέρνηση είναι υπεύθυνη για παράνομες επαναπροωθήσεις στα σύνορα. Η χρησιμοποίηση τρίτων, για να φέρνουν σε πέρας αυτές τις παράνομες πράξεις, δεν την απαλλάσσει από καμία ευθύνη».

Η OLAF («οι αδιάφθοροι της ΕΕ» όπως ονομάζονται) σε δική της έρευνα διαπιστώνει πως ήταν κοινό μυστικό στο εσωτερικό της Frontex ότι γίνονται παράνομες επαναπροωθήσεις στα ελληνικά σύνορα, ενώ κατηγορεί τρία ανώτατα στελέχη της διοίκησης για μεθοδευμένη συγκάλυψη των καταγγελιών με απόκρυψη στοιχείων και αφόρητη πίεση σε υφιστάμενους. Όπως αναφέρει στο ρεπορτάζ της η ΕφΣυν, είναι εξαιρετικά πιθανό ανάμεσα στα τρία αυτά στελέχη να περιλαμβάνεται και ο Λετζέρι, διοικητής της Frontex. Στον Λετζέρι έπλεκε το εγκώμιο ο Μητσοτάκης, ενώ ο Μηταράκης τον βράβευσε «για τη σημαντική συμβολή του οργανισμού στην αντιμετώπιση της μεταναστευτικής κρίσης». Το πόρισμα ζητά να παραπεμφθούν σε πειθαρχικό έλεγχο τα τρία αυτά ανώτατα στελέχη της Frontex.

Με αφορμή το πόρισμα της έρευνας αυτής, η ψηφοφορία της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με 23 ψήφους κατά και μόλις 6 υπέρ, κατέληξε στην αναστολή της χρηματοδότησης της Frontex την 1η Απρίλη. Στο μεταξύ στις 29 Μάρτη η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της δικής της έρευνας σχετικά με τις καταγγελίες για τις επαναπροωθήσεις. Με ένα απλό δελτίο τύπου και χωρίς να δημοσιοποιήσει την έρευνα, δήλωσε ότι δεν βρέθηκαν στοιχεία (!!) που να επιβεβαιώνουν τις καταγγελίες. 25 οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στο προσφυγικό με ανακοίνωσή τους ζητούν τη δημοσιοποίηση της έρευνας.