Πολιτισμός
Θέατρο: Πιο δυνατός κι από τον Σούπερμαν

Κουκαλάνι και Ρέλλας μαζί σε αντιρατσιστικό συλλαλητήριο

Από τις 14 Οκτωβρίου με δυο παραστάσεις για την εκπαιδευτική κοινότητα και από τις 20 Οκτώβρη με την επίσημη πρεμιέρα, η Συντεχνία του Γέλιου σε συνδημιουργία με την Κίνηση Ανάπηρων Καλλιτεχνών παρουσιάζει στο Σύγχρονο Θέατρο (Ευμολπιδών 45, Αθήνα) την κωμωδία «Πιο Δυνατός κι από τον Σούπερμαν» του Άγγλου συγγραφέα Roy Kift, ο οποίος βλέπει τον κόσμο μέσα από τα μάτια ενός ανάπηρου παιδιού. 

Τη μετάφραση/μεταφορά και σκηνοθεσία του έργου μοιράζονται ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Βασίλης Κουκαλάνι και ο ανάπηρος ακτιβιστής και σκηνοθέτης Αντώνης Ρέλλας, ενώ τα τραγούδια της παράστασης υπογράφει ο Φοίβος Δεληβοριάς. Πρωταγωνιστούν οι: Γιώργος Κατσής, Βασίλης Κουκαλάνι, Μαρία Μοσχούρη, Τάνια Παλαιολόγου, Μιχάλης Τιτόπουλος, Θοδωρής Σκυφτούλης.

Οι παραστάσεις θα είναι καθολικά προσβάσιμες για όλους και όλες, θα πραγματοποιηθούν δηλαδή με ταυτόχρονη διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα (ΕΝΓ), Ενδογλωσσικούς Υπέρτιτλους για K(κ)ωφούς/ές και βαρήκοους/ες (CAP) και Ακουστική Περιγραφή για ανθρώπους με προβλήματα όρασης (AD).

Οι δυο σκηνοθέτες Βασίλης Κουκαλάνι και Αντώνη Ρέλλας μίλησαν στην ΕΑ και 

τον Κυριάκο Μπάνο:

“Με τον Αντώνη συναντηθήκαμε στο δεκαήμερο αντιφασιστικό φεστιβάλ των Παραστατικών τεχνών στο Θέατρο ΕΜΠΡΟΣ το 2014. Εκεί γνώρισα το αναπηρικό κίνημα μέσα από τη δυναμική ομάδα της Κίνησης Ανάπηρων Καλλιτεχνών. Με ενθουσίασε ο τρόπος που λειτουργούσαν με την πρόκληση, την κοροϊδία αλλά και αυτή την ευθεία κοινή λογική που έχουν τα παιδιά απέναντι στους ενήλικους που δείχνουν να εκμεταλλεύονται το ηθικό πλεονέκτημα της ηλικίας τους. Πώς προκαλείς την εξουσία, το κατεστημένο, τα παγιωμένα πράγματα που όλοι νομίζουμε ότι έτσι είναι και που φαίνεται σαν να μην μπορείς να κάνεις τίποτα; Είναι ένας από τους τρόπους που χρησιμοποιώ κι εγώ όλα αυτά τα χρόνια ακολουθώντας την παράδοση του χειραφετημένου αντιαυταρχικού παιδικού θεάτρου”, τονίζει ο Βασίλης Κουκαλάνι.

“Το “Πιο Δυνατός και από τον Σούπερμαν” γράφτηκε από τον Κιφτ το 1980 και ανέβηκε στην Αγγλία σε μια περίοδο που το αναπηρικό κίνημα γινόταν όλο και πιο ισχυρό. Η παρουσίασή του έκανε βαθιά τομή στις προκαταλήψεις και τις παγιωμένες αντιλήψεις για την αναπηρία και το παιδικό θέατρο. Το 1981 ανέβηκε στο Βερολίνο από το θέατρο Grips που το ξανανέβασε το 1994. Και στην Γερμανία είχε τρομερή απήχηση.

Μονίμως λέω ότι το έγο δεν λέει μόνο για την αναπηρία. Έχει πάρει ως όχημα την αναπηρία για να πει αυτό που λένε όλα αυτά τα έργα. Ότι εμείς έχουμε τις καλύτερες ιδέες, εμείς έχουμε τα καλύτερα κοινωνικά οράματα, εμείς έχουμε την αυτοπεποίθηση και το όνειρο να κάνουμε μια καλύτερη κοινωνία. 

Συλλογική απόφαση

Όπως και τα υπόλοιπα παιδικά έργα του Grips καταλήγουν θετικά. Όχι με λύση, όχι με χάπυ έντ, αλλά με την συλλογική απόφαση ότι από εδώ και μπρος θα το κάνουμε αλλιώς, θα το κάνουμε διαφορετικά.

Δεν είναι εύκολο έργο. Και ειδικά το θέμα της αναπηρίας ενδεχομένως προκαλεί αμηχανία και επιφύλαξη στον κόσμο. Αλλά πιστεύω θα το κερδίσουμε το στοίχημα”.

“Όσο παράδοξο και να ακούγεται, η γνωριμία μας με το Βασίλη Κουκαλάνι και με τη Συντεχνία του Γέλιου έγινε εξαιτίας της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα. Ήταν ένα σημείο αναφοράς ώστε τα κινήματα να συναντηθούν απέναντι στη φασιστική απειλή. Στο Αντιφασιστικό Φεστιβάλ Παραστατικών Τεχνών τα προτάγματά μας άρχισαν να γίνονται αντιληπτά από τους αντιρατσιστές/στριες και μέσα από την διαδικασία της συνεκπαίδευσης φτάσαμε σε αυτή τη συνεργασία, να ανεβάζουμε ένα αντιρατσιστικό έργο που έχει στο επικεντρό του έναν ανάπηρο προέφηβο”, αναφέρει ο Αντώνης Ρέλλας.

“Με πολύ κατανοητό και πραγματικό τρόπο το έργο δείχνει την αλήθεια όπως την αντιλαμβανόμαστε οι ίδιοι οι ανάπηροι και οι ανάπηρες. Η τέχνη όπως την βλέπουμε στην Κίνηση Ανάπηρων Καλλιτεχνών είναι πολιτική. Μέσα από τη δράση γίνεται ξεκάθαρος ο διαχωρισμός που κάνουν οι χειραφετημένοι ανάπηροι μεταξύ της βλάβης που φέρνουν στα σώματά τους και της αναπηρίας που τους επιβάλει η κοινωνία, η πολιτεία και ο καπιταλισμός. Ο Άρης είναι ένας σπιρτόζος νέος ανάπηρος που δεν αποδέχεται όλα αυτά που η κανονική κοινωνία του επιβάλει. Η μητέρα του ζει μόνη της, χωρίς σύζυγο και έχει δυο παιδιά. Δεν είναι πλούσιοι, οπότε έχει και ταξικά ζητήματα όλο αυτό. Αυτό δεν σημαίνει πως η παράσταση δεν έχει μέσα και καλλιτεχνικά γεγονότα. Το ίδιο το κείμενο, η σκηνοθεσία και τα σκηνικά, η δράση των ηθοποιών αλλά και η πανέμορφη μουσική του Φοίβου Δεληβοριά και των Χατζηφραγκέτα δημιουργούν ένα όμορφο καλλιτεχνικό περιεχόμενο. 

Η παράσταση θα είναι καθολικά προσβάσιμη για όλους και για όλες. Δώσαμε μεγάλη φροντίδα και κάναμε αλλαγές, φτιάχτηκε τουαλέτα αναπήρων, μπήκε ράμπα, μπήκαν χειρολισθήρες ούτως ώστε όλοι/ες να απολαύσουν την είσοδο στο δομημένο περιβάλλον ισότιμα.

Ο πραγματικός καλλιτέχνης ανάπηρος ή μη οφείλει να μην κατακρεουργείται από το κτήνος και θεωρώ πως με το “Πιο δυνατός και από τον Σούπερμαν” βρίσκουμε τρόπο να δαμάσουμε για λίγο το κτήνος”.