Το 24ο κινηματογραφικό φεστιβάλ της Αθήνας ξεκίνησε στις 19 Σεπτέμβρη με μια σπουδαία ταινία, τον «Ψυχρό πόλεμο» του Πολωνού Πάβελ Παβλικόφσκι, δημιουργού της «Ida». Η ταινία, που βραβεύτηκε φέτος στις Κάννες, παρουσιάζει μια ιστορία αγάπης στο φόντο του ψυχρού πολέμου, από το 1949 μέχρι το 1965. Αν και εστιάζει στον έρωτα ενός διευθυντή ορχήστρας με μια τραγουδίστρια, η αφήγηση παρακολουθεί τις πολιτικές και πολιτιστικές εξελίξεις στην μεταπολεμική Πολωνία και την υπόκωφη αναμέτρηση Αντολικού – Δυτικού μπλοκ, με τρόπο που εντυπωσιάζει και μερικές στιγμές κλέβει την παράσταση από το love-story.
Το φεστιβάλ ωστόσο δεν έχει μόνο να προαναγγείλει τις ταινίες της σεζόν που έρχεται. Το πιο σημαντικό είναι ότι δίνει την ευκαιρία στο κοινό να ανακαλύψει ταινίες νέων δημιουργών ή ταινίες λιγότερο εμπορικές, οι οποίες πιθανά δεν θα βρουν διανομή στις αίθουσες και μόνη δυνατότητα να τις δει κάποιος είναι μέσω φεστιβάλ. Έτσι ταινίες από όλο τον κόσμο, από κάθε κινηματογραφικό είδος, μικρού ή μεγάλου προϋπολογισμού βρίσκουν το δρόμο τους στην οθόνη.
Ξεφυλλίζοντας το πρόγραμμα, διαπιστώνει κανείς μεγάλη γκάμα θεμάτων. Οι «Κληρονόμοι» εντυπωσίασαν για την ιστορία ενός ζευγαριού γυναικών που καθώς δοκιμάζεται από τη φτώχεια και την αδικία του τραπεζικού συστήματος, αλλάζει η ζωή του και ανατρέπεται η μεταξύ τους σχέση. Το «Στους Διαδρόμους» είναι η πιο βαθειά ματιά για την καθημερινότητα των εργατών και εργατριών σε ένα μεγάλο σουπερ μάρκετ. Με το «Τράνζιτ», ο Κρίστιαν Πέτζολντ («Μπάρμπαρα», «Φοίνικας») μετέφερε το ομότιτλο μυθιστόρημα της Άννα Ζέγκερς στο σήμερα, δείχνοντας Γερμανικά στρατεύματα να προελαύνουν προς τη Μασσαλία και εγκλωβισμένους αντικαθεστωτικούς να προσπαθούν να δραπετεύσουν στη Λατινική Αμερική! Για την προσσφυγιά μιλάει επίσης το Ισλανδικό «Ανάσα ελευθερίας», μια ταινία με γυναικείους κεντρικούς χαρακτήρες, ενώ από το διαγωνιστικό ξεχωρίζει το «Ηφαίστιο» από την Ουκρανία και το «Rojo» του Μπέ́ντζαμιν Ναϊστάτ που επιστρέφει στην εποχή της χούντας στην Αργεντινή.
Αφιερώματα
Στα φεστιβάλ ιδιαίτερη αξία έχουν τα αφιερώματα. Οι φετινές Νύχτες πρεμιέρας κάνουν μια πλούσια ρετροσπεκτίβα στο έργο του Παβλικόφσκι και σε «Διαμάντια του Πολωνικού σινεμά», όπου παίζονται λιγότερο γνωστές παλιές πολωνικές ταινίες, όπως το «Ερόικα» του Αντρέι Μουνκ και το «Στάχτες και διαμάντια» του Βάιντα. Επίσης γίνεται ειδικό αφιέρωμα στον Γιώργο Πανουσόπουλο που έβγαλε νέα ταινία.
Η θεματική «Σινεμά και ισότητα – Το μέλλον είναι γυναίκα» παρουσιάζει σε πρώτη προβολή και με ελεύθερη είσοδο 5 ταινίες ντοκιμαντέρ με θέμα γυναίκες που αγωνίζονται για να αλλάξουν τη θέση τους στην κοινωνία, και κατ’επέκταση και την ίδια την κοινωνία. Από την Ιλχάν Ομάρ, πρώτη Σομαλή μουσουλμάνα γυναίκα που εκλέχτηκε στο κοινοβούλιο της Μινεσότα το 2016 μέχρι την Νάλα, πρόσφυγα από τη Συρία και τις «Σαντινίστας», τις γυναίκες που πολέμησαν στην πρώτη γραμμή ενάντια στη δικτατορία του Σομόσα στη Νικαράγουα, αλλά από τότε δεν ακούστηκε τίποτα γι’αυτές.
Το «Μία Γυναίκα Αιχμάλωτη» της Μπερναντέτ Τούζα-Ρίτερ αφορά μια πιο σκοτεινή περίπτωση δουλείας μιας οικιακής βοηθού στην Ουγγαρία του σήμερα και διαγωνίζεται στο διεθνές ντοκιμαντέρ, το οποίο έρχεται για πρώτη φορά σαν χωριστή ενότητα. Στο τμήμα αυτό προβάλλεται το «Bisbee» που αφορά την πραγματική ιστορία της δολοφονίας 1200 μεταναστών μεταλλωρύχων στην Αριζόνα το 1917.
Τέλος, στα θετικά της διοργάνωσης είναι η ύπαρξη (όπως κάθε χρόνο) ταινιών με ΛΟΑΤΚΙ+ περιεχόμενο και με πολύ καλή επιλογή. Εκτός από τις «Κληρονόμους» προβάλλεται η «Διαπαιδαγώγηση της Κάμερον Ποστ» και το «1985» από τις ΗΠΑ, το βραβευμένο «Σκληρή μπογιά» από την Βραζιλία και το ντοκιμαντέρ «McKellen: Playing the Part» για τον ηθοποιό και ακτιβιστή Ίαν Μακέλλεν.
Η μεγάλη ανταπόκριση του κοινού και η μαζικότητα στις προβολές αποδεικνύει ότι ο κόσμος έχει διάθεση να δει και να ψάξει το σινεμά όχι μόνο σαν ψυχαγωγία αλλά και σαν τέχνη.
INFO:
Οι Νύχτες πρεμιέρας συνεχίζονται μέχρι τις 30 Σεπτέμβρη σε 7 κεντρικές αίθουσες.
Τιμή εισητηρίου 6 ευρώ (πριν τις 7μμ, 5 ευρώ)