Πολιτισμός
“Αυτός ήταν ο Γιώργος Μιχαηλίδης”

Ο Γιώργος Μιχαηλίδης

Σε ηλικία 80 ετών έφυγε από την ζωή, ένας από τους σημαντικότερους ανθρώπους του ελληνικού θεάτρου. Ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Γιώργος Μιχαηλίδης, με πολύ σπουδαία προσφορά στο θέατρο και τα γράμματα, ιδρυτής του Ανοιχτού Θεάτρου. 

Γεννήθηκε στην Νέα Ιωνία Αττικής το 1938 από γονείς μικρασιάτες πρόσφυγες. Εγκατέλειψε τις σπουδές αρχιτεκτονικής στην Αυστρία, για να σπουδάσει υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. 

Το 1965 μαζί με μια παρέα αριστερών συναποφοίτων του από τη δραματική σχολή, δημιούργησε το Θέατρο Ν. Ιωνίας, “την υπερηφάνια της ζωής του” όπως την έλεγε. Σκοπός τους ήταν να αποκεντρώσουν το θέατρο, να το φέρουν στις φτωχοσυνοικίες. Ήταν το πρώτο λαϊκό Περιφερειακό Θέατρο στην Ελλάδα, το οποίο, μέχρι να το κλείσει η χούντα δυο χρόνια μετά, πρόλαβε να ανεβάσει έργα όπως “Έξω από την Πόρτα” του Μπόρχερτ, “Ορέστη” του Ευριπίδη, “Η Αυλή των Θαυμάτων” του Καμπανέλλη κ.α. 

“Ήταν τόσο ισχυρό το σοκ της δικτατορίας που δεν είχα διάθεση να κάνω θέατρο. Αλλά όσο περνούσε ο καιρός κατάλαβα ότι κάτι έπρεπε να κάνω. Έτσι με δυο φίλους φτιάξαμε τον εκδοτικό οίκο Κάλβος κι αρχίσαμε να βγάζουμε βιβλία πολιτικού περιεχομένου” θυμάται μετέπειτα σε μια συνέντευξή του στην ΕΡΤ.

Ανοιχτό Θέατρο

Μέσα στη χούντα, το 1972 δημιουργεί το πρώτο Ανοιχτό Θέατρο στην Κυψέλη και εκδίδει το περιοδικό Ανοιχτό Θέατρο, μια μηνιαία Επιθεώρηση Πολιτικού Θεάτρου. “Δεν επέτρεπα στον εαυτό μου να ανεβάσουμε κλασσικά έργα, ποιητικά έργα. Ήμασταν στρατευμένοι κι έπρεπε να μαχόμαστε τη δικτατορία” θα πει. 

Διακόπτει την λειτουργία του το 1975 και συνεργάζεται για μια 10ετία με κρατικά θέατρα ανεβάζοντας πολλά και διαλεχτά έργα. 

Το 1984 ξεκινά και πάλι το Ανοιχτό Θέατρο ανεβάζοντας έργα των σημαντικότερων Ελλήνων και ξένων συγγραφέων. 

Σκηνοθέτησε με δικά του σενάρια για την τηλεόραση τις σειρές Συμβολαιογράφος, Λαυρεωτικά, Άθλιοι των Αθηνών, Κάθοδος, Θυσία, ενώ δίδαξε στην Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. 

Συγγραφέας με εξαίρετο ταλέντο, έγραψε τα βιβλία Πέτρος Δαρζέντας, Φιλμ Νουάρ, Νεοι Έλληνες Θεατρικοί συγγραφείς, Η Πύλη, Τα Φονικά, Το λάμδα, την τριλογία Της Μοναξιάς της Επανάστασης και της Λαγνείας (Μύηση, Λαβύρινθος, Έξοδος), Ίλιγγος '59, την τριλογία Άγιοι Έρωτες (Τα Μεγάλα Χρόνια, τα Χρόνια της Οργής και τα Χρόνια της Κραυγής και της Σιωπής). Μεγαλομένος στη Νέα Ιωνία, σε μια γειτονιά εργατών προσφύγων, το έργο του καθορίζεται από την αγάπη του για τον απλό κόσμο και τους αγώνες του. “Χωρίς την ιστορία δεν μπορείς να γράψεις τίποτα. Η ιστορία είναι που καθορίζει τον άνθρωπο, που μας παραμορφώνει, μας διαμορφώνει, μας μεταμορφώνει. Ό,τι έχω γράψει είναι η ιστορία και μέσα σε αυτή την ιστορία, οι μικρές ιστορίες των ανθρώπων”.

Ο Γιώργος Μιχαηλίδης ήταν ένας άνθρωπος που δεν υπολόγισε ποτέ τα χρήματα. Το Ανοιχτό Θέατρο έκλεισε λόγω χρεών έχοντας εξοφλήσει τα δεδουλευμένα των ηθοποιών. Άνθρωπος Υπερήφανος και Μορφωμένος. Αφήνει πίσω του την αγαπημένη συζυγό του και τα τρία παιδιά του. Αντί άλλων λόγων για την ιδιαιτερότητα του χαρακτήρα του που τον έκανε ένα γνήσιο Αριστερό, παραθέτω μια προσωπική εμπειρία από τα χρόνια της Μεταπολίτευσης.


Η ωραία τρέλα του ξαδέλφου μου

Το 1979 μαζί με μία ομάδα περίπου 20 αριστερών νεολαίων στο δήμο Ηρακλέιου Αττικής προσπαθήσαμε να φτιάξουμε μια θεατρικη ομάδα για να ...μορφώσουμε τον Λαό. Διαλέξαμε ένα θεατρικό έργο με τίτλο -Τα όπλα του Αχιλλέα- και ξεκινήσαμε τις πρόβες στο δημαρχείο του Ν.Ηρακλείου. Την είχαμε πάρει σοβαρά την προσπάθεια, μαζευόμασταν κάθε μέρα διαβάζαμε ομαδικά, προσπαθούσαμε να φανταστούμε και να ερμηνεύσουμε τους ρόλους, βλέπαμε το έργο απο την πολλή σοβαρή του πλευρά. 

Σκηνοθέτη δεν είχαμε, θέλαμε να βγει όλο το έργο απο εμάς. Φτάσαμε βέβαια σε αδιέξοδο, λόγω των πολλών διαφωνιών, άντε να συμφωνήσουν 20 νεολαίοι που ήθελαν να ...μορφώσουν τον Λαό... Τότε με την σύμφωνη γνώμη και των υπολοίπων τηλεφώνησα στον Γιώργο να έρθει και να μας βάλει σε μια σειρά. Φτασμένος και γνωστός στο πανελλήνιο τότε ο Γιώργος, τον είδαν οι περισσότεροι και με μια καχυποψία- θα έρθει σε μας, σε μία γκρούπα να μας δει και να μείνει μαζί μας; Ο Γιώργος αμέσως ήρθε. Μαζευτήκαμε στο δημαρχείο μας είπε να διαβάσουμε το έργο όπως ακριβώς το κάναμε. Μας άκουσε, χαμογέλασε και κάνει μία ανατροπή και μία δήλωση. Ανατρέπει όλο το έργο, τους ήρωες τους μετατρέπει σε καρικατούρες και μας δηλώνει ότι επειδή βλέπει τον ευγενή σκοπό μας να ...μορφώσουμε τον Λαό... παρατάει τις υπόλοιπες δουλειές του κι έρχεται να ασχοληθεί μόνο με μας! Μείναμε όλοι άφωνοι, κυρίως για την δήλωσή του. Αυτός ήταν ο Γιώργος Μιχαηλίδης του Αντωνίου. Για την ιστορία οι περισσότεροι φοβήθηκαν και δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ αυτή η δήλωσή του. Η ομάδα διαλύθηκε πριν προλάβει να ...μορφώσει τον ΛΑΟ...

Γιώργος Μιχαηλίδης (του Στυλιανού)