Με έξι παραστάσεις, σε πέντε διαφορετικά σημεία της Αθήνας, παρουσίασε από τις 2 έως τις 7 Ιούλη η «Πρωτοβουλία Καλλιτεχνών για την Παλαιστίνη» το θεατρικό «Δεν λυγάνε τα ξεράδια», ένα πολύ αιχμηρό και συγκινητικό έργο ενάντια στη γενοκτονία στη Γάζα.

Η Πρωτοβουλία επέλεξε το Θέατρο Δρόμου για να μιλήσει ανοιχτά για την Παλαιστίνη που «φλέγεται», «ισοπεδώνεται» και «λιμοκτονεί» αλλά παραμένει «σύμβολο ενός μεγάλου αγώνα για Δικαιοσύνη και Ελευθερία» όπως ανέφερε το σχετικό δελτίο Τύπου.

Η παράσταση ξεκίνησε δυνατά στις 2 Ιούλη στην πλατεία Καπνικαρέας και συνεχίστηκε τις επόμενες μέρες στην πλατεία Αναργύρων στου Ψυρρή, στον ηλεκτρικό σταθμό του Θησείου, στην Διονυσίου Αρεοπαγίτου και στο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ στο Άλσος Γουδή πριν επιστρέψει την τελευταία μέρα στις 7 Ιούλη στην πλατεία Καπνικαρέας.

Για την υλοποίησή της ένωσαν τις δυνάμεις τους ηθοποιοί, συγγραφείς, σκηνοθέτες, τραγουδιστές, γραφίστες, εικαστικοί, φωτογράφοι. Παντού καθήλωσαν το κοινό που στο τέλος χειροκροτούσε και φώναζε «Λευτεριά στην Παλαιστίνη». Όλα τα έσοδα (ελεύθερη συνεισφορά με κουτί) θα πάνε στη Γάζα.

Η Λένα Βερδέ μίλησε τη δεύτερη μέρα με την εμπνεύστρια της παράστασης Βίλη Σωτηροπούλου, ηθοποιό, συγγραφέα και σκηνοθέτη, καθώς και με δύο από τους ηθοποιούς του έργου, τον Αλέξη Μαρτζούκο και την Πέρσα Κατσανούλη.

Βίλη Σωτηροπούλου: Το κίνητρο για την παράσταση ήταν ότι δεν άντεχα και εγώ και άλλοι φίλοι και συνάδελφοι να μην κάνουμε κάτι, να μην μιλήσουμε για την Παλαιστίνη. Επιλέξαμε ένα έργο που είναι και ακτιβισμός συγχρόνως, στο δρόμο, σε επαφή με τους περαστικούς, με τους τουρίστες, με τον κόσμο, για να το μοιραστούμε. Το λένε και οι ίδιοι Παλαιστίνιοι, «να μιλάτε για μας, μη μας ξεχάσετε». Αυτό είναι που τους δίνει και κουράγιο σε αυτή τη φρίκη, την κόλαση που ζουν.

Σκέψου ότι αυτό που είδες ήταν δουλειά τριών εβδομάδων. Προσωπικά ξεκίνησα το θέατρο δρόμου από το 1990 με τους «Μπουφόνους», το κάναμε για πολλά χρόνια τα καλοκαίρια, αλλά είχα να βγω στο δρόμο πάνω από δεκαετία. Τώρα με έβγαλε -και μας έβγαλε- στο δρόμο ξανά η Παλαιστίνη. Και δεν είμαστε εμείς μόνο. Τόσοι άλλοι καλλιτέχνες, κυρίως τραγουδιστές σε συναυλίες αλλά και άλλοι σε παραστάσεις, έχουν ανάγκη να δηλώσουν ότι είμαστε μαζί σας. Λιθαράκι λιθαράκι, κάτι θα χτιστεί, θα υπάρξει κάποια αλλαγή. 

Αυτό ελπίζουμε, παρότι θα θέλαμε να είμαστε πιο τέλειοι, να είχαμε περισσότερο χρόνο. Παλιά στις παραστάσεις θεάτρου δρόμου, κάναμε ενάμιση μήνα πρόβα τουλάχιστον. Τώρα μέσα σε τρεις βδομάδες έγιναν όλα. Έγραψα τα κείμενα, πήρα στοιχεία από βίντεο που κυκλοφορούν, τα διασκεύασα σαν ντοκιμαντέρ. Θέλουμε να συγκινήσει και να κινήσει. Ελπίζουμε να το πετύχουμε και θέλουμε ίσως το Σεπτέμβρη να το συνεχίσουμε.

Αν και εμένα με έχει «αρπάξει» η υπόθεση της Παλαιστίνης και θα μπορούσα να περάσω ένα καλοκαίρι εδώ κάνοντας παραστάσεις θεάτρου δρόμου. Είναι το γεγονός το οποίο περισσότερο από όλα με έχει συγκλονίσει. Έχουμε κάνει κι άλλες φορές παραστάσεις για διάφορα θέματα, καλή ώρα για το δημοψήφισμα το 2015, για τα πολιτικά τα δικά μας και για άλλα. Αλλά είναι τόσο συγκλονιστικό θεωρώ αυτό που συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας που ναι, θα μπορούσα να μείνω στην Αθήνα. Τώρα ψάχνουμε τρόπους για να φτάσουν τα χρήματα στη Γάζα, έχουμε μιλήσει και με την Παλαιστινιακή Παροικία ώστε να πάνε ίσως τρόφιμα στα παιδιά.

Στο έργο προσπάθησα να εντάξω καταρχάς την αγριότητα και τον κυνισμό των ισραηλινών στρατιωτών -και όχι μόνο, και της κυρίας Ντανιέλας [σ.σ.Ισραηλινή που αυτοπαρουσιάζεται ως σιωνίστρια στο έργο]. Το ότι τόσο πολύ θεωρούν ως δεδομένο ότι όλα τους ανήκουν, ότι φτάνουν να πούνε ότι ακόμα και τα παιδάκια είναι εχθροί, ότι όχι μόνο έχουν φυλακίσει, δολοφονήσει και κατακρεουργήσει ένα λαό, αλλά έχουν χρησιμοποιήσει και την πείνα σαν όπλο.

Αναρωτιέμαι πώς να υπάρξει συμφιλίωση; Δεν ξέρω αν μπορεί να υπάρξει πραγματικά. Ρίχνουνε βόμβες στις σκηνές, στοχεύουν τα μικρότερα παιδιά, μία γενιά ολόκληρη είναι χωρίς χέρια και πόδια και αυτό τους χαροποιεί. Αυτό με εξοργίζει περισσότερο. Διάβασα πρόσφατα για έναν πρώην πρωθυπουργό του Ισραήλ που είπε ότι αυτό είναι ένα παιχνίδι που κάνει το Νετανάχιου. Του αρέσει να βασανίζει τα παιδάκια. Είναι τόσο σκληροί και αδυσώπητοι και ειλικρινά δεν μπορώ να το καταλάβω. Έχουμε ζήσει και στο παρελθόν πολέμους, κάτι τόσο φριχτό όχι.

Εκτός από τον κυνισμό, προσπάθησα να βάλω την απίστευτη δυστυχία των παιδιών που ψάχνουν τη μάνα τους μέσα στα ερείπια, τα τραύματά τους, την καθημερινότητά τους που είναι βομβαρδισμοί και πυροβολισμοί. Των γιατρών επίσης που είναι ένα σημαντικό κομμάτι που πραγματικά με αυτοθυσία είναι εκεί. Επίσης τις δολοφονίες των δημοσιογράφων γιατί εννοείται ότι θέλουν να κρύψουν την αλήθεια.

Δεν έγινε χωρίς φόβο όλο αυτό, γιατί αυτοί απειλούν όσους υπερασπίζονται τους Παλαιστίνιους στην Ευρώπη και παντού. Αλλά κυριαρχεί, όπως σε όλους μας, ότι το να μιλήσουμε είναι το πιο σημαντικό. Γενικά η δική μου απόψη για τη ζωή και για την τέχνη είναι ότι πρέπει να κοιτάζουμε τα πράγματα στα μάτια και να μιλάμε για αυτά.

Αλέξης Μαρτζούκος: Με τη Βίλη συνεργάζομαι χρόνια, και σε θεατρικά έργα, και στους «Μπουφόνους». Η Βίλη πάντα σατιρίζει τη «λάθος πλευρά της ιστορίας». Με τη διαφορά τώρα ότι αυτή η ιδέα της Βίλης -γιατί αυτή το σκέφτηκε, το έγραψε, μου το πρότεινε και μετά βρήκαμε και τους υπόλοιπους- είναι ό,τι πιο συνταρακτικό. Γιατί μιλάμε για μια βαρβαρότητα, στην οποία οι υπεύθυνοι κλείνουν τα μάτια τους, κάνουν πως δεν την βλέπουν.

Από την πλευρά μου, συμπληρωματικά σε όσα είπε η Βίλη, πιστεύω ότι σπάμε λιγάκι την τρομοκρατία. Γιατί, ξέρεις, μου την έπεσαν, μην το κάνετε, θα σας δείρουν, θα σας σκοτώσουν. Όμως τέτοιες καταστάσεις έχουμε ζήσει παλιά και με τη Χρυσή Αυγή. Και τελικά κάναμε ό,τι θέλαμε και τους κλείσαμε μέσα. Δεν ήταν εύκολο ούτε τότε. Αλλά όταν πιστεύεις ότι ο κόσμος είναι μαζί σου, το καταφέρνεις.

Έτσι και τώρα. Δεν πίστεψα ούτε μια στιγμή ότι δεν μπορούμε. Και αυτό που έγινε χτες στην πρώτη παράσταση ήταν συγκλονιστικό. Άνθρωποι που δεν μας ξέρανε, στο τέλος φώναζαν «Λευτεριά στην Παλαιστίνη». Δεν ήταν δικοί μας άνθρωποι. Είδαμε τον κόσμο να έρχεται. Και αυτό κατά τη γνώμη μου είναι το μεγαλύτερο που πετύχαμε.

Θέατρο δρόμου η Βίλυ κάνει χρόνια. Αλλά τώρα, σε αυτή τη στιγμή, αυτό το έργο ήταν αναγκαίο. Με τους Μπουφόνους μπορεί να κάναμε ένα έργο, ένα δημιούργημα, ένα καλλιτέχνημα που θα μπορούσε να γίνει ανά πάσα στιγμή, και τότε, και μετά, και αργότερα, και μπορεί να το ξανακάνουμε. Αυτό που κάνουμε τώρα έδεσε με τη στιγμή. Είναι αυτό λέω, εδώ είναι η τέχνη και η επανάσταση, στην πράξη. Ως ηθοποιός είμαι πολύ χαρούμενος με αυτό που κάνουμε με τη Βίλυ αυτή την περίοδο.

Πέρσα Κατσανούλη: Το θέατρο είναι πολιτική πράξη και για μένα έμπρακτα φαίνεται αυτό από τις παραστάσεις θεάτρου δρόμου που κάνουμε για αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη. Φυσικά προσπαθούμε να μαζέψουμε και κάποιο ποσό για να το δώσουμε στους Παλαιστίνιους μέσω της Παλαιστινιακής Παροικίας. Αλλά το πιο σημαντικό είναι η πολιτική παρέμβαση που κάνεις, ότι γνωστοποιείς στον κόσμο κάποια πράγματα και γι’ αυτό έχουμε διαλέξει σημεία που θα παίξουμε που είναι περάσματα. 

Είναι κομμάτι της μεγάλης δραστηριότητας για την Παλαιστίνη που βλέπουμε στον πολιτισμό αυτό το διάστημα αλλά και όλου του κινήματος αλληλεγγύης, γιατί όπως λέει και μέσα στο έργο ένα κίνημα αλληλεγγύης αγκαλιάζει όλο τον πλανήτη. Πιστεύω ότι είναι μια πολύ ωραία και μεγάλη πρωτοβουλία των καλλιτεχνών και ελπίζουμε να κάνουμε κάτι και μέσα στο Σωματείο μας.

Να σημειώσω ότι στο σκηνικό μας, που έχει πάνω καρφιτσωμένες φωτογραφίες με νεκρά παιδιά στη Γάζα, έχει και μία με ένα παιδί, το μοναδικό ζωντανό, που τρώει χαρτί. Αυτό γιατί το κράτος τρομοκράτης Ισραήλ προσπαθεί να αφανίσει τους Παλαιστίνιους, εκτός από βομβαρδισμούς, και με το να τους αποκλείει συστηματικά από το πόσιμο νερό και την τροφή. Δεν πρέπει να το ξεχνάμε.