Εργατικό κίνημα
Απεργία! Ενάντια στο 13ωρο

28/2, Γενική Απεργία, Αθήνα. Φωτό: Στέλιος Μιχαηλίδης

Με τον ευφάνταστο και υποκριτικό τίτλο «Δίκαιη Εργασία για Όλους: Απλοποίηση της Νομοθεσίας – Στήριξη στον Εργαζόμενο – Προστασία στην Πράξη» τέθηκε ήδη σε δημόσια διαβούλευση το αντεργατικό Νομοσχέδιο - έκτρωμα της Κεραμέως. Θα κατατεθεί για ψήφιση στη Βουλή μέσα στο Σεπτέμβρη.

Με αυτό το νομοσχέδιο η κυβέρνηση ολοκληρώνει την κατάργηση κάθε έννοιας «εργασιακής σταθεράς» που είχε απομείνει στην εργατική νομοθεσία καθώς η «ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων» θα γίνεται είτε με το αυθαίρετο «διευθυντικό δικαίωμα» είτε, στην καλύτερη περίπτωση, με Ατομικές Συμβάσεις Εργασίας (ΑΣΕ) ανάμεσα στον εργοδότη και στον κάθε μεμονωμένο εργαζόμενο. Ουσιαστικά, καταργεί ακόμα και αυτές τις λίγες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ) που υπάρχουν αφού καθιστά την ΑΣΕ ισχυρότερη της ΣΣΕ. Το αστείο, εδώ, είναι ότι ενώ το Υπουργείο επικαλείται συνέχεια την «ευρωπαϊκή πρακτική», η ΕΕ, θεωρητικά, έχει θέσει στόχο οι ΣΣΕ να καλύπτουν το 80% των εργαζομένων. Στην Ελλάδα είναι μόλις στο 24%.

Με την «ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων», στο νομοσχέδιο, δίνεται η δυνατότητα σε κάθε εργοδότη:

1. Να επιβάλλει, όποτε θέλει, την 13ωρη ημερήσια εργασία. Θεωρητικά, μπορεί να το κάνει μέχρι και 37 μέρες σε ένα ημερολογιακό έτος αλλά, αν ψηφιστεί το νομοσχέδιο, αρκεί μία υπουργική απόφαση για να παραταθεί και αυτό το «όριο».

2.  Να επιβάλλει 10ωρη ημερήσια εργασία χωρίς υπερωριακή αμοιβή και να «επιστρέψει» τον επιπλέον χρόνο εργασίας του εργαζόμενου με την μορφή των ρεπό. 

3. Να «κάνει λάστιχο» το ωράριο εργασίας με τη δυνατότητα «ευέλικτης προσέλευσης» ως και 120 λεπτών από την τυπική έναρξη και λήξη του ωραρίου καθώς και να μη θεωρείται εργάσιμος χρόνος ο χρόνος «προετοιμασίας» (για τις βιομηχανίες είναι 30 λεπτά πριν και μετά την εργασία και αντίστοιχα 10 λεπτά για τον τουρισμό – επισιτισμό).

4. Να επιβάλλει την υπερωριακή απασχόληση και στην εκ περιτροπής απασχόληση (απασχόληση κατά λιγότερες ημέρες την εβδομάδα ή κατά λιγότερες εβδομάδες το μήνα ή κατά λιγότερους μήνες το έτος ή και συνδυασμός αυτών κατά πλήρες ημερήσιο ωράριο εργασίας). 

5. Να μετατρέπει τη σύμβαση πλήρους απασχόλησης (8ωρο) σε μερική (4ωρο) ή εκ περιτροπής.

6. Να επιβάλλει εργασία το Σάββατο, σε όλους ανεξαιρέτως τους κλάδους, καταργώντας ακόμα και αυτή την οδηγία της ΕΕ, για 48ωρη συνεχόμενη ανάπαυση του εργαζόμενου.

7. Να μην δίνει αποζημίωση απόλυσης για απολύσεις στους πρώτους έξι μήνες από την πρόσληψη του εργαζόμενου καθώς αυτή ορίζεται ως «δοκιμαστική περίοδος».

8. Να μην επαναπροσλαμβάνει απολυόμενο εργαζόμενο ακόμη και εάν έχει δικαιωθεί από δικαστήριο.

9. Να προσλαμβάνει εργαζόμενους με «ημερήσιες συμβάσεις», αυτό σημαίνει η «απλοποίηση της Νομοθεσίας», ακόμα και ανήλικους.

10. Να «κομματιάζει» την ετήσια άδεια των εργαζομένων καταργώντας την υποχρεωτική χορήγηση 15νθήμερης άδειας τους καλοκαιρινούς μήνες. 

Επιπλέον, κάνει δώρο στα αφεντικά και την κατάργηση των ασφαλιστικών εισφορών για τις υπερωρίες και την απασχόληση στις αργίες. Αυτό, φυσικά, σημαίνει και μικρότερες συντάξιμες αποδοχές για τους εργαζόμενους όταν αυτοί θα βγουν στη σύνταξη.

Η κυβέρνηση έχει απύθμενο θράσος όταν προσπαθεί να υποστηρίξει ότι αυτό το νομοσχέδιο αποτελεί «στήριξη στον εργαζόμενο». Για την υπουργό και την κυβερνητική προπαγάνδα: «Σήμερα, ένας εργαζόμενος έχει τη δυνατότητα να εργάζεται κατ’ εξαίρεση έως 13 ώρες ημερησίως σε δύο ή περισσότερους εργοδότες. Με το νομοσχέδιο, η δυνατότητα 13ωρης απασχόλησης επεκτείνεται και σε εργαζόμενους που απασχολούνται σε έναν εργοδότη». Η κυβέρνηση, με τη λέξη «σήμερα» θεωρεί ότι η 13ώρη εργασία και η κατάργηση του 8ώρου είναι κάτι σαν «κεκτημένο» και όχι αντεργατικά μέτρα της ίδιας της κυβέρνησης με τους νόμους Χατζηδάκη και Γεωργιάδη. Φτάνει, μάλιστα, στο σημείο να ισχυριστεί ότι αυτό αποτελεί και αίτημα των ίδιων των εργαζόμενων για... να μην αλλάζουν μέσα στην ημέρα δύο δουλειές για να συμπληρώσουν 13 ώρες εργασία ενώ η υπερωριακή εργασία στον ίδιο εργοδότη θα έχει και 40% αυξημένο ωρομίσθιο. 

Αυξήσεις

Σύμφωνα με την κυβέρνηση, λοιπόν, οι εργαζόμενοι δεν θέλουν αυξήσεις στους μισθούς και μείωση των τιμών στα κοινωνικά αγαθά και τρόφιμα για να μην αναγκάζονται να δουλεύουν 2 και 3 δουλειές για να «τα βγάλουν πέρα», αλλά νομοθετική ρύθμιση ώστε να μπορούν να δουλεύουν 13 ώρες την ημέρα και στον ίδιο εργοδότη. Αντί για αυξήσεις και κατάργηση του ΦΠΑ στα «κοινωνικά αγαθά» και «είδη πρώτης ανάγκης», η κυβέρνηση μας κάνει τη χάρη να μπορούμε να δουλεύουμε 13ώρο. 

Ακόμα, όμως, και αυτή η υπερωριακή αύξηση κατά 40% στο ωρομίσθιο δεν καταλήγει στους εργαζόμενους. Μπορεί ο Μητσοτάκης να καυχιέται ότι μειώνει τους φόρους αλλά αυτό ισχύει μόνο για τους άμεσους φόρους που αφορούν τους πλούσιους και τις επιχειρήσεις. Αντίθετα, κάθε ευρώ αύξηση στο μισθό σημαίνει και μεγαλύτερη φορολογία. Από το 2020 έως σήμερα, η ετήσια φορολογία στον μέσο μηνιαίο μισθό ανέβηκε 115% (!), από 710 ευρώ σε 1.585 ευρώ. 

Η μνημονιακή κατάργηση της Εθνικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας και, κατ' επέκταση, των κλαδικών και επιχειρησιακών Συλλογικών Συμβάσεων έχει ως αποτέλεσμα ο ονομαστικός μέσος μισθός να κυμαίνεται σήμερα κάτω από τα επίπεδα του 2009, ενώ, στο ίδιο διάστημα, το πραγματικό/διαθέσιμο εισόδημα να έχει μειωθεί κατά 29% από τον ενδιάμεσο πληθωρισμό. Σύμφωνα με στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ», η μέση μηνιαία μικτή αμοιβή στον ιδιωτικό τομέα ανέρχεται σήμερα σε 1.125 ευρώ, έναντι 1.050 ευρώ το 2019. Ωστόσο, το 30% των εργαζομένων αμείβεται με κάτω από 1.000 ευρώ, ενώ μόλις το 12% ξεπερνά τα 1.500 ευρώ.

Αυτό αποτυπώνεται και στην πρόσφατη μελέτη της Eurostat, όπου το ποσοστό των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας («η δυνατότητα να αντέξει κανείς οικονομικά ένα γεύμα με κρέας, ψάρι ή χορτοφαγικό ισοδύναμο κάθε δεύτερη μέρα») καταγράφηκε στην Ελλάδα (4η χειρότερη θέση στην ΕΕ) στο 34,6% (!).

Για την κυβέρνηση, όλα αυτά τα μέτρα του νομοσχεδίου για να ισχύσουν προϋποθέτουν την «σύμφωνη γνώμη μεταξύ εργοδοσίας και εργαζόμενου». Για παράδειγμα, το νομοσχέδιο αναφέρει ότι «ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να αρνηθεί την παροχή της επιπλέον αυτής εργασίας, αν δεν είναι σε θέση να την εκτελέσει και η άρνησή του δεν είναι αντίθετη με την καλή πίστη. Αυτή η άρνηση του εργαζομένου να παράσχει την επιπλέον εργασία δεν συνιστά λόγο καταγγελίας της σύμβασης εργασίας του». Αλλά, η κυβέρνηση ξέρει πολύ καλά ότι ένας εργαζόμενος από μόνος του είναι πολύ αδύναμος απέναντι στην εργοδοσία. Για να συνεχίσει να έχει δουλειά θα είναι αναγκασμένος να «συμφωνήσει» και στην 13ωρη εργασία και στις υπόλοιπες «ρυθμίσεις» του νομοσχεδίου. Ό,τι και αν αναφέρεται στο νομοσχέδιο, η «άρνηση του εργαζομένου» τον οδηγεί σε απόλυση. Η Κεραμέως ξέρει ότι από το 2019 έχει καταργηθεί η υποχρέωση των εργοδοτών να αιτιολογούν τις απολύσεις που κάνουν. 

Το «Προστασία στην Πράξη» που υπάρχει στο όνομα του νομοσχεδίου, αφορά, δήθεν, μέτρα (π.χ. ηλεκτρονικό έντυπο Τεχνικού Ασφαλείας) ενάντια στα εργατικά ατυχήματα. Στην πραγματικότητα, θα ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Η εντατικοποίηση και η εργασιακή εξάντληση με τις 13 ώρες δουλειά την ημέρα για 6 ήμερες την εβδομάδα, θα οδηγήσουν τα εργατικά ατυχήματα σε κατακόρυφη άνοδο.

Ξεσηκωμός

Αυτό το αντεργατικό τερατούργημα δεν πρέπει να περάσει. Η μάχη για να μην περάσει, όμως, δεν περνάει μέσα από τη Βουλή αλλά από τους χώρους δουλειάς. Όταν θα φτάσει προς ψήφιση στη Βουλή, η κυβέρνηση έχει την πλειοψηφία να το ψηφίσει. Εκεί, όμως, που είναι οικτρή μειοψηφία είναι μέσα στους εργατικούς χώρους. Εκεί πρέπει να είναι η καρδιά της μάχης. Για να αναγκαστεί η κυβέρνηση να αποσύρει αυτό το έκτρωμα θα πρέπει να βρει απέναντί της έναν γενικευμένο εργατικό ξεσηκωμό. Να βρεθεί αντιμέτωπη με μία απεργία διαρκείας. 

Το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά, πέρα από ότι «έχουν την φωλιά τους λερωμένη» εφαρμόζοντας μνημονιακές «εργασιακές ρυθμίσεις», έχουν περιορίσει και την όποια κόντρα με την κυβέρνηση εντός της Βουλής. Δεν οργανώνουν τίποτα μέσα στο εργατικό κίνημα. Οι συνδικαλιστικές δυνάμεις τους μέσα στη ΓΣΕΕ αρνούνται ακόμα και να υποσχεθούν μία γενική απεργία. Αυτή η τακτική είναι «βούτυρο στο ψωμί της ΝΔ» και ενισχύει την κυβερνητική προπαγάνδα περί «αποδοχής των μέτρων από τους εργαζόμενους».

Η τακτική του ΚΚΕ είναι σε αναντιστοιχία με τις ανάγκες του αγώνα. Ενώ, σωστά, το ΠΑΜΕ «καλεί όλα τα Συνδικάτα στον αγώνα για 7ωρο - 5ήμερο - 35ωρο, για Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας και γενναίες αυξήσεις στους μισθούς», αυτός ο αγώνας περιορίζεται σε μία απογευματινή συγκέντρωση στις 8 Σεπτέμβρη και σε μία υπόσχεση για «κλιμάκωση της πάλης με την οργάνωση πανεργατικής απεργίας» κάποια στιγμή. Είναι ένα κάλεσμα για αγώνα «για την τιμή των όπλων». Το ΚΚΕ δεν πιστεύει ότι το εργατικό κίνημα μπορεί να ανατρέψει αυτό το τερατούργημα και να ρίξει και την ίδια την κυβέρνηση της ΝΔ.

Αυτό το καθήκον πέφτει στις πλάτες της επαναστατικής αριστεράς. 

Η κυβέρνηση είναι αδύναμη και λαομίσητη. Ο κόσμος ξεσηκώνεται σε κάθε ευκαιρία. Από την πανεργατική απεργία - σεισμό στις 28 Φλεβάρη μέχρι τα αυγουστιάτικα αντικυβερνητικά συλλαλητήρια αλληλεγγύης στη Παλαιστίνη. 

Μέσα σε κάθε χώρο δουλειάς, σε κάθε σωματείο και συνδικάτο να μπει και να οργανωθεί η πρόταση για απεργία διαρκείας μέσα στον Σεπτέμβρη. Η πανελλαδική - πανεργατική διαδήλωση στις 6 Σεπτέμβρη στη Θεσσαλονίκη να είναι η αρχή για ένα καυτό απεργιακό Σεπτέμβρη της ανατροπής.