Το Πάσχα τέλειωσε και για τους Καθολικούς και για τους Ορθόδοξους αλλά ο Τραμπ συνεχίζει να πετάει πυροτεχνήματα προς πάσα κατεύθυνση προσπαθώντας να βγει από το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει οι ΗΠΑ -από τη στιγμή που μαζί με τον Ισραήλ ξεκίνησε τον πόλεμο εναντίον του Ιράν στις 28 Φλεβάρη. Το μόνο που θα καταφέρει είναι να καεί περισσότερο η γούνα του.
Η κατά μέτωπο επίθεση εναντίον του Πάπα και η εικόνα που ανάρτησε με τον εαυτό του ως Ιησού της Ναζαρέτ πέτυχαν να εξοργίσουν ακόμη και την Καθολική (και όχι μόνο) Εκκλησία των ΗΠΑ καθώς και τους πιστούς της, η πλειοψηφία των οποίων είχε υποστηρίξει τον Τραμπ στην προεδρική του νίκη το 2024. Αλλά αυτό είναι το μικρότερο κακό.
Ο Τραμπ πασχίζει απεγνωσμένα να δείξει ότι βγαίνει «νικητής από τον πόλεμο» αλλά δεν μπορεί να πείσει κανένα. Την Κυριακή επιτέθηκε σε έξαλλη κατάσταση εναντίον των New York Times: «Όσοι εξακολουθούν να διαβάζουν τους αποτυχημένους New York Times, παρά το γεγονός ότι το Ιράν έχει ΕΞΑΛΕΙΦΘΕΙ εντελώς, στρατιωτικά και με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, θα πίστευαν ότι το Ιράν στην πραγματικότητα κερδίζει ή τουλάχιστον, τα πάει αρκετά καλά. Αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια, είναι ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ!» δήλωσε.
Ο Τραμπ είναι πεισματάρης αλλά τα γεγονότα είναι πιο πεισματάρικα. «Η ανακοίνωση της 15νθήμερης εκεχειρίας ήταν μια ήττα του Τραμπ που απειλούσε λίγες ώρες πριν ότι θα γυρίσει το Ιράν στη λίθινη εποχή. Ένα χαστούκι στον Νετανιάχου αλλά και όλους τους συνεργάτες των δολοφόνων ΗΠΑ – Ισραήλ με πρώτο και καλύτερο τον Μητσοτάκη» ανέφερε η Συμμαχία Σταματήστε τον Πόλεμο την περασμένη Τετάρτη.
«Είναι μια νίκη της Αντίστασης σε ολόκληρη τη Δυτική Ασία. Του Ιρανικού λαού και της Λιβανέζικης Αντίστασης που διέλυσαν τα σχέδια για μια γρήγορη και νικηφόρα επίθεση των ΗΠΑ–Ισραήλ. Του Παλαιστινιακού λαού που επιμένει να αντιστέκεται στα γενοκτονικά σχέδια του κράτους τρομοκράτη. Του μεγαλειώδους αντιπολεμικού κινήματος των 9 εκατομμυρίων διαδηλωτών που βγήκαν στους δρόμους των ΗΠΑ στις 28 Μάρτη… Η εκεχειρία είναι μια ακόμα απόδειξη της παρακμής του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Αλλά είναι μια εύθραυστη εκεχειρία. Κανένας δεν μπορεί να εμπιστεύεται ούτε τον Τραμπ, ούτε τον Νετανιάχου που θέλει με κάθε τρόπο να συνεχίσει τη σφαγή…».
Η ισραηλινή κλιμάκωση του πολέμου στον Λίβανο με τη δολοφονική επιδρομή του Νετανιάχου στη Βηρυτό την ίδια μέρα (παραβιάζοντας αμέσως με τη στήριξη των ΗΠΑ έναν από τους όρους της εκεχειρίας) και η αποχώρηση του Ντιβάνς από τη μονοήμερη διαπραγμάτευση ΗΠΑ-Ιράν στο Ισλαμαμπάντ την επόμενη, δείχνουν ότι ο πόλεμος δεν πρόκειται να σταματήσει εύκολα στη Μέση Ανατολή, καθώς η διακυβέρνηση Τραμπ αναζητά απεγνωσμένα ένα τρόπο να φανεί ότι πέτυχε μια νίκη – ενώ στρατηγική του Ισραήλ είναι η συνέχισή του στο διηνεκές.
Η αποχώρηση του Ντιβάνς δεν σήμανε το τέλος των διαπραγματεύσεων (και οι δύο πλευρές διαρρέουν ότι μέσα στην εβδομάδα μπορεί να υπάρξουν νέες άμεσες συνομιλίες) με τις ΗΠΑ να απαιτούν, σύμφωνα με τις διαρροές, το Ιράν να παραδώσει στις ΗΠΑ όλη την ποσότητα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που κατέχει και το Ιράν να τις κατηγορεί για «μαξιμαλιστική προσέγγιση».
Ο μοχλός πίεσης που αποφάσισε να χρησιμοποιήσει ο Τραμπ εν μέσω των διαπραγματεύσεων είναι ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν με κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από τις ίδιες τις ΗΠΑ τον οποίον και ανακοίνωσε λίγες ώρες μετά την αποχώρηση του Ντιβάνς από το Ισλαμαμπάντ. Πρόκειται για μια κίνηση ανάγκης που έχει όλα τα φόντα να γίνει ακόμη ένα μπούμερανγκ για τις ΗΠΑ.
Τα Στενά του Ορμούζ ήταν ανοιχτά πριν από τις 28 Φλεβάρη. Με το ξέσπασμα του πολέμου, το Ιράν χρησιμοποίησε τον έλεγχό τους σαν διαπραγματευτικό χαρτί (ενώ αυτά έκλεισαν ντε φάκτο λόγω της πολεμικής κατάστασης) προκαλώντας τη γνωστή αλυσιδωτή αντίδραση: μείωση της προσφοράς του πετρελαίου, εκτίναξη των τιμών του και των τιμών του πληθωρισμού, κατρακύλα των χρηματιστηριακών αγορών, απειλή ανόδου των επιτοκίων, κίνδυνος παγκόσμιας ύφεσης.
Οι πέντε εβδομάδες του πολέμου κύλησαν με τους οικονομικούς δείκτες να ανεβοκατεβαίνουν ανάλογα με τις δηλώσεις Τραμπ τη μια ότι «έρχεται ειρήνη και ανοίγουν όπου να ‘ναι τα στενά» και την άλλη ότι έρχεται η απόλυτη καταστροφή (με αρκετά φιλαράκια του στην κυβέρνηση και στα διάφορα λόμπι να κερδοσκοπούν στο ενδιάμεσο).
Προκειμένου να αμβλύνει τις πιέσεις από τις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες του Κόλπου, τις ασιατικές χώρες που αγοράζουν το πετρέλαιό τους και την παγκόσμια πίεση που δημιουργεί η άνοδος της τιμής του πετρελαίου, ο Τραμπ αναγκάστηκε να δηλώσει εν μέσω του πολέμου ότι αφήνει τα τάνκερ με το ιρανικό πετρέλαιο να περνάνε τα στενά προκειμένου να μην περιορίζεται η ροή του πετρελαίου στη διεθνή αγορά.
Ο λόγος που τώρα, με μια στροφή 180 μοιρών, δήλωσε ότι οι ίδιες οι ΗΠΑ θα κλείσουν τα στενά -προκαλώντας την Δευτέρα του Πάσχα νέα άνοδο της τιμής του πετρελαίου και πτώση στα χρηματιστήρια- αφορά την πίεση που θέλει να ασκήσει αφενός στο ίδιο το Ιράν αφετέρου στην Κίνα και άλλες χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας που τροφοδοτούνται με ιρανικό πετρέλαιο προκειμένου αυτές να πιέσουν το Ιράν να κάνει παραχωρήσεις.
Η διόρθωση της αρχικής εξαγγελίας του Τραμπ (ότι ο αποκλεισμός αφορά μόνο τα ιρανικά λιμάνια και το ιρανικό πετρέλαιο) δεν φαίνεται να καθησυχάζει τις ανησυχίες μέσα κι έξω από τις ΗΠΑ. Ο αποκλεισμός έχει καταρχάς δυσκολίες εφαρμογής.
Όσο περίπλοκος και επικίνδυνος αποδείχτηκε ο σχεδιασμός κατάληψης των Στενών του Ορμούζ από τον αμερικάνικο στρατό άλλο τόσο είναι και ο σχεδιασμός εφαρμογής του αποκλεισμού, ιδιαίτερα όταν, αυτός ο σχεδιασμός προκύπτει εκ των ενόντων. Όπως δήλωσε αξιωματούχος των ΗΠΑ στο Al Jazeera, «οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη καθορίσει κανόνες εμπλοκής για την αντιμετώπιση τυχόν παραβιάσεων…τα μέτρα βρίσκονται υπό ανάπτυξη». Ει μη τι άλλο, οι 35 μέρες του πολέμου έχουν δείξει ότι το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα και ότι η κατάληψη ενός τάνκερ στην Καραϊβική δεν είναι το ίδιο με την κατάληψη ενός τάνκερ στον Περσικό. Οι «διαβεβαιώσεις» των ΗΠΑ ότι «δεν θα επηρεάζεται η ελεύθερη ναυσιπλοΐα τρίτων χωρών» δεν ακούγεται καθόλου πειστική.
Το αμερικάνικο επιτελείο στέλνει επιπλέον ναυτική δύναμη στην Αραβική Θάλασσα ενώ ο Τραμπ καθησυχάζει ότι έχει διαλύσει τον στόλο και την αμυντική ικανότητα του Ιράν. Αλλά το αεροπλανοφόρο USS George H.W. Bush αντί να ακολουθήσει τη συνήθη διαδρομή μέσω Ερυθράς Θάλασσας κάνει τον περίπλου της Αφρικής για να φτάσει στον Περσικό Κόλπο προκειμένου να αποφύγει το ελεγχόμενο από τους Χούθι στενό του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ στην Ερυθρά.
Το νέο σχέδιο αποκλεισμού του Τραμπ εισπράττει τις αντιρρήσεις των συμμάχων του. Μετά από διμερή συνάντηση, Κατάρ και Σαουδική Αραβία «επιβεβαίωσαν την ανάγκη εντατικοποίησης των κοινών προσπαθειών για να σταματήσει η κλιμάκωση οδηγώντας σε μια τελική συμφωνία που θα εξασφαλίζει διαρκή ειρήνη». Για τις χώρες του Κόλπου, η οικονομική ζημιά είναι ήδη η χειρότερη των τελευταίων δεκαετιών. Ερευνητές της Capital Economics προβλέπουν ότι το ΑΕΠ του Κατάρ θα συρρικνωθεί κατά 13% φέτος, των ΗΑΕ 8% και της Σαουδικής Αραβίας κατά 6,6%.
Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ένωσης των Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN) επίσης κάλεσαν τις ΗΠΑ και το Ιράν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υποστηρίζει καμία ενέργεια που περιορίζει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ», δήλωσε η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλλας. Βρετανία, Αυστραλία, Γαλλία και Γερμανία ανακοίνωσαν ότι δεν συμφωνούν με τον αποκλεισμό. Ο Στάρμερ και ο Μακρόν ανακοίνωσαν ότι θα συνδιοργανώσουν σύνοδο κορυφής στο Παρίσι την Παρασκευή, με επίκεντρο τις προσπάθειες για την επαναλειτουργία των στενών του Ορμούζ.
Πιέσεις
Οι πιέσεις αυξάνονται και από τις αγορές. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ανέφερε ότι «οι τρέχουσες τιμές του πετρελαίου δεν αντικατοπτρίζουν πόσο περιορισμένη γίνεται η παγκόσμια προσφορά» και ότι «ακόμα κι αν ο πόλεμος τελείωνε αύριο θα μπορούσε να χρειαστούν έως και δύο χρόνια για να επιστρέψει η αγορά ενέργειας στο φυσιολογικό». Το ΔΝΤ λέει ότι έρχεται «σοκ με χρονική υστέρηση». Η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΝΤ Γκεοργκίεβα προειδοποίησε τις κεντρικές τράπεζες «να είναι προετοιμασμένες να αυξήσουν τα επιτόκια και να αυστηροποιήσουν τις πολιτικές τους». Η εαρινή έκθεση ΔΝΤ-Παγκόσμιας Τράπεζας αναμένεται να μειώσει περαιτέρω τις προβλέψεις για την παγκόσμια ανάπτυξη.
Όσον αφορά τους μεγάλους αντιπάλους των ΗΠΑ, εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Άμυνας απάντησε στις απειλές αποκλεισμού του Τραμπ ότι «κινεζικά πλοία συνεχίζουν να εισέρχονται και να εξέρχονται από τα ύδατα των Στενών του Ορμούζ. Έχουμε εμπορικές και ενεργειακές συμφωνίες με το Ιράν, τις οποίες θα σεβαστούμε και θα τηρήσουμε». Ενώ ο Πούτιν –με τα έσοδα της Ρωσίας από τις εξαγωγές πετρελαίου να έχουν διπλασιαστεί τον Μάρτιο (αφού οι ΗΠΑ προχώρησαν σε άρση των κυρώσεων εναντίον τους με στόχο την αύξηση της προσφοράς πετρελαίου)– παρεμβαίνει πλέον και διπλωματικά δηλώνοντας ότι η Ρωσία μπορεί να φυλάξει το ουράνιο του Ιράν σε συμφωνία με τις ΗΠΑ. Οι πιέσεις αυξάνονται και στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικάνων με τον ηγέτη τους στη Γερουσία, Τζον Θουν να δηλώνει ότι οι ΗΠΑ ήταν «αποτελεσματικές στον πόλεμο με το Ιράν, αλλά χρειάζονται ένα σχέδιο για να τον τερματίσουν».
«Εκ πρώτης όψεως, το ναυτικό εμπάργκο αποσκοπεί στη μείωση της ικανότητας του Ιράν να χρηματοδοτεί την άμυνά του. Το στενό είναι σημαντικό για τις εξαγωγές και τις εισαγωγές του Ιράν. Ωστόσο, διαθέτει εναλλακτικές λύσεις για την εισαγωγή τροφίμων και άλλων αγαθών, καθώς συνορεύει με 15 χώρες… αναφέρουν οι Financial Times σε άρθρο τους με τίτλο τα “ρίσκα του αποκλεισμού”.
«Eπίσης, σύμφωνα με τον Βάλι Νασρ, πρώην αξιωματούχο των ΗΠΑ “βολεύει τους Ιρανούς, καθώς παρατείνει τον στραγγαλισμό της παγκόσμιας οικονομίας”.
Από την αρχή του πολέμου, το Ιράν έχει καταστήσει σαφές ότι ένας από τους πρωταρχικούς στόχους του, καθώς αντιμετωπίζει αυτό που θεωρεί μια υπαρξιακή μάχη για την επιβίωσή του, είναι να αυξήσει το κόστος της σύγκρουσης για τις ΗΠΑ, τους συμμάχους τους και την παγκόσμια οικονομία…
“Ένας αποκλεισμός από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να αποσπάσει το ιρανικό πετρέλαιο από την αγορά, αλλά ο αντίκτυπος στον κρατικό προϋπολογισμό θα είναι δευτερεύων και ούτως ή άλλως ωχριά σε σύγκριση με το κόστος που το Ιράν ήταν διατεθειμένο να υποστεί από τις αεροπορικές επιδρομές. Αν αυτή είναι μια τακτική για να προσθέσει πίεση στο Ιράν, είναι περίεργη”, δήλωσε ο Εσφαντιάρ Μπατμγελίλιτζ. διευθύνων σύμβουλος του think-tank Bourse & Bazaar Foundation.
Η Τζένιφερ Κάβανα, διευθύντρια στρατιωτικής ανάλυσης στο Defense Priorities, με έδρα την Ουάσιγκτον, δήλωσε ότι “ένας ναυτικός αποκλεισμός δημιουργεί επιχειρησιακές προκλήσεις και διλήμματα που δεν υπήρχαν… Θα είναι οι ΗΠΑ έτοιμες, ας πούμε, να καταλάβουν και να κατασχέσουν ένα πλοίο ή φορτίο κινεζικής ιδιοκτησίας; Και τι θα συμβεί εάν η Κίνα, η οποία διαθέτει στρατιωτική βάση όχι πολύ μακριά στο Τζιμπουτί, αποφασίσει ότι θα προσφέρει στα πλοία της ένοπλη ναυτική συνοδεία;”».
Θα είμαστε εμείς τρελοί αν καθήσουμε να περιμένουμε πώς θα απαντήσει σε αυτά τα διλήμματα ο Ιησούς-“θεραπευτής” του Λευκού Οίκου. Να δυναμώσουμε παντού την αντίσταση και το αντιπολεμικό κίνημα, να γίνουν το Ιράν, ο Λίβανος και η Παλαιστίνη, τα νέα Βιετνάμ των ΗΠΑ -να βάλουμε τέλος στο σύστημα που απειλεί σε καθημερινή βάση να τινάξει τον πλανήτη στον αέρα.