Εργατικό κίνημα
82 χρόνια από το «μπλόκο των νοσοκομείων»

30/11, Eκδήλωση μνήμης στο ΕΛΠΙΣ. Φωτό: Σοφία Γαρμπή

Την Κυριακή 30 Νοέμβρη στον χώρο του νοσοκομείου Ελπίς, έγινε εκδήλωση μνήμης στους ανάπηρους πολέμου 1940-1941 που δολοφονήθηκαν από τις ελληνικές δωσιλογικές αρχές και τις γερμανικές αρχές κατοχής. Η εκδήλωση έγινε με πρωτοβουλία της Κίνησης χειραφέτησης αναπήρων "Μηδενική Ανοχή", σε συνεργασία με τον ιστορικό  Μενέλαο Χαραλαμπίδη .

Στην εκδήλωση, κυκλοφόρησε χέρι με χέρι το βιβλίο του Φρίξου Θεοφανίδη «Ανάπηροι, οι πρωτοπόροι της λεφτεριάς», σε έκδοση της παράνομης εφημερίδας «Η Φωνή του Αναπήρου» του 1946. Επίσης, μοιράστηκε σε αντίτυπα το τρικάκι του ΕΛΑΣ της 1ης Δεκέμβρη 1943, μετά το μπλόκο των νοσοκομείων. Στη συνέχεια κατατέθηκε στεφάνι.

Το Γ’ Στρατιωτικό Νοσοκομείο (το σημερινό νοσοκομείο «Η ΕΛΠΙΣ») υπήρξε κέντρο οργάνωσης του αντιστασιακού αγώνα των αναπήρων πολέμου. Όπως αναφέρει μεταξύ άλλων το κείμενο που διαβάστηκε από τον Αντώνη Ρέλλα εκ μέρους της Μηδενικής Ανοχής: «Στο σημείο όπου πραγματοποιούμε την εκδήλωση έγινε η ταφή των τριών πρώτων θυμάτων του αναπηρικού αντιστασιακού κινήματος: του Γιώργου Μαρινάκη (05/03/1943), του Διονύση Δημακόπουλου (27/02/1943) και του Αλέκου Μοσχούδη (25/06/1943), μελών του Ε.Σ.Α.Π. (Εθνικού Συνδέσμου Αναπήρων Πολέμου 1940-1941) και του ΕΑΜ.

Οι ανάπηροι πολέμου στοχοποιήθηκαν από τη δωσιλογική κυβέρνηση του Ιωάννη Ράλλη, επειδή κατά τη διάρκεια της Κατοχής οργανώθηκαν στο ΕΑΜ και πρωτοστάτησαν σε όλες τις μεγάλες αντιστασιακές κινητοποιήσεις της περιόδου εκείνης. Τρεις ημέρες πριν από το μπλόκο, στις 27 Νοεμβρίου 1943, είχε εκτελεστεί σχεδόν όλη η ηγεσία του αναπηρικού αντιστασιακού κινήματος».

Τα μπλόκα ήταν εκκαθαριστικές επιχειρήσεις μέσα στον ιστό της Αθήνας και του Πειραιά με αποτέλεσμα εκατοντάδες δολοφονημένους και εκτελεσμένους και χιλιάδες συλληφθέντες.  Ήταν μια συνειδητή και οργανωμένη επιλογή δυο δυνάμεων: των ναζιστικών αρχών Κατοχής και της δωσιλογικής κυβέρνησης του Ι. Ράλλη, που είχε την έμμεση και άμεση στήριξη από την άρχουσα τάξη.  

Στην πρώτη γραμμή

Η κυβέρνηση Ράλλη συγκροτήθηκε τον Απρίλη του 1943. Ήταν η τρίτη δωσιλογική κυβέρνηση (η πρώτη του Τσολάκογλου, η δεύτερη του Λογοθετόπουλου). Σχηματίστηκε μετά από την κορυφαία στιγμή της Αντίστασης, τη Γενική Απεργία του Μάρτη του 1943. Οι ανάπηροι βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των διαδηλώσεων. 

Στις 30 Νοεμβρίου 1943, γίνεται η «πρόβα τζενεράλε» των μπλόκων.  Συνελήφθησαν περισσότεροι από 1.000 ανάπηροι του αλβανικού μετώπου  και οδηγήθηκαν στο κτίριο του Ορφανοτροφείου Χατζηκώστα, επί της οδού Πειραιώς, το οποίο είχε μετατραπεί σε φυλακή υπό τη διοίκηση της Χωροφυλακής.

«Αν ακούσετε κάτι ενημερώστε μας», ήταν ένα από τα βασικά μηνύματα της εκδήλωσης που έγινε 82 χρόνια μετά, δείχνοντας ότι η ιστορική έρευνα για το μπλόκο των νοσοκομείων συνεχίζεται. «Έχει σημασία να μην είναι μόνο 57 ονόματα και ιστορίες αλλά να είναι 1300 ονόματα και ιστορίες, να ξέρουμε τι έγιναν όλοι», ανέφερε ο Αντώνης Ρελλάς.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η σύνδεση του αναπηρικού κινήματος με τη γενοκτονία που γίνεται σήμερα στην Παλαιστίνη. Η κίνηση Μηδενική Ανοχή ενημέρωσε για τη συζήτηση: «Γάζα, η πατρίδα των περισσότερων ακρωτηριασμένων παιδιών στην σύγχρονη ιστορία» που έγινε στα πλαίσια του Φεστιβάλ για την Παλαιστίνη στο θέατρο Εμπρός σε ζωντανή σύνδεση με τον Naji Mahmoud Naji (Πρόεδρο της Παλαιστινιακής Γενικής Ένωσης Αναπήρων στη Λωρίδα της Γάζας).

«Τα φερόμενα ως «επίσημα αναπηρικά κινήματα» διεθνώς αποσιώπησαν όσα καταγγέλλουν οι παλαιστινιακές αναπηρικές οργανώσεις», ανέφερε μεταξύ άλλων το κάλεσμα στην εκδήλωση. «Το καθεστώς αποικιακού εποικισμού συνδέεται με την παραγωγή σωμάτων με βλάβες. Το Ισραήλ αναπηροποιεί σκόπιμα, δημιουργώντας ένα μόνιμα εξουθενωτικό πλαίσιο σε όλη την Παλαιστίνη. Αυτό που συντελείται στη Γάζα δεν είναι απλά ανθρωπιστική κρίση. Είναι συστηματική εξόντωση. Είναι γενοκτονία. Και τα ανάπηρα σώματα είναι στο κέντρο αυτής της γενοκτονίας».