Ξεχάστε τον Ασπρόπυργο. Ξεχάστε την Βιολάντα. Ξεχάστε την εργάτρια που συνεθλίβη στο βιομηχανικό πλυντήριο στην Σίνδο. Ξεχάστε τον εξηντάχρονο που σκοτώθηκε, πέφτοντας από την στέγη που επισκεύαζε στη Λέσβο. Ξεχάστε, ξεχάστε, ξεχάστε… Η Ελλάδα τηρεί όλους τους ευρωπαϊκούς κανόνες σε σχέση με την ασφάλεια στην εργασία, λέει η κυβέρνηση.
Το 2016, είχαμε, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ), 73 νεκρούς. Και τα νούμερα ήταν αντίστοιχα όλα τα προηγούμενα χρόνια. Τι άλλαξε το 2021 και έπεσαν κατακόρυφα οι θάνατοι από εργατικά ατυχήματα; Η απάντηση είναι απλή: καταργήθηκε, με τον διαβόητο αντεργατικό «νόμο Χατζηδάκη» ο ΣΕΠΕ και αντικαταστάθηκε από τη «νέα», «σύγχρονη», «αδιάβλητη» Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας (ΑΑΕΕ).
Το πόσο σύγχρονη και αδιάβλητη είναι (και ήταν) η ΑΑΕΕ φάνηκε τον περασμένο Οκτώβρη όταν το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) ακύρωσε τον διορισμό του επικεφαλής της, του Γιώργου Τσιβιλάκη. Το ΣτΕ έκρινε ότι ο διορισμός ήταν παράνομος γιατί ο Τσιβιλάκης δεν διέθετε τα απαραίτητα προσόντα και η επιλογή του είχε στηριχτεί στα μόρια που είχε πάρει από την συνέντευξη με τον υπουργό. Με απλά λόγια, το πρώτο πράγμα που είχε κάνει ο Χατζηδάκης για να αποδείξει πόσο ανεξάρτητη ήταν η νέα του «Ανεξάρτητη Αρχή» ήταν να διορίσει, παρακάμπτοντας ακόμα και τα ίδια τα κριτήρια που είχε βάλει ο δικός του ο νόμος, τον «εκλεκτό» του.
Ο Τσιβιλάκης είχε ένα μεγάλο αντεργατικό παρελθόν πίσω του: ήταν διευθυντής προσωπικού σε διάφορες μεγάλες εταιρίες –την Toyota Hellas, το παράρτημα της Alpha Bank της Σερβίας, τα (διαβόητα) Follie-Follie, την Εγνατία Τράπεζα κλπ. Ήταν επίσης, για μια περίοδο, διευθυντής της Intrum, μιας από τις πιο σιχαμερές εισπρακτικές εταιρίες της Ελλάδας. Με τέτοιο βιογραφικό, δεν είναι καθόλου παράξενο ότι «πήρε άριστα δέκα» στην συνέντευξη με τον Χατζηδάκη.
Το 2021 δεν έπεσε ο πραγματικός αριθμός των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων: έπεσε ο τρόπος με τον οποίο καταμετρώνται τα εργατικά ατυχήματα. Για παράδειγμα, οι «αυτοαπασχολούμενοι» δεν θεωρούνται εργαζόμενοι. Ο εξηντάχρονος που έπεσε από την στέγη στη Λέσβο ήταν «αυτοαπασχολούμενος» –δηλαδή εργάτης οικοδομών. Ο θάνατός του δεν μετριέται. Το ίδιο και οι ναυτεργάτες: τα ατυχήματα στην θάλασσα, από το νόμο, καταγράφονται σε χωριστές λίστες. Όσο για τις επαγγελματικές ασθένειες –αν πχ πεθάνει κάποιος από χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια που την έχει πάθει από τις αναθυμιάσεις στο εργοστάσιο που δούλευε- ούτε αυτές καταμετρώνται ως εργατικά ατυχήματα.
Διόλου παράξενο, οι καταμετρήσεις των εργατικών σωματείων δίνουν πολύ διαφορετικά νούμερα: Η Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΟΣΕΤΕΕ) έχει καταγράψει104 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα του 2022, 179 το 2023, 149 του 2024 και 201 θύματα το 2025. Η απάντηση του υπουργείου για αυτές τις τρομαχτικές αποκλείσεις είναι ότι ο … Στοϊμενίδης, ο πρόεδρος της ΟΣΤΕΕΕ είναι στέλεχος της αντιπολίτευσης και τα στοιχεία που παρουσιάζει είναι κατασκευασμένα από πολιτική σκοπιμότητα.
Τραγικά αποτελέσματα
Το πρόβλημα θα ήταν σχετικά μικρό αν περιοριζόταν στις στατιστικές –την καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων και μόνο. Αλλά δεν περιορίζεται εκεί: η «νέα» επιθεώρηση εργασίας είναι τραγικά αποστελεχωμένη, προληπτικοί έλεγχοι στα εργοστάσια πρακτικά δεν γίνονται ποτέ –με τραγικά αποτελέσματα σαν του Ασπρόπυργου και της Βιολάντα. Όπως κατήγγειλε ο Σταύρος Χρηστίδης, μέλος της διοίκησης του Εργατικού Κέντρου Δυτικής Αττικής ο 59χρονος εργάτης που πέθανε από τα εγκαύματά του στον Ασπρόπυργο δεν δούλευε απλά στο συνεργείο –ζούσε εκεί, κοιμόταν εκεί, έτρωγε εκεί, «βρισκόταν εκεί 24 ώρες το 24ωρο».
Και όπως όλα δείχνουν, μόνο από σύμπτωση δεν είχε γίνει ατύχημα μέχρι τώρα –το βυτίο που εξερράγη είχε τουλάχιστον δυο τόνους προπανίου, δίπλα του γίνονταν ηλεκτροκολλήσεις, κοπές με τροχούς και σπίθες και οξυγονοκολλήσεις (με ανοιχτή φλόγα) ενώ το δάπεδο ήταν ποτισμένο με (εύφλεκτα) λάδια. Αλλά η «ανεξάρτητη αρχή» ούτε είχε πάει ποτέ να ελέγξει, ούτε είχε δει κάτι, ούτε είχε κάνει κάποια σύσταση ασφαλείας. Και φυσικά παρόμοιες συνθήκες συνεχίζουν να υπάρχουν σε δεκάδες αντίστοιχες επιχειρήσεις της περιοχής (και όχι μόνο της περιοχής).
Η ΟΣΕΤΕΕ είχε καταμετρήσει 66 νέους θανάτους από εργατικά ατυχήματα μέσα στο πρώτο πεντάμηνο του 2026 –και σε αυτά δεν περιλαμβάνεται φυσικά η έκρηξη στο συνεργείο στον Ασπρόπυργο που έγινε την Πέμπτη 9 Ιούλη με τους 11 βαριά τραυματίες και τον ένα (μέχρι σήμερα) νεκρό.
Το Εργατικό Κέντρο Δυτικής Αττικής, στο οποίο υπάγεται ο Ασπρόπυργος, έχει καλέσει σε απεργία την Πέμπτη 16 Ιούλη ενάντια στην αδιαφορία των αφεντικών και της πολιτείας για τη ζωή των εργαζομένων.