Την Τετάρτη 9 Ιούλη η Πάολα Ρεβενιώτη άφησε την τελευταία της πνοή νικημένη από τον καρκίνο. Γεννημένη στο τέλος της δεκαετίας του ‘50 στον Πειραιά, και μεγαλωμένη μέσα στη χούντα, η Πάολα από νωρίς –όπως συνέβαινε στην τεράστια πλειοψηφία των διεμφυλικών τις προηγούμενες δεκατίες– βγήκε στο πεζοδρόμιο. «Να βγεις στο κλαρί ήταν μονόδρομος. Εκείνα τα χρόνια μια τρανς δεν μπορούσε να κάνει και πολλά άλλα πράγματα», εξηγούσε η Πάολα κάθε φορά που μίλαγε για την σεξεργασία συνοδεύοντας τις περιγραφές της με ένα τσουνάμι ιστοριών του δρόμου και της νύχτας.
Νύχτα στις πιάτσες του κέντρου, μπαρ και αλκοόλ, σεξ και ναρκωτικά, μια ζωή από μόνη της μυθιστορηματική μέσα από τον τόσο ιδιαίτερο, αιχμηρό και «αθυρόστομο» λόγο της Πάολας. Και θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει αρκετή αυτή την –καλλιτεχνική σχεδόν– σχέση επιβίωσης που είχε η Πάολα με το περιθώριο και το underground της Αθήνας, να βρει την μπίτνικ μεριά της πόλης και να την κατατάξει στους θρύλους της εποχής μας.
Όμως ακόμα σημαντικότερα, επηρεασμένη όπως έλεγε και η ίδια από τα κινήματα που είχαν ξεσπάσει σε όλο τον κόσμο από τα 60s και τις μάχες της μεταπολίτευσης, ήταν ο τρόπος που η Πάολα βρέθηκε στο κέντρο της οργάνωσης του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος στην Ελλάδα.
Απέναντι στον πιο διανοουμενίστικο λόγο του περιοδικού ΑΜΦΙ που εξέδιδε από το 1978 το ΑΚΟΕ (Απελευθερωτικό Κίνημα Ομοφυλόφιλων Ελλάδας), η Πάολα πρωτοστατεί στο να εκδοθεί «Το Κράξιμο», που το 1982 πέφτει σαν εκδοτική βόμβα στην ελληνική κοινωνία. Με πανκ αισθητική, σκληρό, ευθύ καθημερινό λόγο του δρόμου και θεματολογία που έτσουζε τον συντηρητισμό της ελληνικής κοινωνίας, η Πάολα καταφέρνει να παντρέψει την ταξική φύση του συστήματος με το σεξισμό, την ομοφοβία και την τρανσοφοβία. «Κάθε εργασία με σκοπό το κέρδος είναι πορνεία» λέει η Πάολα στο «Εγώ η Πόρνη» στο πρώτο τεύχος.
Τον Δεκέμβρη του '83, σε συνδιοργάνωση με το ΑΜΦΙ, καλούν μια πρώτη μεγάλη συναυλία «για την απελευθέρωση της ομοφυλόφιλης επιθυμίας» σε ένα κατάμεστο Σπόρτινγκ με σπουδαία ονόματα όπως οι: Παύλος Σιδηρόπουλος, Νικόλας Άσιμος, Λουκιανός Κηλαηδόνης, Αφροδίτη Μάνου, Αρλέτα, Φατμέ, Δήμος Μούτσης, Γιάννης Ζουγανέλης, Ex Humans κ.ά, βάζοντας για πρώτη φορά μετά την πικετοφορία στο Ζάπειο τον Ιούνη του 1982, το σπόρο για τη διοργάνωση ενός Pride στην Αθήνα.
Μπορεί «Το Κράξιμο» να μην άντεξε εκδοτικά, και να έκλεισε το 1993, αλλά ο σπόρος για το δυνάμωμα του ΛΟΑΤΚΙΑ+ κινήματος στην Αθήνα είχε βγάλει ρίζες. Από το 1992, με την Πάολα στην πρώτη γραμμή, γίνεται ξανά η προσπάθεια να στηθεί ένα φεστιβάλ υπερηφάνειας στο λόφο του Στρέφη κάτι που επαναλαμβάνεται και το 1994-95.
Η προσπάθεια για φίμωση και καταστολή από τη μεριά του κράτους και των μπάτσων είναι συνεχής. Η Πάολα συλλαμβάνεται ξανά και ξανά, κάποιες φορές καταδικάζεται κιόλας, όμως δεν σταματάει την προσπάθειά της για ορατότητα των Τρανς και των ομοφυλόφιλων.
«Ήμουν μια ζωή απέναντι στους υποκριτές και τους μισανθρώπους, τους μπάτσους και την εξουσία», αναφέρει ξανά και ξανά στις συνεντεύξεις της. Παλεύει ενάντια στο AIDS, την στοχοποίηση και περιθωριοποίηση της gay κοινότητας, το 2003 πρωτοστατεί στην δημιουργία του Σωματείου Αλληλεγγύης Τραβεστί Τρανσέξουαλ Ελλάδος (ΣΑΤΤΕ) στο οποίο εκλέγεται και πρόεδρος, το 2005 έρχεται το πρώτο επίσημο Pride και η Πάολα με όλο το κίνημα μπαίνουν μπροστά στη μάχη για την αναγνώριση της ταυτότητας φύλλου, τον γάμο των ομοφυλόφιλων, την παιδοθεσία.
Αντιφασισμός
Όμως πέρα από τις διεκδικήσεις των ΛΟΑΤΚΙΑ+ κατανοεί την αναγκαία σύνδεση των κινημάτων μεταξύ τους. Μπροστά την μεγάλη αντιφασιστική διαδήλωση στις 19 Γενάρη 2013 - Αθήνα Πόλη Αντιφασιστική που καλούσε η ΚΕΕΡΦΑ αποφασίζει να δώσει ενεργή στήριξη στο αντιφασιστικό κίνημα.
«Δεν είναι ώρα να κοιτάξει η καθεμιά το χωραφάκι της, αλλά να ενώσουμε τις δυνάμεις μας απέναντι στα σκατά του φασισμού». Με αυτές τις λέξεις, τον Νοέμβρη του 2012 λίγους μήνες μετά την εκλογή των ναζί της Χρυσής Αυγής στη Βουλή με υποδέχθηκε στο σπίτι της στον Αγ. Παύλο απέναντι από το σταθμό Λαρίσης, για να τραβήξουμε ένα βίντεο κάλεσμα στην πορεία. Απέναντι από το μπαλκόνι της τα γραφεία της ΧΑ στη Δηλιγιάννη, ανοίγει την μπαλκονόπορτα τους χώνει πέντε δέκα μπινελίκια και ένα κωλοδάχτυλο. «Δεν τους φοβάσαι;» ρώτησα απορημένος με το σθένος της. «Δεν φοβήθηκα τους χουνταίους, δεν πρόκειται να φοβηθώ αυτούς. Με απειλούν αλλά τους έχω χεσμένους, είναι θρασύδειλοι. Εξάλλου είμαστε περισσότερες από αυτούς».
Λίγες μέρες μετά τη συνάντηση μας, στις 13 Γενάρη του 2013, οι φασίστες χρυσαυγίτες Λιακόπουλος και Στεργιόπουλος δολοφονούν στα Πετράλωνα τον Σαχζάτ Λουκμάν και η 19 Γενάρη μετατρέπεται σε ένα αντιφασιστικό ποτάμι χιλιάδων. Η Πάολα με την από τα κάτω ταξική της ανάλυση καλεί το ΛΟΑΤΚΙΑ+ κίνημα να μην τσιμπήσει στην ισλαμοφοβική προπαγάνδα. Τις επόμενες χρονιές τα Pride παίρνουν αντιφασιστικό χαρακτήρα. Και αργότερα ξανά και ξανά, αντιπολεμικά, αντικατασταλτικά, στο πλευρό της Παλαιστίνης, σε κάθε μάχη που ξέσπαγε στο προσκήνιο.
Την τελευταία δεκαπενταετία της ζωής της με εργαλείο την τέχνη προσπαθεί να διευρύνει τη συμπερίληψή των τρανς ατόμων στο χώρο εργασίας και στην κοινωνία συνολικότερα. Κάνει εικαστικές εκθέσεις, οργανώνει προβολές ενώ δημιουργεί διαφορά βίντεο και ντοκιμαντέρ με βασικότερο το «Καλιαρντά» του 2015 για την εξερεύνηση της μυστικής αργκό που δημιούργησαν τη δεκαετία του ’40 οι σεξεργάτριες και στη συνέχεια υιοθέτησαν τα τρανς και ομοφυλόφιλα άτομα την περίοδο της έντονης κρατικής καταστολής, ιδιαίτερα επί Χούντας, βάζοντας ένα ακόμα λιθαράκι στην εξερεύνηση της queer τέχνης και κουλτούρας και στην Ελλάδα.
«Είμαστε ευγνώμονες στην Πάολα όπως και σε τόσους άλλους τρανς ανθρώπους, που έκαναν τη δουλειά για όλες μας. Δεν χώρεσαν στο κουστούμι ή το φόρεμα που μας έραψαν κατά τη γέννησή μας», αναφέρει γράφοντας για την απώλεια της Πάολας Ρεβενιώτη η συντρόφισσα Σύλβια Φεσσά και κλείνει αφιερώνοντας στην Πάολα το "Μανιφέστο" του Πέδρο Λεμεμπέλ: