Η κλιμάκωση των συγκρούσεων ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν έχει μια απλή αιτία. Ο Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί να μετατρέψει την ήττα σε νίκη. Άφησε τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπένγιαμιν Νετανιάχου να τον πείσει να εξαπολύσει κοινή επίθεση κατά του Ιράν στις 28 Φλεβάρη, επειδή φαντάστηκε ότι θα ήταν περίπατος.
Πιο συγκεκριμένα, θα ήταν επανάληψη της πειρατικής επιδρομής στο Καράκας, την πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, στις 3 Γενάρη. Δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ άρπαξαν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και τη σύζυγό του Σίλια Φλόρες και τους μετέφεραν εσπευσμένα σε φυλακή της Νέας Υόρκης. Η Ντέλσι Ροντρίγκες, αντιπρόεδρος του Μαδούρο, αποδείχτηκε βολικός αντικαταστάτης.
Το αποτέλεσμα; Σύμφωνα με τους New York Times, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο «έγινε εκ των πραγμάτων αντιβασιλέας της Βενεζουέλας», στέλνοντας στη Ροντρίγκες μια συνεχή ροή εντολών μέσω WhatsApp. «Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών εισπράττει τα έσοδα από το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της Βενεζουέλας και στη συνέχεια τα διοχετεύει στη χώρα μέσω του τραπεζικού της συστήματος, μια σχέση σαν κι εκείνη των γονιών που μοιράζουν χαρτζιλίκι στα παιδιά τους».
Ο Τραμπ έτρεφε τη μακάρια ψευδαίσθηση ότι η σφαγή του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και των κορυφαίων στρατηγών του μέσα στις πρώτες ώρες του πολέμου θα παρέδιδε το Ιράν στα χέρια της κυβέρνησής του, σφίγγοντας ακόμη περισσότερο τη λαβή της Ουάσιγκτον πάνω στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές. Όμως, αντί να υποκύψουν όπως η Ροντρίγκες, οι νέοι ηγέτες του Ιράν χρησιμοποίησαν τις εντυπωσιακές τους δυνατότητες για πλήγματα ακριβείας για να βάλουν φωτιά σε αμερικανικές βάσεις σε όλη την περιοχή, να υπονομεύσουν το οικονομικό μοντέλο των συμμάχων της Ουάσιγκτον στον Κόλπο και να κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ.
Οι ΗΠΑ δέχτηκαν κατάπαυση του πυρός με το Ιράν στις 8 Απρίλη, πάνω απ' όλα για να ξανανοίξουν τα Στενά και να ξαναρχίσουν οι εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο προς την υπόλοιπη παγκόσμια οικονομία. Ακολούθησε στις 14 Ιούνη ένα Μνημόνιο Κατανόησης, που υποτίθεται ότι θα έθετε τις βάσεις για τις τελικές διαπραγματεύσεις μέσα στις επόμενες 60 μέρες.
Ο Τραμπ ξεκαθάρισε τον στόχο του συμφωνώντας στο Μνημόνιο. Δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Πλοία του κόσμου, βάλτε μπροστά τις μηχανές σας. Ας κυλήσει το πετρέλαιο!». Η συμφωνία ήταν γεμάτη υποχωρήσεις προς το Ιράν, που καταγγέλθηκαν ευρέως από τους νεοσυντηρητικούς υποστηρικτές των «αέναων πολέμων» που διεξάγουν οι ΗΠΑ στη δυτική Ασία.
Δεν καταλάβαιναν ότι ο Τραμπ δεν είχε καμία πρόθεση να τηρήσει τη συμφωνία. Κέρδιζε χρόνο, για να μπορέσουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους σε πυραύλους και, πάνω απ' όλα, να υπονομεύσουν τον ιρανικό έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ. Το άρθρο 5 του Μνημονίου αναφέρει ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει μέτρα καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια για την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων, χωρίς καμία χρέωση για 60 μέρες μόνο, από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα».
Έτσι, ο έλεγχος των Στενών παρέμεινε στα χέρια του Ιράν. Όμως από τον Μάη το αμερικανικό Ναυτικό καθοδηγούσε ήδη τα πλοία σε μια διαδρομή στα νότια των Στενών, κατά μήκος των ακτών του Ομάν. Αυτό συνεχίστηκε και μετά το Μνημόνιο, παρότι το Ιράν επιμένει ότι τα πλοία πρέπει να ακολουθούν βόρεια διαδρομή, κατά μήκος των δικών του ακτών.
Η Τεχεράνη επιβάλλει τώρα την αξίωσή της να ελέγχει τα Στενά, χτυπώντας τα πλοία που ακολουθούν τη νότια διαδρομή. Αυτό δεν συμβαίνει μόνο επειδή το Μνημόνιο στηρίζει αυτή την αξίωση, αλλά και επειδή το ιρανικό καθεστώς δεν έχει καμία πρόθεση να παραιτηθεί από τη δύναμη που του δίνει ο έλεγχος των Στενών πάνω στην παγκόσμια οικονομία. Επιπλέον, δεν εμπιστεύεται καθόλου τον αναξιόπιστο Τραμπ.
Τα αμερικανικά αντίποινα κλιμακώθηκαν στο σημείο που οι δύο πλευρές χτυπούν η μία τις βάσεις της άλλης. Ο Τραμπ ανεβάζει ξανά τους τόνους της ρητορικής του, αποκαλώντας την ιρανική ηγεσία «αποβράσματα», απειλώντας με όλεθρο και αποσύροντας τις οικονομικές παραχωρήσεις που είχε κάνει νωρίτερα. Μέχρι στιγμής οι συγκρούσεις παραμένουν σχετικά περιορισμένες. Όπως λένε πολλοί σχολιαστές, η Τεχεράνη μάλλον υπολογίζει ότι ο Τραμπ θα κάνει και πάλι πίσω.
Με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν τον Νοέμβρη, ο Τραμπ δεν έχει την πολυτέλεια να εκτιναχθεί ξανά ο πληθωρισμός εξαιτίας των υψηλότερων τιμών ενέργειας. Ο έλεγχος όμως των Στενών έχει γίνει ζήτημα επιβίωσης για το ιρανικό καθεστώς. Δεν πρόκειται να αφήσει το Ιράν να γίνει άλλο ένα αμερικανικό προτεκτοράτο σαν τη Βενεζουέλα.
Ο Έντουαρντ Λους των Financial Times προβλέπει «μια μακρά περίοδο μη-ικανοποιητικών διαπραγματεύσεων με σκαμπανεβάσματα, περιστασιακές αψιμαχίες και το Ιράν να τραβάει κάθε τόσο το λουρί του Τραμπ για να του θυμίζει ποιος ελέγχει τις εξελίξεις». Κανείς όμως δεν ελέγχει πραγματικά την κατάσταση, και οι ελιγμοί της Ουάσιγκτον θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν έναν ακόμη καταστροφικό πόλεμο.