Τα διεθνή ΜΜΕ επικεντρώνουν τις αναφορές του στον πόλεμο στην Ουκρανία στην όλο και πιο σκληρή και δημόσια ρήξη ανάμεσα στον Ζελένσκι και τον Μιχαήλο Φεντόροφ, τον πρώην υπουργό Άμυνας. Πριν το υπουργείο Άμυνας ο Φεντόροφ υποτίθεται ότι, ως υπουργός Ψηφιακής Μετάβασης, είχε κάνει θαύματα στην οργάνωση της παραγωγής drones και την αναβάθμισή τους. Γι’ αυτό πήρε προαγωγή στο υπουργείο Άμυνας. Όμως, τον περασμένο μήνα ο Ζελένσκι τον απέλυσε, μαζί με τον Σίρσκι, τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου. Τώρα ο Φεντόροφ καταγγέλλει τη διαφθορά και θυμήθηκε να ζητήσει εκλογές. Ο Ζελένσκι αρνείται, λέγοντας ότι εκλογές θα γίνουν όταν σταματήσει ο πόλεμος. Το πρόβλημα είναι βέβαια ότι ο πόλεμος δεν σταματάει.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία εδώ και καιρό έχει μετατραπεί σε έναν πόλεμο φθοράς που καμιά πλευρά δεν μπορεί να αποκτήσει αποφασιστικό πλεονέκτημα στα πεδία των μαχών, ό,τι και να λέει η προπαγάνδα του Ζελένσκι ή του Πούτιν. Πρόσφατα η Ρωσία ανακοίνωσε ότι από την αρχή της χρονιάς έχει καταλάβει 2.226 τετραγωνικά χιλιόμετρα ουκρανικού εδάφους. Είναι μια έκταση περίπου ίση με τον νομό Χανίων. Εκτιμήσεις του αμερικάνικου ISW κατεβάζουν το καθαρό «κέρδος» -μετά τις ουκρανικές αντεπιθέσεις- σε 81.1 τετραγωνικά χιλιόμετρα, περίπου μια Σαντορίνη.
Ένας τρόπος ξεπεράσματος αυτού του αδιεξόδου είναι ο λεγόμενος «πόλεμος των υποδομών», δηλαδή τα αμοιβαία πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και κόμβους μεταφορών της κάθε πλευράς. Εκτός από διυλιστήρια (στην Κριμαία), σταθμούς παραγωγής ηλεκτρισμού (στο Κίεβο και αλλού), οι στόχοι πλέον περιλαμβάνουν και υποδομές που λίγο καιρό πριν θα χρειαζόταν φαντασία να χαρακτηριστούν στρατιωτικοί. Η Ουκρανία σφυροκοπάει τις αποθήκες και τα κέντρα διανομής της Wildberries της «ρωσικής Amazon». Η Ρωσία εκατοντάδες …βενζινάδικα ιδιαίτερα στις εθνικές οδούς προς το Χάρκοβο. Και βέβαια το λιμάνι της Οδησσού.
Αυτό το σπιράλ κλιμάκωσης των από αέρα επιθέσεων οδήγησε τον Ιούλη -και θα συνεχίσει να οδηγεί- σε μια κατάσταση όπου ο πόλεμος στην Ουκρανία και ο πόλεμος ενάντια στον Ιράν, με επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ, συνδέονται και διαχέονται ο ένας στον άλλον.
Αυτό γίνεται με δυο τρόπους. Η Ουκρανία χρησιμοποίησε τις δυνατότητές της να εξαπολύει εκατοντάδες εξελιγμένα drones όχι μόνο για να ενισχύσει τη θέληση των Ευρωπαίων «συμμάχων» να ρίξουν περισσότερα λεφτά και όπλα στη διαιώνιση της σφαγής αλλά και να πείσει τον Τραμπ ότι μπορεί να συμβάλλει στον πόλεμο στη Μ. Ανατολή. Ένα παράδειγμα ήταν η επίθεση, στις 25 Ιούλη, σε ιρανικό πλοίο στην Κασπία Θάλασσα, με αποτέλεσμα τον θάνατο ενός Ιρανού ναυτικού και τον τραυματισμό άλλων τριών. Η Ιρανική κυβέρνηση δήλωσε ότι η επίθεση «δεν θα μείνει αναπάντητη» και αν πιστέψουμε τους New York Times (29/7) συζήτησε σοβαρά να ανταποδώσει με πυραυλική επίθεση σε ουκρανικό λιμάνι της Μαύρης Θάλασσας. Τελικά επικράτησαν οι «ψυχραιμότεροι», χρειάστηκε η παρέμβαση του ίδιου του Βανς, του αντιπροέδρου του Τραμπ.
Ο δεύτερος τρόπος είναι οι περίφημες συστοιχίες Patriot. Είναι πλέον γνωστό ευρέως ότι ο πόλεμος στον Κόλπο έχει οδηγήσει σε εξάντληση των αποθεμάτων των πυραύλων αναχαίτισης που εκτοξεύουν αυτά τα υπερσύγχρονα οπλικά συστήματα (κι όχι μόνο αυτών). Η αναπλήρωσή τους χρειάζεται χρόνο. Όμως, ο Ζελένσκι πιέζει για ενισχύσεις ακριβώς τέτοιων πυραύλων. Οι εκκλήσεις γίνανε ακόμα πιο πιεστικές μετά τις ρωσικές επιθέσεις στο Κίεβο στα μέσα Αυγούστου. Η ουκρανική αεράμυνα κατέρριψε την πλειοψηφία των ρωσικών drones, αλλά δεν μπόρεσε να αναχαιτίσει τους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους. Πρόσφατα δήλωσε ότι η Ουκρανία χρειάζεται τουλάχιστον 380 για το φθινόπωρο-χειμώνα.
Ο Τραμπ είχε υποσχεθεί, στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στις 7 Ιούλη, ότι οι ΗΠΑ θα επιτρέψουν τη μεταφορά τεχνολογίας και τη δυνατότητα παραγωγής Patriot στην Ουκρανία και τους συμμάχους του ΝΑΤΟ. Αργότερα συναντήθηκε με τον Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο, και όλα έμοιαζε να πηγαίνουν πρίμα. Στη συνέχεια, με τον χαρακτηριστικό του τρόπο, άλλαξε γνώμη. Τώρα η πίεση επιστρέφει στους Ευρωπαίους «συμμάχους» να δώσουν χείρα, δηλαδή Patriot, βοηθείας. Η Πολωνία προσφέρθηκε αλλά οι δυο πρώτοι υποψήφιοι είναι η Ισπανία και η Ελλάδα. Όλοι συμφωνούν ότι η Ουκρανική κυβέρνηση πρέπει να ενισχυθεί, αλλά οι καυγάδες για το ποιος θα πληρώσει το κόστος και ποιος θα πάρει καλά ανταλλάγματα, δίνουν και παίρνουν. Και η ήττα του Τραμπ στα Στενά του Ορμούζ κάνει αυτούς τους καυγάδες ακόμα πιο σκληρούς και περίπλοκους.
Ο Gideon Rachman περιγράφει, στους Financial Times (27/7), την εικόνα της πόλωσης αλλά και του χάους των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών:
«Ο πρώτος και ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος, όπως δηλώνει και το όνομά τους, διεξήχθησαν ταυτόχρονα σε πολλές ηπείρους. Και οι δύο συγκρούσεις συνεπάγονταν επίσης σαφώς αναγνωρίσιμες παγκόσμιες συμμαχίες. Από το 1939 έως το 1945, οι δυνάμεις του Άξονα Γερμανία, Ιταλία και Ιαπωνία αναμετρήθηκαν με μια συμμαχία που είχε ως επίκεντρό της τη Βρετανία, τις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ. Οι δύο αυτοί παγκόσμιοι πόλεμοι έφεραν επίσης σε άμεση σύγκρουση τις ισχυρότερες χώρες του κόσμου.
Το σημερινό σύμπλεγμα συγκρούσεων πληροί ήδη μερικά από αυτά τα κριτήρια. Αλληλεπικαλυπτόμενοι πόλεμοι εκτείνονται πλέον σε δύο ηπείρους την Ευρώπη και την Ασία και επηρεάζουν συγκρούσεις στην Αφρική. Η ολοένα και στενότερη ευθυγράμμιση Ρωσίας, Κίνας, Ιράν και Βόρειας Κορέας οδήγησε ορισμένους στρατηγικούς αναλυτές στις ΗΠΑ να χαρακτηρίσουν τις τέσσερις αυτές χώρες «άξονα των αντιπάλων» (ή «άξονα της αναταραχής»). Ωστόσο, η συχνά εχθρική στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι σε πολλούς από τους παραδοσιακούς συμμάχους της Αμερικής καθώς και το γεγονός ότι το Ισραήλ αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως κράτος-παρίας στην Ευρώπη και σε τμήματα του Κόλπου καθιστά δυσκολότερο τον εντοπισμό ενός ενιαίου μπλοκ που να αντιπαρατίθεται στο αντιαμερικανικό στρατόπεδο».
Και οι εφοπλιστές τα κέρδη
Τον περασμένο μήνα η ΕΕ ενέκρινε ακόμα ένα μεγάλο πακέτο οικονομικών κυρώσεων στην Ρωσία. Ήταν ακόμα μια χειρονομία στην προσπάθεια να δείξει ότι για τους ευρωπαίους ιμπεριαλιστές ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει μεγαλύτερη σημασία από ότι για τον Τραμπ. Όμως, δεν ήταν όλα ανέφελα σε αυτή την επίδειξη. Παραλίγο να «κολλήσει» στην επιμονή ενός κράτους-μέλους για εξαίρεση από μέτρα που πρόβλεπε ένα προηγούμενο πακέτο κυρώσεων. Η χώρα αυτή ήταν η Ελλάδα και η εξαίρεση που διεκδίκησε με πείσμα αφορούσε την εταιρεία Dynagas που τα δεξαμενόπλοιά της μεταφέρουν ρωσικό υγροποιημένο αέριο (LNG) με το αζημίωτο φυσικά.
Σύμφωνα με τους Financial Times (27/7): «Η στάση της Αθήνας κρατούσε ουσιαστικά ομήρους και τα υπόλοιπα μέτρα, ανάμεσά τους την πρόβλεψη που θα εμπόδιζε τη Ρωσία να κερδίσει επιπλέον δισεκατομμύρια από τις εξαγωγές αργού πετρελαίου, το πλήρες πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων 94 ρωσικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και την απαγόρευση συναλλαγών με 33 τράπεζες. Πολλοί διπλωμάτες της ΕΕ που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις χαρακτήρισαν την τακτική ‘εξωφρενική’. ‘Δεν θέλω να ακούσω κανέναν να μιλάει ξανά για "αλληλεγγύη"’, είπε ένας από αυτούς».
Το αφεντικό της Dynagas είναι ο εφοπλιστής Γ. Προκοπίου. Ακόμα ένας στυλοβάτης της «βαριάς ελληνικής βιομηχανίας» του εφοπλισμού. Κι όπως όλοι οι «ευεργέτες» εφοπλιστές είναι χωμένος σε όλες τις μεγάλες μπίζνες, από το «έργο» του Ελληνικού σε συνεργασία με τον Λάτση (για να έχει «αέρα» δίπλα στον Αστέρα της Βουλιαγμένης) μέχρι αναβαθμίσεις υποβρυχίων και φρεγατών που έχουν αναλάβει τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά. Ο Προκοπίου έχει διορίσει διευθύνοντα σύμβουλο των Ναυπηγείων τον Μιλτ. Βαρβιτσιώτη, τον πρώην υπουργό Ναυτιλίας που αναγκάστηκε να παραιτηθεί το 2023 μετά τις χυδαίες δηλώσεις του για τον θάνατο του Αντ. Καριώτη.
Ένα από τα επιχειρήματα της «Αθήνας», δηλαδή της κυβέρνησης της ΝΔ, ήταν ότι ο Προκοπίου επιτελεί υπηρεσία στην Ε.Ε γιατί διαφορετικά το ρωσικό LNG θα το μετέφεραν κινεζικές ναυτιλιακές εταιρείες. Με άλλα λόγια, η «σωστή πλευρά της ιστορίας», για να θυμηθούμε τη ρήση του Μητσοτάκη, είναι η πλευρά που διαλέγει το εφοπλιστικό κεφάλαιο.