(Αριστερά) Το πρωτοσέλιδο της Εργατικής Αλληλεγγύης στις 8 Μάρτη 2023
Το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου του 2023 δύο τρένα, το Intercity 62 με περισσότερους από 350 επιβάτες στη διαδρομή Αθήνα - Θεσσαλονίκη και η εμπορική αμαξοστοιχία 63503 στη διαδρομή Θεσσαλονίκη – Λάρισα, κινούνταν αντίθετα, στην ίδια σιδηροδρομική γραμμή, το ένα προς το άλλο. Στις 23:21, συγκρούστηκαν μετωπικά, με αποτέλεσμα το θάνατο 57 και το τραυματισμό εκατοντάδων.
«Οργή» είναι η λέξη που χαρακτηρίζει όσα έφερε το ξημέρωμα. Οι μηχανοδηγοί προχώρησαν σε απεργία διαρκείας. Ο πρόεδρος του σωματείου τους Κώστας Γενηδούνιας, την ώρα που η κυβερνητική γραμμή αναπαρήγαγε τα περί ατομικής ευθύνης του σταθμάρχη, επιβεβαίωνε αυτό που είχαν όλοι στο νου τους: «Δεν λειτουργεί τίποτα. Γίνονται όλα με ανθρώπινο παράγοντα, χειροκίνητα, manual. Είμαστε στο manual. Δεν λειτουργούν ούτε οι ενδείξεις, τα φωτοσήματα. Ούτε ο έλεγχος της κυκλοφορίας. Αν αυτά λειτουργούσαν, οι μηχανοδηγοί θα έβλεπαν την κόκκινη ένδειξη και τα τρένα θα σταματούσαν σε απόσταση 500 μέτρων μεταξύ τους. Το έχουμε πει επανειλημμένως, έχει μαλλιάσει η γλώσσα μας».
Η καταστροφή ήταν αποτέλεσμα «του θανατερού συνδυασμού περικοπών–μείωσης και απαξίωσης του προσωπικού–ιδιωτικοποίησης και σαλαμοποίησης των σιδηροδρόμων» υπογράμμιζε η Εργατική Αλληλεγγύη στο έκτακτο φύλλο που έβγαλε την επόμενη μέρα του εγκλήματος καλώντας πρωτοσέλιδα σε «πανεργατική απεργία για να γκρεμίσουμε την κυβέρνηση των δολοφόνων».
Το θερμόμετρο ήταν ήδη στα ύψη πριν το μοιραίο βράδυ, καθώς ήταν σε εξέλιξη ένα μεγαλειώδες κίνημα σπουδαστών κι εργαζομένων στην Τέχνη και τον Πολιτισμό. Το κέντρο της Αθήνας καθοριζόταν από τις καταλήψεις τριών εμβληματικών θεάτρων στις οδούς Πανεπιστημίου, Ακαδημίας και Αγίου Κωνσταντίνου.
«Δεν είναι ώρα για αναστολή των κινητοποιήσεων “λόγω πένθους”, αλλά για κλιμάκωσή τους», έγραφε λίγες ώρες μετά το μακελειό η Κατάληψη του Ρεξ, εκφράζοντας το αίσθημα που επικρατούσε στους μαζικούς χώρους. Το ίδιο απόγευμα θα ερχόταν η πρώτη απάντηση στο δρόμο, με τη διαδήλωση που κάλεσαν έξω από τη Hellenic Train οργανώσεις της επαναστατικής Αριστεράς, φοιτητικοί σύλλογοι, πρωτοβάθμια σωματεία, καταλήψεις καλλιτεχνών και η οποία χτυπήθηκε βίαια από την αστυνομία. Ποτάμι θύμιζε και η διαδήλωση που κάλεσαν οι αγωνιζόμενοι καλλιτέχνες την επόμενη μέρα, 2 Μάρτη, παρά την καταρρακτώδη βροχή που έπεφτε την ίδια ώρα.
Σε απεργία προχώρησε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σιδηροδρομικών. Το ίδιο έκαναν και οι εργαζόμενοι του Μετρό παρά την αρχική αναστολή της στάσης εργασίας που είχαν ανακοινώσει για την προηγούμενη ημέρα. «Πλέον ο πόνος έγινε οργή για τις δεκάδες των νεκρών και των τραυματιών συναδέλφων και συμπολιτών μας. Η απαξίωση που διαχρονικά επέδειξαν οι κυβερνήσεις στον Ελληνικό Σιδηρόδρομο οδήγησαν στο τραγικό αποτέλεσμα των Τεμπών» σημείωνε η ΠΟΣ.
Οι κινητοποιήσεις στα κέντρα των πόλεων συνεχίστηκαν και τις επόμενες ημέρες φτάνοντας την Κυριακή 5/3 σε ένα συλλαλητήριο – σεισμό. Οι απεργοί του ΟΣΕ κάλεσαν όλα τα σωματεία και τις ομοσπονδίες να πλαισιώσουν το κάλεσμά τους για διαδήλωση στο Σύνταγμα. Πράγματι, το ένα μετά το άλλο σωματεία, οργανώσεις και συλλογικότητες καλούσαν τον κόσμο από την προηγούμενη μέρα, να ανταποκριθεί στο προσκλητήριο των σιδηροδρομικών. Οι εργαζόμενοι σε Μετρό και ΗΣΑΠ κήρυξαν νέα ολοήμερη απεργία κινώντας συρμούς μόνο για λίγες ώρες προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι διαδηλωτές. Κι έτσι, την Κυριακή, η εικόνα της Πλατείας Συντάγματος θύμιζε τα μεγάλα συλλαλητήρια ενάντια στα μνημόνια μια δεκαετία πριν. Ήταν το πιο μεγάλο συλλαλητήριο ...μέχρι τα επόμενο… τρεις μέρες μετά.
Απεργίες
Η απεργία στις 8 Μάρτη οργανωνόταν ήδη με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Γυναικών, με μια καμπάνια που η Κίνηση για Απεργιακή 8 Μάρτη είχε απλώσει σε δεκάδες χώρους εργασίας και σωματεία. Η εργατική τάξη και η νεολαία ήξερε πότε θα δώσει το επόμενο μεγάλο της ραντεβού στο δρόμο και οι συνδικαλιστικές ηγεσίες αναγκάστηκαν να κηρύξουν Γενική Απεργία για τις 8/3, αμέσως μετά το μεγάλο συλλαλητήριο της Κυριακής 5/3.
Η Γενική Απεργία παρέλυσε όλη τη χώρα. Πλήθη διαδηλωτών/ριών κατέφθαναν από νωρίς το πρωί στο κέντρο με κάθε τρόπο και μέσο από κάθε γωνιά της Αθήνας. Την ώρα του απεργιακού καλέσματος οι δρόμοι είχαν πια πλημμυρίσει. Δρόμοι και πεζοδρόμια ήταν ασφυκτικά γεμάτα. Τέσσερις ώρες μετά την εκκίνηση των συγκεντρώσεων, τα μπλοκ των διαδηλωτών συνέχιζαν να καταφτάνουν στο Σύνταγμα. Η πορεία έγινε ένα ατελείωτο συνεχές ποτάμι που περπάταγε σημειωτόν. Η μαζικότητα της 8ης Μάρτη ανάγκασε τις ηγεσίες των συνδικάτων να κηρύξουν νέα πανεργατική στις 16 Μάρτη. Υπολογίζεται ότι 2.7 εκατομμύρια συμμετείχαν σε εκείνες τις απεργίες και τα συλλαλητήρια πανελλαδικά. Σε πολλούς κλάδους η συμμετοχή στην απεργία άγγιξε καθολικά ποσοστά. «Τώρα είναι η ώρα να συνεχίσουμε και να κλιμακώσουμε τις απεργίες και τις καταλήψεις για να γκρεμίσουμε την κυβέρνηση της ΝΔ που προσπαθεί να κερδίσει χρόνο για την στιγμή της κάλπης» έλεγε το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα μετά την γενική απεργία της 16ης Μάρτη.
Αλλά κοινοβουλευτική αντιπολίτευση και προσκείμενές τους συνδικαλιστικές ηγεσίες κατάφεραν να επιβάλουν το κλείσιμο των αγώνων, εν όψει των εκλογών που κήρυξε ο Μητσοτάκης για τον Μάιο, χαρίζοντάς του ουσιαστικά και τη νέα του θητεία με το 41% στις κάλπες που ξαναστήθηκαν τον Ιούνιο και χαρακτηρίστηκαν από τα τεράστια ποσοστά αποχής. Οι ίδιες ηγεσίες που έκλεισαν τις μηχανές του αγώνα προεκλογικά, μίλαγαν πλέον για την κυριαρχία του Μητσοτάκη μετεκλογικά, ρίχνοντας την ευθύνη στον κόσμο.
Οι αναλύσεις αυτές ράγισαν ήδη στην πρώτη επέτειο του εγκλήματος ένα χρόνο μετά, όπου τα εργατικά συνδικάτα προχώρησαν σε πανεργατική απεργία κι ενώθηκαν με το μεγάλο κίνημα των φοιτητικών καταλήψεων που ήταν ήδη σε εξέλιξη για αρκετές εβδομάδες και θα κορυφώνονταν με το πανελλαδικό συλλαλητήριο της 8ης Μάρτη 2024.
Και έγιναν σμπαράλια στη δεύτερη επέτειο του μακελειού, το 2025. Τα δείγματα φάνηκαν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο από τον Ιανουάριο. Το «Δεν έχω Οξυγόνο» που ακουγόταν από τα θύματα της σύγκρουσης λίγο πριν ξεψυχήσουν, στα ηχητικά που βγήκαν στην επιφάνεια, όχι μόνο συγκλόνισε τους πάντες, αλλά έγινε σύνθημα που συμπύκνωσε κάθε μάχη που έδινε ο κόσμος με την κυβέρνηση. Έτσι, το κάλεσμα που έκαναν η Επιτροπή των συγγενών των θυμάτων για συλλαλητήριο την Κυριακή 26 Γενάρη ενάντια στην κυβερνητική συγκάλυψη, εξελίχθηκε σε κινητοποίηση – σεισμό.
«Είναι δύσκολο να υπολογιστεί το μέγα πλήθος που κατέβηκε να διαδηλώσει» περιγράφει το ρεπορτάζ εκείνης της ημέρας. «Τα συνθήματα “Δολοφόνοι-Δολοφόνοι” και “Δικαιοσύνη-Δικαιοσύνη” δονούσαν κάθε λίγο την ατμόσφαιρα και απλώνονταν κατά κύματα στη συγκέντρωση. Δικαιοσύνη για τα 57 θύματα των Τεμπών. Δικαιοσύνη για τα 650 θύματα της Πύλου φώναζε το πανό της ΚΕΕΡΦΑ. Δικαιοσύνη για την Παλαιστίνη ανέμιζαν οι δεκάδες παλαιστινιακές σημαίες! Δικαιοσύνη για τις γυναικοκτονίες ερχόταν το μήνυμα πάνω από την εξέδρα όπου ανέβηκε η μητέρα της δολοφονημένης Ερατούς. Δικαιοσύνη για τους αδικοχαμένους από τη διάλυση του ΕΣΥ φώναζε το πανό του Συντονιστικού Νοσοκομείων που έγραφε “Τέμπη-Πύλος-Διάλυση του ΕΣΥ-Κάτω η κυβέρνηση του θανάτου”. “Δηκεοσίνη” για τους δολοφονημένους από την αστυνομία Ρομά έγραφε ένα από τα πανό στην κάτω πλευρά του Συντάγματος, Δικαιοσύνη για τον Βασίλη Μάγγο, τον Μοχάμεντ Καμράν».
Κοσμοπλημμύρα
Τα συλλαλητήρια της 26/1/25 ήταν μόλις μια πρόγευση από τη μεγαλύτερη Γενική Απεργία των μεταπολιτευτικών χρόνων, που θα λάμβανε χώρα στις 28 Φλεβάρη.
Ο ξεσηκωμός εκείνης της ημέρας στέκεται στην Ιστορία σαν μια από τις μεγαλύτερες κοσμοπλημμύρες που έγιναν ποτέ. Στο κέντρο της ήταν η εργατική τάξη που μέσα από τη δύναμη της Γενικής Μαζικής Απεργίας κυριολεκτικά παρέλυσε από άκρη σε άκρη όλη τη χώρα. Σιδηρόδρομοι, συγκοινωνίες, καράβια, λιμάνια, αεροδρόμια ακινητοποιήθηκαν. Όλος ο δημόσιας τομέας παρέλυσε ή υπολειτούργησε στα αναγκαία. Εργοστάσια, οικοδομές, τράπεζες, επιχειρήσεις, μαγαζιά και μαγαζάκια, λαϊκές αγορές κατέβασαν ρολά. Οδηγοί ταξί έστησαν δίκτυο δωρεάν μεταφορών για να κατεβάζουν τον κόσμο στο συλλαλητήριο. Σε πολλά σημεία τα ίδια τα αφεντικά αναγκάστηκαν να κλείσουν τις επιχειρήσεις για να γλυτώσουν την κατακραυγή.
Στην Αθήνα κάθε μικρός και μεγάλος δρόμος του κέντρου είχε γεμίσει από διαδηλωτές. Από τη Συγγρού στο ύψος του Πάντειου Πανεπιστημίου, μέχρι την Αγίου Μελετίου στην Κυψέλη κι από τον Ευαγγελισμό μέχρι το Μοναστηράκι. Το ίδιο και σε όλη τη χώρα. «Θα χρειάζονταν οι σελίδες του Χρυσού Οδηγού για να γράψουμε το τι συνέβη σε κάθε μια από τις 350 συγκεντρώσεις που έγιναν σε όλες τις πόλεις, κωμοπόλεις και χωριά από το Σουφλί μέχρι την Γαύδο και από την Ηγουμενίτσα μέχρι τη Λέσβο, και σε δεκάδες σημεία σε πόλεις του εξωτερικού αλλά το ρεφρέν είναι παντού το ίδιο: “Η πόλη δεν ξανάδε τέτοιο συλλαλητήριο”» έγραφε η Εργατική Αλληλεγγύη.
Κανείς/μία δεν θυμόταν το “41τακατώ”. Η συντριπτική πλειοψηφία είχε πάρει θέση. Είναι μια κυβέρνηση δολοφόνων που κουκουλώνει ξεδιάντροπα τα εγκλήματά της και πρέπει να φύγει. Η 28η Φλεβάρη του 2025 είχε ανοίξει ένα ρήγμα που δυνάμωνε ακόμα περισσότερο το εργατικό κίνημα και τους αγώνες του.
Μπροστά μας είναι η συμπλήρωση τριών χρόνων από το έγκλημα των Τεμπών και ο Συντονισμός Εργατικής Αντίστασης κάνει την προσπάθεια για νέα κλιμάκωση με 48ωρη πανεργατική απεργία στη φετινή επέτειο, ενάντια στην κυβέρνηση και τα εγκλήματά της. Παράλληλα η απόφαση του δικαστηρίου να ανακοινώσει την ετυμηγορία του στη Δίκη της Χρυσής Αυγής την Παρασκευή 27 Φλεβάρη, αναπόφευκτα φέρνει στο νου το μαζικό συλλαλητήριο της ιστορικής 7 Οκτώβρη του 2020, ημέρα της πρωτόδικης απόφασης. Πλέον ξέρουμε την εικόνα που πρέπει να έχουν οι δρόμοι της Αθήνας και την Παρασκευή και το Σάββατο. Οργανώνουμε ώστε να το πετύχουμε και δίνουμε τη συνέχεια ώστε οι δολοφόνοι να μην τη γλιτώσουν.