Κοκκινιά
Με μεγάλη επιτυχία έγινε τη Τρίτη 29/9 στον ιστορικό χώρο της Μάντρας Μπλόκου Κοκκινιάς, η εκδήλωση που διοργάνωσε η δημοτική κίνηση “Ανταρσία στην Κοκκινιά της Προσφυγιάς και της Αντίστασης” με θέμα “από τους αγώνες της προσφυγιάς για το δικαίωμα στην κατοικία, στην πάλη για καθολική πρόσβαση στη στέγαση σήμερα”.
Την εκδήλωση άνοιξε ο Θωμάς Σίδερης, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής ΕΚΚΕ και Δημοσιογράφος, ο οποίος μίλησε για τη “μεγαλύτερη παραγκούπολη της Κοκκινιάς, ένα πελώριο χωράφι σπαρμένο με τρώγλες” που έγινε “η καρδιά των κομμουνιστών και των αντιστασιακών” δίνοντας ιστορικές μάχες ενάντια στους Ναζί και τους ταγματασφαλίτες. Και που στο “κτιριακό της απόθεμα από τη δεκαετία του ‘90 εγκαταστάθηκαν οι οικονομικοί μετανάστες”.
Στη συνέχεια η η Κυριακή Παπαθανασοπούλου, Διδάσκουσα Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, έβαλε το ιστορικό πλαίσιο της προσφυγικής εγκατάστασης.
“Ο συνοικισμός της Νέας Κοκκινιάς ήταν ο μεγαλύτερος στην Αττική. Ο πληθυσμός των προσφύγων ήταν κοντά στους 38.000. Η καθημερινότητά τους ήταν άθλια. Δεν υπήρχαν δρόμοι, ούτε συνθήκες υγιεινής ούτε καν νερό. Ο μοναδικός φορέας περίθαλψης ήταν το νοσοκομείο των Αμερικανίδων Κυριών. Η εξέλιξή του είναι το σημερινό Κρατικό Νοσοκομείο Νίκαιας.
Την περίοδο του Μεσοπολέμου το κράτος αρχίζει να παίρνει μέτρα για την κοινωνική κατοικία και την Υγεία. Όμως οργανωμένο σχέδιο για την κατοίκηση δεν υπήρχε. Η έρευνα δείχνει ότι οι πρόσφυγες αυτοοργανώθηκαν. Οι πρόσφυγες φτιάχνουν συλλόγους προκειμένου να διεκδικήσουν τη στεγαστική τους αποκατάσταση και να βελτιώσουν τις συνθήκες ζωής τους στην καθημερινότητα στο πλαίσιο της γειτονιάς τους. Αυτές οι συλλογικότητες βγαίνουν μπροστά προκειμένου να μην γίνουν εξώσεις στους πρόσφυγες που δεν έχουν να πληρώσουν τη δόση του δανείου. Επίσης πιέζουν το Υπουργείο Πρόνοιας προκειμένου να βάλουν μία βρύση στη γειτονιά τους ή να φτιαχτούν σχολεία”.
Στη συνέχεια ο Σταύρος Σταυρίδης, ομότιμος καθηγητής Αρχιτεκτονικής στο ΕΜΠ, περιέγραψε πώς η Αρχιτεκτονική Σχολή συνδέθηκε με τα προσφυγικά ιδιαίτερα της Δραπετσώνας και της Αλεξάνδρας την περίοδο που βρέθηκαν στο στόχαστρο μίας προσπάθειας κατεδαφίσεων λίγο πριν το 2000.
“Στα προσφυγικά της Αλεξάνδρας δόθηκε ένας πολύ ισχυρός αγώνας για να χαρακτηριστούν σημαντικά μνημεία που αφορούν την ιστορία της πόλης. Ένα από τα βασικά επιχειρήματα είναι ότι συνιστούν ένα αντιπαράδειγμα στην Αθήνα της αντιπαροχής. Η ουσία είναι ότι στη Νίκαια, τη Ν. Ιωνία, τον Βύρωνα, την Καισαριανή δημιουργήθηκαν οικισμοί των οποίων η δομή, ο σχεδιασμός και η εκμετάλλευση της γης δεν αντιστοιχούσε στη λογική της αγοράς.
Η περίοδος μετά το 1922 και κυρίως το 1930 είναι η περίοδος που αναδεικνύεται ο περίφημος αρχιτεκτονικός μοντερνισμός, που για πρώτη φορά έβαζε ως αντικείμενο σχεδιασμού όχι τις κατοικίες εκείνων που είχαν τα λεφτά να πληρώσουν και τα δημόσια κτίρια αλλά τη μαζική παραγωγή κατοικίας αξιοπρεπούς διαβίωσης. Αυτά τα συγκροτήματα αποτελούν μια κληρονομία που δείχνουν ότι η πόλη μας θα μπορούσε είναι και αλλιώς”.
Στη συνέχεια ο Δημήτρης Αντωνίου επίκουρος καθηγητής Αρχιτεκτονικής στο ΕΜΠ, έδωσε χρήσιμα στοιχεία για το πώς διαμορφώνεται η κρίση στέγης σήμερα. “Εδώ στη Νίκαια γνωρίζουμε ότι οι πόλεις δε χτίζονται μόνο από το κεφάλαιο αλλά και από τους κοινωνικούς αγώνες.
Κοινωνικοί αγώνες
Ο χώρος αυτός γεννήθηκε από τους πρόσφυγες οι οποίοι ριζοσπαστικοποίησαν το εργατικό κίνημα. Υπάρχει πολύ μεγάλη παράδοση μαχών για τη στέγη. Από τις απεργίες του 20ου αιώνα του Εργατικού Κέντρου Αθήνας, στη μάχη του Κάρβουνου στο Περιστέρι, μέχρι τη ματωμένη μάχη της Δραπετσώνας το 1960. Σήμερα η λύση βρίσκεται σε ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα διεκδικήσεων.
Απόλυτη προστασία της πρώτης κατοικίας. Νομοθετική απαγόρευση των πλειστηριασμών και των εξώσεων για τα λαϊκά στρώματα με διαγραφή των ληστρικών χρεών. Κοινωνική αξιοποίηση του κενού κτιριακού αποθέματος. Διεκδικούμε την επαναφορά του ενοικιοστασίου. Σύνδεση του ύψους του ενοικίου με το εισόδημα. Ίδρυση νέου κοινωνικού φορέα στέγης με κοινωνικό έλεγχο. Ανέγερση σύγχρονων κοινωνικών κατοικιών με φορολόγηση του πλούτου και κόψιμο των υπέρογκων εξοπλιστικών δαπανών. Άμεση αξιοποίηση των κενών δημοσίων κτιρίων. Συμπεριληπτικός πολεοδομικός σχεδιασμός”.
Από την Κοινότητα των κατειλημμένων Προσφυγικών μίλησαν τρεις εκπρόσωποι. Ο Μοχάμεντ, πρόσφυγας από το Μαρόκο, περιέγραψε τον συλλογικό τρόπο οργάνωσης της κοινότητας που περιλαμβάνει ανθρώπους από διαφορετικές χώρες και κουλτούρες. Η Ευαγγελία εξήγησε ότι η κοινότητα των προσφυγικών είναι γέννημά των κινημάτων. Ο Δήμος τόνισε ότι η κυβέρνηση βρέθηκε σε αδιέξοδο και ηττήθηκε. Οι απεργίες πείνας του Αρίστου και της Σουζάν ήταν η αιχμή του αγώνα. “Προφανώς τα προσφυγικά παραμένουν σε κίνδυνο. Η μόνη λύση για εμάς θα ήταν η κρατικοποίηση”, πρόσθεσε.
“Πρόσφατα μάθαμε ότι στην πόλη μας πρόκειται να διαμορφωθεί μια ριβιέρα” ανέφερε η Κατερίνα Θωίδου, Δημοτική Σύμβουλος Νίκαιας-Ρέντη. “Ο χώρος που υπήρχε παλιά το ALLOU FAN PARK στον Ρέντη αγοράστηκε από τον Μαρινάκη. Ο Σκλαβενίτης αγόρασε το παλιό εργοστάσιο της Πίτσος, για να το κάνει κέντρο γαστρονομίας. Ο Αντετοκούνμπο αγόρασε το Village για να κάνει γήπεδα. Αυτό το παιχνίδι της κερδοσκοπίας δεν έχει τίποτα να κάνει με τις πραγματικές ανάγκες των κατοίκων. Χρειάζεται να διεκδικήσουμε λεφτά για Κοινωνική Κατοικία. Πολλές από της εργατικές πολυκατοικίες που έχουμε σήμερα χτίστηκαν από τον ΟΕΚ. Χρειάζεται να διεκδικήσουμε να κρατικοποιηθούν τα Funds. Να μην αφήσουμε τα 1200 προσφυγικά σπίτια που σύμφωνα με τη μελέτη του ΕΜΠ διασώζονται σήμερα, να γίνουν Real Estate. Να γίνει πράξη η πρόταση που έχει μπει από το Δήμο, να μετατραπούν σε φοιτητικές εστίες”.
Μάνος Καρτέρης
30/9, Περιστέρι
Περιστέρι
Με μεγάλη συμμετοχή και πλούσια συζήτηση έγινε η εκδήλωση στο Περιστέρι την Τετάρτη 30 Οκτώβρη με θέμα: Λεφτά για εργατικές κατοικίες, όχι για πόλεμο, Εργατική απάντηση στην κρίση στέγης”.
Ο Διονύσης Τρευλόπουλος εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής ανέφερε το παράδειγμα του Βερολίνου, όπου ένας από τους λόγους που κέρδισε τις εκλογές το Die Linke είναι ότι ασχολήθηκε με την κρίση στέγης. Το πρόγραμμα του Die Linke περιλαμβάνει την κοινωνικοποίηση των εταιριών κατοικίας, και μεταφέρει διαμερίσματα από την κερδοσκοπική ιδιοκτησία σε δημόσιο μη κερδοσκοπικό πλαίσιο. Αναφέρθηκε επίσης στο παράδειγμα της Ισπανίας όπου η 87 χρονη Μαρικάρμεν Ασκαμπάλ κέρδισε το δικαίωμα να επιστρέψει στο σπίτι της, μετά από μαζικές διαμαρτυρίες για την έξωσή της που συγκλόνισαν τη χώρα. Την ίδια δυνατότητα έχουμε και στην Ελλάδα υποστήριξε, να παλέψουμε για τη στέγη ως κοινωνικό δικαίωμα και όχι εμπόρευμα.
Στη συνέχεια πήρε το λόγο ο Θοδωρής Μαυρίδης, αντιπρόεδρος του ΣΕΠΕ Περιστερίου “Έλλη Αλεξίου” ο οποίος αναφέρθηκε στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί στην προσπάθεια τους να βρουν σπίτι σε τουριστικές περιοχές. Στη συνέχεια έφερε το παράδειγμα που βίωσε ο ίδιος όταν ήταν αναπληρωτής στο Ρέθυμνο, όπου πίεσαν το σωματείο από τα κάτω να πάρει πρωτοβουλία και οργάνωσαν μεγάλη διαδήλωση στο τουριστικό κέντρο του Ρεθύμνου. Κάλεσαν σε σύσκεψη, ενώθηκαν με τους φοιτητές που διεκδικούσαν φοιτητικές εστίες, στην οποία αναγκάστηκε να έρθει και ο δήμαρχος και να πάρει θέση. Αυτές οι κινητοποιήσεις είχαν αποτελέσματα ακόμα κι αν δεν έδωσαν την άμεση λύση. Τελειώνοντας ανέφερε ότι η στέγη είναι κοινωνική ανάγκη και αξίζει να το παλέψουμε.
Ο Σπύρος Γεωργακόπουλος ξεκίνησε από τις επιθέσεις της άρχουσας τάξης στη στέγη των απλών ανθρώπων, για να καταφέρουν οι καπιταλιστές να βγάλουν κέρδη. Ενώ πριν την κρίση στην Ελλάδα η ιδιοκατοίκηση ήταν στο 80% σήμερα έχει πέσει κάτω από 40%. Παράλληλα οι χαμηλοί μισθοί και η ακρίβεια δυσκολεύουν την εύρεση στέγης για εκατομμύρια ανθρώπους.
Αναφέρθηκε επίσης στη διάλυση του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, στο πως οι τράπεζες αρπάζουν τα σπίτια του κόσμου, αλλά και στο πώς χτίζονται τα σπίτια, από τα Πετράλωνα ως την Πλάκα με κριτήριο το κέρδος, όπως και στην Κυψέλη όπου η δημιουργία του Μετρό φτάνει να καταστρέφει πολυκατοικίες. Αλλά και στην εκμετάλλευση ελεύθερων και ιστορικών χώρων με μόνο στόχο το κέρδος, από το Ελληνικό ως τα Προσφυγικά.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στο κίνημα που έχει βγει παγκόσμια, από τη Νέα Υόρκη και την εκλογή του Μαμντάνι ως το Βερολίνο που μιλάνε πλέον για κρατικοποίηση των κατοικιών, μέχρι την Ισπανία. Στην Ελλάδα μας θύμισε ότι έχουμε τέτοιες εμπειρίες. Στη μεταπολίτευση μπήκε το ζήτημα του ενοικιοστασίου από τον κόσμο, που αναγκάστηκε να υιοθετήσει η κυβέρνηση στην αρχή της δεκαετίας του 80, που σήμαινε ότι δεν μπορούσε να γίνει αύξηση στα ενοίκια. Η πίεση του κόσμου οδήγησε και στην ανέγερση εργατικών κατοικιών.
Κρατικοποίηση των τραπεζών
Σήμερα υπάρχει η δυνατότητα να τους επιβάλουμε αντί να δίνουν λεφτά για εξοπλισμούς, να αναγκαστούν να δώσουν για εργατικές κατοικίες. 100.000 κατοικίες βρίσκονται δεσμευμένες από τα funds και τις τράπεζες στην Αθήνα και 700.000 συνολικά σε όλη την Ελλάδα. Το αίτημα για κρατικοποιήσεις των τραπεζών είναι απαραίτητο για να μπορέσει η εργατική τάξη να έχει στέγη. Αυτά τα αιτήματα θα τα κάνει πράξη ενωμένο το εργατικό κίνημα. Αλλά και τοπικά. Από την πίεση στους δήμους να αποφασίζουν ενάντια στις εξώσεις, να βάζουν πλαφόν στα ενοίκια μέχρι την ίδια τη δόμηση των πόλεων, το να δίνουν λεφτά πχ εδώ στο Περιστέρι για αντιπλημμυρικά έργα κι όχι για έργα βιτρίνα. Ένα κίνημα για τη στέγη, με την εργατική τάξη στο κέντρο του, μπορεί πραγματικά να φέρει νίκες.
Στη συνέχεια έγιναν παρεμβάσεις. Καταρχάς από τον Ανδρέα Χρυσομάλλη από την Ενωτική Πρωτοβουλία κατά των Πλειστηριασμών που είπε ότι είναι ένας από τους χιλιάδες που κινδυνεύει η πρώτη και μοναδική του κατοικία και είπε ότι ήρθε η ώρα του ξεσηκωμού. Παρέμβαση έκανε και ο Αλέξανδρος Κουτρουλάρης από την Πρωτοβουλία Κατοίκων Κυψέλης που θύμισε ότι η πρόσβαση στη στέγη είναι προϋπόθεση για την κοινωνική συνοχή, μίλησε για τη δράση της Πρωτοβουλίας και κάλεσε στη μεγάλη διαδήλωση στην Κυψέλη το Σάββατο. Από την Κοινότητα Κατειλημμένων Προσφυγικών παρέμβαση έκαναν η Ευαγγελία και η Βάσω που μετά από έναν μεγάλο κύκλο αγώνα υπεράσπισης της κοινωνικής κατοικίας συνεχίζουν.
Στη συζήτηση που ακολούθησε, ο Κώστας Κουρούπης αναφέρθηκε στην προσπάθεια του δημάρχου Περιστερίου να τουριστικοποιήσει την περιοχή. Είπε ότι αυτό που χρειάζεται είναι να μπουν αυτά τα ζητήματα στα σωματεία για να μπει κεντρικός σχεδιασμός για κρατικοποίηση των τραπεζών με εργατικό έλεγχο, για να σταματήσει αυτό που συμβαίνει ότι για ένα δάνειο πχ 30.000 ευρώ ζητάνε να πληρωθούν 120.000 με τους τόκους. Ο Τάκης Γεωργακόπουλος, αρχιτέκτονας μας θύμισε ότι το μεγάλο κεφάλαιο δεν ανέχτηκε να έχει ο φτωχός κόσμος στέγη. Ο μόνος τρόπος είναι η ανάπτυξη ενός μεγάλου κινήματος για να τα παλέψει. Ο Πέτρος Κωνσταντίνου είπε ότι ήρθε η ώρα, μετά και από την έκρηξη στην Πλάκα με 6 νεκρούς, να πάρουμε μια μεγάλη πρωτοβουλία για την κατοικία ξεκινώντας με σύνθημα όχι Τέμπη στα σπίτια μας και κάλεσε σε σύσκεψη στις 12 Οκτώβρη στο Ρομάντσο.
Λίλιαν Μπουρίτη