Χιλιάδες εργαζόμενοι και νεολαία θα διαδηλώσουν το Σάββατο 8 Σεπτέμβρη στη ΔΕΘ. Το Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης, η ΓΣΕΕ και η ΑΔΕΔΥ καλούν στη συγκέντρωση στις 6 το απόγευμα στο Αγαλμα Βενιζέλου.
Ο Καραμανλής παριστάνει τον «σεμνό και ταπεινό» που πενθεί για τα θύματα των πυρκαγιών κάνοντας θυσιάζοντας μέχρι και το γεύμα των επίσημων εγκαινίων. Αλλά αυτές οι υποκρισίες δεν πρόκειται να κοροϊδέψουν κανένα. Η διαδήλωση της ΔΕΘ θα γίνει η αποχαιρεστήρια συγκέντρωση στην κυβέρνηση των εμπρηστών δολοφόνων.
Από το 1992, όταν οι απεργοί της ΕΑΣ αποφάσισαν να διαδηλώσουν στα εγκαίνια ενάντια στον Μητσοτάκη, η διαδήλωση στη ΔΕΘ έχει γίνει το «ραντεβού» των αγώνων που δίνουν οι εργαζόμενοι και η νεολαία. Τα επόμενα χρόνια οι διαδηλωτές της ΔΕΘ έδιναν κάθε Σεπτέμβρη το στίγμα της αντίστασης και των αγώνων της εργατικής τάξης και της νεολαίας.
Στα χρόνια του Σημίτη, οι εργάτες από τα εργοστάσια που πάλευαν ενάντια στα κλεισίματα, οι εκπαιδευτικοί και οι φοιτητές, οι αντικαπιταλιστές και οι αντιπολεμικοί διαδηλωτές έφεραν την οργή και τις ελπίδες τους στις πύλες της ΔΕΘ, απέναντι σε μια κυβέρνηση που δίκαια ονομάστηκε «Σημιτσοτάκης». Αυτή η παράδοση συνεχίστηκε και στα τρία χρόνια του Καραμανλή και της «νέας διακυβέρνησης» της ΝΔ. Η διαδήλωση της ΔΕΘ το 2005 και το 2006 σηματοδότησε τις νικηφόρες μάχες του κινήματος ενάντια στην νεοφιλελεύθερη ατζέντα του Καραμανλή.
Είναι και κάτι άλλο: το σήμα της εκκίνησης για τους αγώνες που ακολουθούν. Αυτό το νόημα έχει και η φετινή διαδήλωση. «Αποχαιρετάμε» τον Καραμανλή και ετοιμαζόμαστε για τους αγώνες που θα ακολουθήσουν, δυναμώνοντας την προοπτική του αντικαπιταλισμού.
Eνας “θεσμός” που καθιέρωσε η απεργία της EAΣ πριν 15 χρόνια
Στις αρχές Σεπτέμβρη του 1992 η κυβέρνηση του Μητσοτάκη βρισκόταν αντιμέτωπη με ένα τεράστιο κίνημα εργατικής αντίστασης στις επιθέσεις της. Ο δεύτερος αντιασφαλιστικός νόμος που είχε κατεβάσει μέσα στο καλοκαίρι είχε πυροδοτήσει γενική απεργία στις ΔΕΚΟ και τις τράπεζες –στα εργοστάσια και τα ορυχεία της ΔΕΗ οι απεργοί αντιμετώπιζαν την αστυνομία ακόμα και τα ελικόπτερα του στρατού.
Η αιχμή αυτού του κύματος ήταν ο αγώνας των εργαζόμενων της ΕΑΣ –των μπλε λεωφορείων του λεκανοπέδιου. Η απόφασή τους να ανέβουν στη Θεσσαλονίκη για να χαλάσουν τη φιέστα των εγκαινίων της ΔΕΘ από τον Μητσοτάκη, ήταν μια από τις πιο συγκλονιστικές και κρίσιμες στιγμές των εργατικών αγώνων που γκρέμισαν τη ΝΔ.
Οι εργάτες της ΕΑΣ ήταν από την πρώτη στιγμή ένας από τους κύριους στόχους της κυβέρνησης του Μητσοτάκη. Ηθελε να διαλύσει το δυνατό συνδικάτο τους και να δώσει έτσι ένα «μάθημα» σε όλη την εργατική τάξη. Ηθελε να παραδώσει τις αστικές συγκοινωνίες στους ιδιώτες στα πλαίσια του προγράμματος των ιδιωτικοποιήσεων. Μετά από μια σειρά αψιμαχίες το 1990 και 1991 το καλοκαίρι του 1992 ξέσπασε η κρίσιμη αναμέτρηση.
Η κυβέρνηση κατέβασε ένα πρόγραμμα «εξυγίανσης» της ΕΑΣ που πρόβλεπε χιλιάδες απολύσεις. Οι εργαζόμενοι αρνήθηκαν. Τότε, ο Μητσοτάκης αποφάσισε να λύσει με πυγμή το πρόβλημα: απέλυσε όλους τους εργαζόμενους και αποφάσισε να παραδώσει τα λεωφορεία στους ιδιώτες των ΣΕΠ –τους «νοικοκυραίους» όπως τους βάφτισε.
Στη Γενική Συνέλευσή τους, σε ένα κατάμεστο γήπεδο του Σπόρτιγκ- στις 23 Ιούλη αποφάσισαν το ξεκίνημα της απεργίας τους. Η πρόταση της ηγεσίας του συνδικάτου ήταν τριήμερες απεργίες. Εκατοντάδες εργαζόμενοι φώναζαν από τις εξέδρες: «Επαναλαμβανόμενες!» Ετσι κι έγινε. Η απεργία διαρκείας είχε αρχίσει.
Τα λεωφορεία έμειναν στα αμαξοστάσια. Η κυβέρνηση έβαλε τα στρατιωτικά λεωφορεία να κάνουν τη δουλειά. Οι ομάδες περιφρούρησης των απεργών τα έδιωξαν από τους δρόμους. Τον Αύγουστο τα ΜΑΤ κατέλαβαν τα αμαξοστάσια και στις 23 Αυγούστου επιτέθηκαν στους απεργούς και στους συμπαραστάτες τους που τα κρατούσαν αποκλεισμένα.
Ο αγώνας της ΕΑΣ είχε γίνει πια το σύμβολο των αγώνων που έδινε όλη η εργατική τάξη. Ομως, ήταν κάτι παραπάνω από σύμβολο. Η αντοχή των απεργών και η συμπαράσταση που κέρδιζαν ήταν ένας μεγάλος πονοκέφαλος για τις συνδικαλιστικές ηγεσίες που ακολουθούσαν την ίδια «υπεύθυνη, ρεαλιστική» πολιτική απέναντι στον Μητσοτάκη όπως με τον Καραμανλή σήμερα.
Στις 5 Σεπτέμβρη 1992 οι απεργοί στη συνέλευσή τους –πάλι είχαν γεμίσει το Σπόρτιγκ- αποφάσισαν με ενθουσιασμό το ανέβασμα στη Θεσσαλονίκη για τις 12 Σεπτέμβρη. Στην αρχή του καλοκαιριού η ηγεσία του ΕΚΘ είχε απορρίψει την πρόταση για συλλαλητήριο στη ΔΕΘ. Αναγκάστηκε να αλλάξει στάση και να καλέσει κι εκείνη.
Από κει και πέρα το συλλαλητήριο της ΔΕΘ έγινε σκληρό πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους απεργούς. Κάθε λογής προπαγάνδα επιστρατεύτηκε από τους υπουργούς και τους κομματάρχες της ΝΔ. Από το κλασσικό «θα γίνουμε ρεζίλι διεθνώς», μέχρι τις τοποκιστικές κορώνες «Να προστατέψουμε το κόσμημα της πόλης μας» εως τον εθνικισμό και την πατροδοκαπηλεία: «Θα γελάνε οι Σκοπιανοί».
Οι απεργοί απτόητοι μπήκαν στα πούλμαν και ξεκίνησαν. Οταν έφτασαν στη Λάρισα, η ηγεσία του συνδικάτου, ύστερα από τις πιέσεις της ΓΣΕΕ, πρότεινε τη ματαίωση της κινητοποίησης. Αυτό που ακολούθησε ήταν μια μαζική Γενική Συνέλευση στη κεντρική πλατεία της πόλης: Οπως περιέγραψε ένας απεργός στην Εργατική Αλληλεγγύη τότε: «Ηταν πρωτοβουλία κάποιων αγωνιστών από τη βάση, που λίγο πολύ μεταξύ μας το συζητήσαμε και αποφασίσαμε ότι πρέπει να προχωρήσουμε και μπορούσαμε να το επιβάλλουμε. Αρχίσαμε να φωνάζουμε ‘Ολοι τώρα στη Θεσσαλονίκη΄...Σε λίγο το φωνάζαμε όλοι μας.»
Ομως, οι ΕΑΣίτες δεν έφτασαν στη Θεσσαλονίκη. Τους σταμάτησαν οι ηγεσίες τους έξω από τα διόδια της πόλης, κινδυνολογώντας ότι θα γίνει «μακελειό» αν προσπαθήσουν να σπάσουν τον αστυνομικό κλοιό στα διόδια. Το ότι αυτό ήταν κινδυνολογία, φάνηκε από την συγκέντρωση χιλιάδων φοιτητών και εργαζόμενων που έγινε στη Θεσσαλονίκη παρά την απαγόρευση των συγκεντρώσεων από τη ΝΔ, χωρίς να ανοίξει μύτη.
Ο Μητσοτάκης γλύτωσε την αναμέτρηση της ΔΕΘ το 1992. Ενα χρόνο μετά, όμως, η κυβέρνησή του ήταν βυθισμένη στην κρίση και στους καυγάδες. Αναγκάστηκε να κηρύξει πρόωρες εκλογές και τις έχασε πανηγυρικά. Οι αγώνες ήταν ο αποφασιστικός παράγοντας για την ήττα του μητσοτάκικου θατσερισμού, και οι εργάτες της ΕΑΣ ήταν στην πρώτη γραμμή αυτής της μάχης. Τον Σεπτέμβρη του 1993 περίπου 15.000 εργάτες, με επικεφαλής τους απεργούς του ΟΤΕ ενάντια στην ιδιωτικοποίηση, έστησαν την «αποχαιρετιστήρια» διαδήλωση στον Μητσοτάκη.
Στα χρόνια του “Σημιτσοτάκη”
Οι διαδηλώσεις στη ΔΕΘ συνδέθηκαν με τις μεγάλες μάχες της εργατικής τάξης και της νεολαίας στη δεύτερη επταετία του ΠΑΣΟΚ και του Σημίτη.
Οι εργάτες που μαύρισαν φανατικά τη ΝΔ το 1993 έλπιζαν ότι η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ θα σήμανε αλλαγή πορείας. Οι διαψεύσεις άρχισαν να έρχονται από το πρώτο χρόνο της νέας κυβέρνησης και να μετατρέπονται σε κύμα οργής από τα έργα και τις ημέρες του «εκσυγχρονισμού» του Σημίτη.
Τη σκυτάλη παίρνουν τα εργοστάσια που οδηγεί σε κλείσιμο η πολιτική της αγοράς. Πειραιϊκή-Πατραϊκή, Γαβριήλ, Βαλκάν Εξπόρτ το 1994. Οι εργαζόμενοι από τη ΡΟΚΑ της Λάρισας και τα Πλαστικά Καβάλας συντονίζονται και ανεβαίνουν στην Θεσσαλονίκη στις 8 Σεπτέμβρη 1995. Το μπλοκ της Εργατικής Αλληλεγγύης και της ΟΣΕ –της οργάνωσης από την οποία προέρχεται το ΣΕΚ- υποδέχεται τους απεργούς στην Καμάρα και όλοι μαζί κατευθύνονται προς τη ΔΕΘ όπου έρχονται αντιμέτωποι με τα ΜΑΤ.
Το 1997, 2.500 καθηγητές μαζί με τους εργάτες απ’ τα μεταλλεία της Χαλκιδικής σχηματίζουν δυναμική διαδήλωση απ’ το Λευκό Πύργο ενάντια στην αντιεκπαιδευτική πολιτική του Αρσένη και την πολιτική ανεργίας του Σημίτη. Τον Σεπτέμβρη του 1998 το συλλαλητήριο υποδοχής του Σημίτη πραγματοποιείται στον απόηχο της μεγάλης μάχης ενάντια στον διαγωνισμό του ΑΣΕΠ για την πρόσληψη των εκπαιδευτικών, μετά την κατάργηση της επετηρίδας. Χιλιάδες αδιόριστοι εκπαιδευτικοί, φοιτητές και εργαζόμενοι πολιορκούν για άλλη μια φορά τη φρουρούμενη από τα ΜΑΤ ΔΕΘ.
Στις 4 Σεπτέμβρη του 1999 εργαζόμενοι της Βαλκάν Εξπόρτ, της ΑΓΝΟ που πάλευαν ενάντια στις απολύσεις, των νοσοκομείων της Θεσσαλονίκης πολιορκούν την Εκθεση. Μαζί τους βρίσκονται τα μπλοκ του ΠΑΜΕ και του ΣΕΚ. Το 1999 ήταν η χρονιά του νατοϊκού πολέμου στη Γιουγκοσλαβία, που στήριξε η κυβέρνηση του Σημίτη, και οι διαδηλωτές της ΔΕΘ έφτασαν στο λιμάνι της πόλης, το ορμητήριο της ιμπεριαλιστικής επέμβασης στα Βαλκάνια.
Το 2000 σηματοδοτεί την αρχή του αντικαπιταλιστικού κινήματος. Αυτό το τόνο έδωσε στη συγκέντρωση της ΔΕΘ στις 2 Σεπτέμβρη το μπλοκ της «Πρωτοβουλίας Πράγα 2000» που οργάνωνε την συμμετοχή στην πολιορκία της συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην πρωτεύουσα της Τσεχίας. Ηταν το ξεκίνημα μιας καυτής χρονιάς για τον Σημίτη. Την άνοιξη του 2001 ήρθαν οι μεγάλες πανεργατικές απεργίες που έκαναν κουρελόχαρτο το «πακέτο Γιαννίτση» την ολομέτωπη επίθεση που εξαπέλυσε η κυβέρνηση ενάντια στις συντάξεις και τα όρια ηλικίας για συνταξιοδότηση. Ηταν η αρχή του τέλους για τον Σημίτη.
Τα δυο επόμενα χρόνια, ήταν γεμάτα ήταν για αυτόν όχι μόνο με τα σκάνδαλα που έφερνε η ταύτιση με την «ελεύθερη αγορά» αλλά και με τους αγώνες ενάντια στη λιτότητα, τις ιδιωτικοποιήσεις, τον πόλεμο. Το Φλεβάρη Μάρτη του 2003 εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές πλημμύρισαν τους δρόμους όλων των μεγάλων πόλεων ενάντια στον πόλεμο στο Ιράκ απαιτώντας «καμιά συμμετοχή της Ελλάδας». Την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση συνέχιζε τη λιτότητα, τις επιθέσεις στις εργασιακές σχέσεις και τις ιδωτικοποιήσεις, ο Σημίτης και ο Γ. Παπανδρέου έσφιγγαν το χέρι του Κ. Πάουελ και του Μπους και του έδιναν τη βάση της Σούδας για τον πόλεμο στο Ιράκ. Το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 2003 όλοι αυτοί οι αγώνες συναντήθηκαν στη Θεσσαλονίκη.
Iούνης 2003
Τον Ιούνη, η κυβέρνηση του Σημίτη, που είχε την προεδρία της ΕΕ εκείνο το διάστημα, οργάνωσε την Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στο Πόρτο-Καράς στη Χαλκιδική. Αυτοί στο πολυτελές θέρετρο της μίζας, και απέξω χιλιάδες διαδηλωτές να τους πολιορκούν, μαζί τους οι απεργοί μεταλλορύχοι της περιοχής. Την επόμενη μέρα, δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές πλημμύρισαν το κέντρο της Θεσσαλονίκης, ενάντια στην «Ευρώπη του πολέμου του κεφαλαίου και του ρατσισμού» αλλά και ενάντια στην κυβέρνηση του Σημίτη.
Η συνέχεια δόθηκε τον Σεπτέμβρη, στο ξεκίνημα της ΔΕΘ. Εκεί ο Σημίτης ήθελε να ανακοινώσει πανηγυρικά το «πακέτο παροχών» του. Ηταν ένα «πακέτο» που στην πραγματικότητα έδινε φοροαπαλλαγές στους πλούσιους, ενώ για τους εργαζόμενους η πολιτική της λιτότητας θα συνεχιζόταν. Οι χιλιάδες διαδηλωτές που τον «υποδέχτηκαν» στα εγκαίνια της ΔΕΘ, έκαναν θρύψαλα αυτή τη ψεύτικη εικόνα που προσπαθούσε να στήσει ο Σημίτης και οι υπουργοί του.
Η διαδήλωση της ΔΕΘ τον Σεπτέμβρη του 2003 ήταν το σήμα εκκίνησης για τον απεργιακό χειμώνα που ακολούθησε. Εκπαιδευτικοί, νοσοκομειακοί, εργαζόμενοι στους δήμους και σε όλο το δημόσιο κατέβηκαν σε απεργίες ενάντια στην πολιτική της λιτότητας. Οι εργαζόμενοι της Στατιστικής Υπηρεσίας απέργησαν για σαράντα μέρες ενάντια στα σχέδια της ιδιωτικοποίησης και διάλυσης των εργασιακών τους σχέσεων. Οι ιπτάμενοι συνοδοί και φροντιστές της Ολυμπιακής έδωσαν έναν ηρωικό αγώνα 72 ημερών ενάντια στην κατάργηση των συλλογικών τους συμβάσεων και κανονισμών εργασίας που προωθούσε η κυβέρνηση. Αυτοί οι εργατικοί αγώνες έφεραν σε ακόμα μεγαλύτερη απομόνωση και κρίση την κυβέρνηση του Σημίτη.
Η ΝΔ κέρδισε τις εκλογές του Μάρτη 2004 στηριγμένη στην απέχθεια για τα έργα και ημέρες της κυβέρνησης του Σημίτη και παριστάνοντας ότι έχει αλλάξει, είναι πια «κοινωνικό κέντρο». Σύντομα τα ψέματα αποκαλύφτηκαν. Το καλοκαίρι του 2004 χιλιάδες συμβασιούχοι βγήκαν στους δρόμους ενάντια στο Προεδρικό Διάταγμα του Παυλόπουλου που πέταγε τη μεγάλη τους πλειοψηφία στην ανεργία. Ηταν η πρώτη μάχη ενάντια στην πραγματική «ατζέντα» του Καραμανλή, τη συνέχιση δηλαδή των νεοφιλελεύθερων επιθέσεων από το σημείο που είχαν κολήσει επί Σημίτη. Αυτό το μήνυμα της αντίστασης έστειλαν και οι χιλιάδες διαδηλωτές που διαδήλωσαν τον Σεπτέμβρη του 2004 στη ΔΕΘ.
Τον Ιούνη και τον Ιούλη του 2005 οι τραπεζοϋπάλληλοι κατέβηκαν σε απεργία διαρκείας ενάντια στο νόμο του Αλογοσκούφη για το ασφαλιστικό τους, ένα νόμο που προβλέπει πετσόκομα των συντάξεων και αύξηση των ορίων ηλικίας για συνταξιοδότηση. Μπορεί ο νόμος να ψηφίστηκε στη βουλή, αλλά από τότε έχει μείνει στα χαρτιά. Ο αγώνας των τραπεζοϋπάλληλων έκοψε τη φόρα της κυβέρνησης που ήθελε να προχωρήσει στην «μεταρρύθμιση» του ασφαλιστικού.
Στις διαδηλώσεις των απεργών τραπεζουπάλληλων ακούστηκε «Καραμανλή θυμίσου το ‘93». Σύντομα έγινε σύνθημα όλων των εργαζόμενων που έμπαιναν στη μάχη εκείνο το καλοκαίρι. Μαζί με τους τραπεζουπάλληλους κατέβηκαν σε απεργίες όλοι οι εργαζόμενοι στις ΔΕΚΟ ενάντια στο νόμο που χτυπάει τις συλλογικές συμβάσεις και το οχτάωρο στο όνομα της «εξυγίανσης» των ΔΕΚΟ.
Η διαδήλωση της 10 Σεπτέμβρη 2005 στη ΔΕΘ ήταν η απόδειξη ότι η οργή ενάντια στις επιθέσεις του Καραμανλή είχε γίνει πια ένα ορμητικό κίνημα. Δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι από όλη την Ελλάδα διαδήλωσαν για ώρες εκείνο το απόγευμα. Η διαδήλωση ήταν τόσο μεγάλη, που όταν η κεφαλή της έφτασε στη πύλη της ΔΕΘ πολλά μπλοκ δεν είχαν καταφέρει ακόμα να ξεκινήσουν από το σημείο της συγκέντρωσης στο Αγαλμα Βενιζέλου.
Ολοι ήταν εκεί: οι τραπεζοϋπάλληλοι που είχαν τσαλακώσει τον Αλογοσκούφη, εργάτες από δεκάδες εργοστάσια στη βόρεια Ελλάδα που πάλευαν ενάντια στις απολύσεις, οι εργαζόμενοι της Ολυμπιακής που έδωσαν ένα πρώτο δυνατό μήνυμα στην κυβέρνηση ότι δεν πρόκειται να περάσουν τα σχέδια για κλείσιμο και ξεπούλημα της Ολυμπιακής. Εκεί ήταν και η Πακιστανική Κοινότητα με το πανό της, που κατάγγελνε ανοιχτά τις απαγωγές των Πακιστανών που είχαν κάνει μέσα στο καλοκαίρι οι ΚΥΠατζήδες του Βουλγαράκη παρέα με τους άγγλους πράκτορες.
Η πικέτα και το αυτοκόλλητο με το απαγορευτικό στον Καραμανλή που μοίραζαν οι σύντροφοι και οι συντρόφισες της Εργατικής Αλληλεγγύης έγινε κυριολεκτικά ανάρπαστη, γιατί έκφραζε αυτό που σκέφτονταν οι χιλιάδες των διαδηλωτών, ότι είναι καιρός να τελειώνουμε με αυτή τη κυβέρνηση. Το ίδιο έκφραζε και το σύνθημα «Ρίξτε τον Κωστάκη μέσα στο λιμάνι γιατί αλλιώς θα γίνουμε Νέα Ορλεάνη». Η διαδήλωση της ΔΕΘ το 2005 ήταν σταθμός που έδωσε ώθηση σε όλους τους αγώνες που τον επόμενο χρόνο οδήγησαν τον Καραμανλή στη κρίση, αφού δεν μπόρεσε να εφαρμόσει στη πράξη καμιά από τις «μεταρρυθμίσεις» του.
Πέρσι τον Σεπτέμβρη, οι δρόμοι της Θεσσαλονίκης γέμισαν πάλι από διαδηλωτές. Φοιτητές που με τις καταλήψεις τους είχαν κερδίσει το πρώτο γύρο της αναμέτρησης με τη Γιαννάκου, συμβασιούχοι πυροσβέστες που απαιτούσαν μόνιμη και σταθερή δουλειά μετά τη τραγωδία των πυρκαγιών στη Χαλκιδική, αντιπολεμικοί διαδηλωτές που απαιτούσαν «Δουλειές όχι βόμβες» έδωσαν το παρόν. Επικεφαλής της πορείας μπήκαν οι εργάτες των Λιπασμάτων της Θεσσαλονίκης που έκαναν κατάληψη οχτώ μήνες στο εργοστάσιο για να μην πεταχτούν στο δρόμο.
Ο περσινός Σεπτέμβρης στη ΔΕΘ ήταν το καλύτερο ξεκίνημα για μια συγκλονιστική χρονιά. Η απεργία διαρκείας των δασκάλων, οι φοιτητικές καταλήψεις, βούλιαξαν τη ναυαρχίδα των μεταρρυθμίσεων του Καραμανλή.