Ιδέες
Βιβλία για το καλοκαίρι

 

Πάρα πολλά βιβλία αγοράστηκαν από τα τραπέζια του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου στο τριήμερο φεστιβάλ ‘Μαρξισμός 2022’ στη Νομική. Ήταν η συνέχεια της πλούσιας συζήτησης και των αναζητήσεων για επαναστατικές απαντήσεις και ιδέες από όλους και όλες που συμμετείχαν. Η ίδια εικόνα έρχεται και από τις πολύ πετυχημένες παρεμβάσεις του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου στις Εκθέσεις Βιβλίου στο Περιστέρι και τη Θεσσαλονίκη, αλλά και στα Αντιρατσιστικά Φεστιβάλ σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Καλαμάτα τις προηγούμενες βδομάδες.

Οι καλοκαιρινές διακοπές (αν και σύντομες) προσφέρουν την ευκαιρία για περισσότερο διάβασμα. Στο ΜΒ θα βρείτε όλο τον πλούτο της μαρξιστικής σκέψης, μαζί με βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα για όλα τα ζητήματα που ανοίγονται μέσα στο κίνημα και την Αριστερά. Κάποια από αυτά τα βιβλία προτείνουμε παρακάτω.

Οι εκδόσεις για τη Ρώσικη Επανάσταση και το πώς χάθηκε ήταν από τις πρώτες σε προτίμηση στο φεστιβάλ Μαρξισμός. Αξίζει αυτό το καλοκαίρι να διαβάσετε το βιβλίο «Από τον Λένιν στο Στάλιν» του Βίκτορ Σερζ που κυκλοφόρησε φέτος για πρώτη φορά στα ελληνικά. Από τις εκδόσεις του ΜΒ κυκλοφορεί το έργο του ίδιου συγγραφέα «Έτος Ένα της Ρώσικης Επανάστασης», όπως και τα συλλογικά βιβλία «Πώς Νίκησε» και «Πώς χάθηκε η Ρώσικη Επανάσταση» που είναι οι καλύτερες εισαγωγές για να κατανοήσουμε την πορεία της πρώτης νικηφόρας εργατικής επανάστασης το 1917 στη σταλινική αντεπανάσταση στη δεκαετία του 1930. 

Οι επαναστάτες που έδρασαν εκείνα τα χρόνια αποτελούν κορυφαία παραδείγματα στην παράδοση του εργατικού κινήματος. Μπορείτε να διαβάσετε για τη Ρόζα Λούξεμπουργκ, τον «Μαρξισμό του Τρότσκι» και τον Αντόνιο Γκράμσι σε αντίστοιχες εκδόσεις μας. Και βέβαια τα κλασικά έργα του Λένιν, «Κράτος και Επανάσταση» και «Αριστερισμός η παιδική ασθένεια του κομμουνισμού» είναι απαραίτητο συμπλήρωμα.

Πολλές είναι οι αξιόλογες νέες εκδόσεις για τον σεξισμό και την καταπίεση των γυναικών στον καπιταλισμό. «Η σεξουαλικότητα στην Ευρώπη τον 20ό αιώνα» της Ντ. Χέρτζογκ εξηγεί γιατί είναι πλαστό το αφήγημα για τον δυτικό πολιτισμό ως υπερασπιστή της ‘σεξουαλικής δημοκρατίας’. Το συλλογικό «Έμφυλη βία – Βία κατά των γυναικών» περιλαμβάνει κείμενα που βασίζονται σε πρωτότυπες εργασίες. «Η αθέατη εργασία των γυναικών στη συγκρότηση της πόλης» της Ντ. Βαΐου επιχειρεί μια προσέγγιση της πόλης μέσα από την αθέατη, μη αμειβόμενη και υποτιμημένη εργασία των γυναικών. Το βιβλίο «Γυναίκες, φύλο και εργασία στην Ελλάδα» της Μ. Καραμεσίνη παρακολουθεί και ερμηνεύει την ένταξη των γυναικών στο εργατικό δυναμικό και την εξέλιξη των ανισοτήτων φύλου στην αγορά εργασίας από το 1960 έως σήμερα. Για τις ρίζες του σεξισμού και την πάλη για την απελευθέρωση από την καταπίεση διαβάστε το κλασικό βιβλίο του Ένγκελς «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους» και την τρίτη έκδοση του βιβλίου «Η Πάλη για την απελευθέρωση των γυναικών» της Μ. Στύλλου.

Η μπροσούρα του Γ. Ράγκου «Το εμβόλιο χρειάζεται εργατικό έλεγχο» και το συλλογικό «Πανδημία - Κλιματική αλλαγή. Ενάντια στον καπιταλισμό της καταστροφής» αναζητούν τις αιτίες της υγειονομικής κρίσης, συνδέοντάς την με την περιβαλλοντική κρίση. Το τελευταίο βιβλίο του Μαρξιστικού  Βιβλιοπωλείου «Μαρξισμός, Πολιτική και Ψυχική Δυσφορία» του Ίαιν Φέργκιουσον εξηγεί ότι το πολιτικοοικονομικό σύστημα στο οποίο ζούμε, ο καπιταλισμός, είναι υπεύθυνο για την μεγάλη εξάπλωση των προβλημάτων ψυχικής υγείας σήμερα.

Μικρασιατική εκστρατεία

Η ιστορία και οι ιστορικές επέτειοι είναι κάτι που οι κυρίαρχες τάξεις προτιμούν να ξεχνούν όταν δεν βολεύει τους εκάστοτε σχεδιασμούς τους. Αυτό συμβαίνει και με την επέτειο των 100 χρόνων της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Δυο βιβλία που μόλις κυκλοφόρησαν φωτίζουν με νέα στοιχεία την οδυνηρή εμπειρία αυτού του πολέμου για τους φαντάρους και τους ανυπότακτους: Το συλλογικό «Έλληνες στρατιώτες και Μικρασιατική εκστρατεία» και το «Από τον λιποτάκτη στον αντάρτη» του Ν. Βαφέα. Στις νέες κυκλοφορίες θα πρέπει να καλωσορίσουμε την πρόσφατη επανέκδοση του βιβλίου του Παντελή Πουλιόπουλου «Πόλεμος κατά του Πολέμου». Τα βιβλία  «Πόλεμος και Εθνοκάθαρση» του Τ. Κωστόπουλου, «Η Μικρασιατική καταστροφή» του Ν. Ψυρούκη, «Κοινωνικοί αγώνες στην Ελλάδα 1917-1923» του Δ. Λιβιεράτου και «ΣΕΚΕ – οι επαναστατικές ρίζες της Αριστεράς στην Ελλάδα» του Λ. Μπόλαρη δίνουν μια συνολικότερη εικόνα της περιόδου και του αντιπολεμικού κινήματος τότε.

Η επέτειος του 1821, σε αντίθεση με το 1922, γιορτάστηκε πέρσι με τυμπανοκρουσίες. Σας προτείνουμε το βιβλίο του Π. Πιζάνια «Η Ελληνική Επανάσταση 1821-1830» και τη συλλογική έκδοση του ΜΒ «Το 1821 και οι αστικές επαναστάσεις».

 Στη κατηγορία των ιστορικών βιβλίων που ταυτόχρονα δίνουν και απαντήσεις ενάντια στον εθνικισμό και την πολεμοκαπηλεία, μια καλή πρόταση για διάβασμα αποτελεί η νέα δουλειά του Α. Ηρακλείδη «Πολυκύμαντες σχέσεις – Έλληνες και Αλβανοί, 1821-2021» που εστιάζει στις ελληνοαλβανικές σχέσεις και πώς διαμορφώθηκαν τους δυο τελευταίους αιώνες. Να θυμίσουμε ότι εξίσου ενδιαφέρον είναι και το παλιότερο βιβλίο του ίδιου συγγραφέα «Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειος. 50 + 1 Όψεις των Ελληνοτουρκικών Διενέξεων». Η έκδοση του ΜΒ «Ελλάδα-Τουρκία. Η σύγκρουση των υποϊμπεριαλισμών» προσφέρει μια μαρξιστική εξήγηση για το υπόβαθρο πάνω στο οποίο εξελίσσονται η ελληνοτουρκική διαμάχη στην ευρύτερη περιοχή μας. Και μαζί το βιβλίο για τον πόλεμο στην Ουκρανία «Ουκρανία, σταυροδρόμι ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών». Η Κύπρος αποτελεί ένα από τα πεδία σύγκρουσης και βοηθητικό για να γνωρίσουμε την ιστορία του κινήματος στο νησί, είναι το βιβλίο των Σ. Σακελλαρόπουλου και Μ. Χουμεριανού «Εξέγερση του 1931, η στάση του Κομμουνιστικού Κόμματος Κύπρου και η Γ’ Διεθνής».

Δυο πρόσφατα βιβλία ανιχνεύουν σχετικά άγνωστες πλευρές του κινήματος της Αντίστασης στη ναζιστική κατοχή τη δεκαετία του ’40. Το «Συναγωνιστές - Το ΕΑΜ και οι Εβραίοι της Ελλάδας» του Ι. Χανδρινού αναδεικνύει το πανόραµα όχι µόνο της σχέσης των διωκόµενων Εβραίων µε το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ αλλά και του ίδιου του ριζοσπαστικού χαρακτήρα της Αντίστασης. Ο Χανδρινός έχει κάνει και την επιμέλεια του βιβλίου «Oι 999άρηδες. Οι μονάδες Ανεπιθύμητων της Βέρμαχτ και η συμβολή τους στον αντιφασιστικό αγώνα» του Χ. Π. Κλάους που εξετάζει τη σχέση αντιφασιστών γερμανών στρατιωτών, που ‘υπηρετούσαν’ στα ειδικά τάγματα 999, με τα κινήματα της Αντίστασης.

Αν θέλετε να γνωρίσετε καλύτερα την ιστορία της αστυνόμευσης στην Ελλάδα διαβάστε το βιβλίο «Αστυνομία Πόλεων – Τα πρώτα βήματα στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου» του Α. Φωτάκη που κυκλοφόρησε τον Ιούνη. Τις ρίζες της κρατικής καταστολής στο αστικό κράτος, την επαναστατική κατάργηση της αστυνομίας και την αντικατάστασή της από εκλεγμένες εργατικές πολιτοφυλακές αναλύει ο Λένιν στο «Κράτος και επανάσταση» και στις «Θέσεις του Απρίλη».

Από τους ντελιβεράδες της e-food στην Ελλάδα μέχρι τους εργάτες της Amazon στις ΗΠΑ η εργατική τάξη φτιάχνει νέα σωματεία. Το ίδιο και οι ‘κομπιουτεράδες’: στο βιβλίο του «Ο Μαρξ στο ουφάδικο» ο Τζ. Γούντκοκ εστιάζει στους εργατικούς αγώνες στη βιομηχανία βιντεοπαιχνιδιών. Διαβάστε για τον ‘ιστορικό νεκροθάφτη’ του καπιταλισμού στο «Κομμουνιστικό Μανιφέστο» των Μαρξ-Ένγκελς, καθώς και στην έκδοση του ΜΒ «Η εργατική τάξη σήμερα».

Τέλος, αξίζει να αφιερώσετε το χρόνο σας στις διακοπές για να διαβάσετε 440 σελίδες με τους αγώνες της εργατικής τάξης, των γυναικών, της νεολαίας από τη δικτατορία μέχρι σήμερα στην Ελλάδα, τις θεωρητικές επεξεργασίες και τις πολιτικές επιλογές που χρειάστηκε να κάνει ένα επαναστατικό κόμμα, στο βιβλίο «50 χρόνια αγώνες για την επανάσταση και το Σοσιαλισμό» αφιερωμένο στα 50χρονα του ΣΕΚ. 

Και βέβαια στις διακοπές, σας προτείνουμε τα βιβλία «Αχ! Μουρλοσκοτωμένο» του Δ. Παπαχρήστου, που καταγράφει με χιούμορ ένα ταξίδι στις μεγάλες καμπές των τελευταίων χρόνων της δικτατορίας και της Μεταπολίτευση, διεισδύοντας στις πλευρές της καθημερινότητας, και το «Βρώμικο Ψωμί» του Χρ. Κάσδαγλη, που με αιχμή τον εμβληματικό δίσκο από το 1972 του Διονύση Σαββόπουλου (πριν ο τελευταίος κατρακυλήσει στη σημερινή του κατάντια) μας ταξιδεύει στα μουσικά ακούσματα μια νεολαίας που ριζοσπαστικοποιείται μέσα στην Χούντα.