Καταπίεση και απελευθέρωση
ΗΠΑ: Νίκη υπέρ των εκτρώσεων

Πανηγυρισμοί στο Κάνσας

Μια μεγάλη νίκη του γυναικείου κινήματος ήταν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος που έγινε στο Κάνσας με αντικείμενο την τροποποίηση του πολιτειακού συντάγματος ώστε να μην αναγνωρίζει το δικαίωμα στην έκτρωση. Με 59% καταψήφισαν οι κάτοικοι της πολιτείας την αλλαγή του συντάγματος. Τον περασμένο Ιούνη, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ είχε ανατρέψει τη δικαστική απόφαση “Roe εναντίον Wade” του 1973 που αναγνώριζε την έκτρωση ως συνταγματικό δικαίωμα, ανοίγοντας τον δρόμο στις πολιτείες να νομοθετήσουν την απαγόρευσή της.

Η απόπειρες επίθεσης στο δικαίωμα στην έκτρωση στο Τέξας, αλλά και η ίδια η ανατροπή της δικαστικής απόφασης του '73 είχαν ξεσηκώσει αντιδράσεις τόσο μέσα στις ΗΠΑ όσο και διεθνώς. Μέρος του διεθνούς κινήματος ενάντια στην απαγόρευση της έκτρωσης είναι και το γυναικείο κίνημα στην Ελλάδα, που με πρωτοβουλία της Κίνησης για την Απεργιακή 8 Μάρτη και τη συμμετοχή σωματείων, συνδικάτων και γυναικείων και ΛΟΑΤΚΙ+ οργανώσεων, πραγματοποίησε στις 28/6 μια μαζική κινητοποίηση μπροστά από την αμερικάνικη πρεσβεία.

Το Κάνσας ήταν η πρώτη πολιτεία στην οποία θα δοκιμαζόταν εκλογικά ο δρόμος που προσπαθεί το Ανώτατο Δικαστήριο να στρώσει για την απαγόρευση των εκτρώσεων. Πολλές πολιτείες προχώρησαν σε άμεση νομοθέτηση ενάντια στο δικαίωμα στην έκτρωση, αλλά το γεγονός ότι στο Κάνσας αυτό προστατευόταν από το σύνταγμα σήμαινε ότι μόνο με δημοψήφισμα μπορoύσε να αλλάξει. Η πολιτειακή Βουλή ελέγχεται από Ρεπουμπλικανούς και η δεξιά προκάλεσε το δημοψήφισμα, ποντάροντας ότι η συντηρητική παράδοση της πολιτείας θα οδηγήσει στην απαγόρευση των εκτρώσεων.

Όμως η καμπάνια, που διάρκεσε εβδομάδες, δεν είχε την εξέλιξη που περίμεναν. Η Ρέιτσελ Σουίτ, υπεύθυνη της καμπάνιας υπέρ του δικαιώματος στην έκτρωση, περιγράφει στο κανάλι MSNBC: “Φτιάξαμε μια πλατιά συμμαχία που συνέδεε τις οργανώσεις που έκαναν ήδη δουλειά σε επίπεδο βάσης. Δεν περιοριστήκαμε στους ψηφοφόρους των Δημοκρατικών γιατί στο Κάνσας δεν μπορείς να κερδίσεις με απεύθυνση μόνο σε αυτούς”. Η Yasmin Bruno Valdez τονίζει: “Χτυπήσαμε πόρτες, κάναμε κλήσεις, στείλαμε μηνύματα, ενημερώσαμε για να ξέρει ο κόσμος τι ψηφίζει. Το δημοψήφισμα ήταν επίτηδες διατυπωμένο δύσκολα, οι επιλογές τους ήταν στρατηγικές”. Εκατομμύρια δολλάρια διατέθηκαν σε εκστρατείες παραπληροφόρησης. Η Καθολική Εκκλησία, που έβαλε το μεγαλύτερο μέρος αυτών των χρημάτων, έκανε λειτουργίες κατά των εκτρώσεων.

Παραμονή της ψήφου στάλθηκαν μαζικά παραπλανητικά μηνύματα που έλεγαν ότι η ψήφος ΝΑΙ “προστατεύει την υγεία των γυναικών” και θα τους “δίνει την επιλογή” – ενώ ίσχυε το αντίθετο. Η εφημερίδα Washington Post αναφέρει ότι εντόπισε την πηγή του μαζικού μηνύματος σε μια εταιρία ψηφιακών εκστρατειών συνδεδεμένη με ρεπουμπλικανικές καμπάνιες. Επιπλέον οι ρεπουμπλικανοί που προκάλεσαν το δημοψήφισμα επέλεξαν ημερομηνία που αναμενόταν χαμηλή συμμετοχή στην ψηφοφορία και μια εκλογική διαδικασία που περιόριζε τη συμμετοχή, θεωρητικά προς το συμφέρον τους.

Υψηλή  συμμετοχή

Παρόλα αυτά, σύμφωνα με επίσημες πηγές, η συμμετοχή στο δημοψήφισμα ήταν πολύ υψηλότερη από το αναμενόμενο. Η συντριπτική διαφορά των σχεδόν 18 μονάδων, δείχνει ότι η υποστήριξη στο δικαίωμα στην έκτρωση είναι πλατιά και πράγματι δεν περιορίζεται στους/στις ψηφοφόρους των Δημοκρατικών. Το αποτέλεσμα του Κάνσας μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό σε άλλες προσπάθειες απαγόρευσης των εκτρώσεων. Όχι μόνο σαν εκλογικό προηγούμενο, αλλά σαν απόδειξη ότι η αμφισβήτηση του δικαιώματος στην έκτρωση δεν έρχεται από τα κάτω και δεν εκφράζει τους από κάτω, αλλά είναι ξεκάθαρα μια επίθεση που ενορχηστρώνεται από το σύστημα.

Γι' αυτό είναι σημαντικές και φέρνουν αποτελέσματα σαν αυτό του Κάνσας πρωτοβουλίες των γυναικείων οργανώσεων σε κάθε πολιτεία, που δεν περιμένουν από τους Δημοκρατικούς να σταματήσουν τις σεξιστικές επιθέσεις θεσμικά αλλά μιλάνε στον κόσμο. Και φυσικά σημαντικές είναι και οι πρωτοβουλίες του γυναικείου κινήματος σε όλο τον πλανήτη, που συνδέεται με την οργανωμένη εργατική τάξη και παλεύει ενάντια σε αυτές τις προκλήσεις.

Αθήνα 28/6, Διαδήλωση μπροστά από την αμερικάνικη πρεσβεία. Φωτό: Στέλιος Μιχαηλίδης