Καταπίεση και απελευθέρωση
Αγώνας για δημόσιες κοινωνικές υπηρεσίες Φροντίδας-Πρόνοιας

Αθήνα 21/10, Απεργία στους παιδικούς σταθμούς. Φωτό: Μάνος Νικολάου

Το λύκο να φυλάει τα πρόβατα, έβαλε η κυβέρνηση της ΝΔ στην Κιβωτό του Κόσμου. Το νέο Διοικητικό Συμβούλιο της δομής που ανακοίνωσε το Υπουργείο Εργασίας μετά τις σοκαριστικές καταγγελίες κακοποίησης των φιλοξενούμενων παιδιών της, ούτε θέλει ούτε μπορεί να βάλει τέλος στα εγκλήματα που αποκαλύπτονται.

Όσο κι αν η κυβέρνηση προσπαθεί να το περιορίσει στην Κιβωτό και τους μέχρι πρότινος επικεφαλής της, ως ένα μεμονωμένο περιστατικό δηλαδή που το αντιμετωπίζει με τη δέουσα πυγμή καθαιρώντας τους υπεύθυνους και αντικαθιστώντας τους με άτομα «εγνωσμένου κύρους» και «εμπειρία από ανάλογες δομές», η αλήθεια δεν κρύβεται. Το σκάνδαλο ήρθε να επιβεβαιώσει τι σημαίνει η παράδοση (και) αυτού του ευαίσθητου τομέα στα χέρια της ιδιωτικής πρωτοβουλίας.

Στον «θεάρεστο» κόσμο της, τα παιδιά αντιμετωπίζονται σαν «κακομαθημένα» και «απείθαρχα» που τους «αξίζει» κάθε είδους τιμωρία («συνέπεια» στην αργκό των «τιμωρών»). Γίνονται εύκολα θύματα βίας και κακοποίησης, ακόμα και σεξουαλικής. Και, κυρίως, αποτελούν ωμά άλλη μια πηγή κέρδους. Τα 100 εκατομμύρια που φαίνεται να μπήκαν τα τελευταία δέκα χρόνια ως χορηγίες και δωρεές στα ταμεία της Κιβωτού αποκαλύπτουν μια μπίζνα τεραστίων διαστάσεων.

Αυτό το σκάνδαλο, της έλλειψης δημόσιων πλήρως στελεχωμένων και εξοπλισμένων δομών, το κενό των οποίων καλύπτουν οι παπαΑντώνηδες και οι πρεσβυτέρες, οι πρέσβειρες καλής θέλησης και οι κάθε είδους δήθεν «φιλάνθρωποι» παράγοντες και χορηγοί ιδρυμάτων και επιχειρήσεων, συνεχίζεται. Θα ήταν ανέκδοτο αν δεν ήταν επικίνδυνο ότι μια πρόεδρος από τη γνωστή εφοπλιστική οικογενεία Μαρτίνου, ένας πρώην εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ή μια ψυχολόγος γραμματέας των «Φίλων της Θεοτόκου» κλπ, θα σώσουν τα παιδιά και θα εξασφαλίσουν οικονομική διαφάνεια.

«Είναι προκλητικό να αφήνουν την παιδική προστασία και πρόνοια πρώτα στα χέρια του κάθε πάτερ και της εκκλησίας και τώρα, ακόμα και μετά το σκάνδαλο, στα χέρια εφοπλιστών και άλλων “αρίστων”. Είναι δυνατόν μετά από όλα αυτά να υποστηρίζουν ότι αυτοί οι άνθρωποι θα μεριμνήσουν για τα παιδιά και τις οικογένειές τους; Όλοι αυτοί είναι ΑΕ», μας είπε η Ελένη Τσαγανού, εργαζόμενη σε βρεφονηπιακό σταθμό στο δήμο Νίκαιας Ρέντη. «Όλες αυτές οι δομές, όπως και οι παιδικοί και βρεφικοί σταθμοί, οι δομές για γυναίκες και ηλικιωμένους, θα έπρεπε να είναι δημόσιες και δωρεάν, με πολύ και μόνιμο προσωπικό, με όλες τις απαραίτητες υποδομές.

Θα έπρεπε να υπάρχουν σε κάθε δήμο και γειτονιά για να καλύπτουν όλες τις ανάγκες και να λειτουργούν με όλο το απαραίτητο και εξειδικευμένο προσωπικό, από δασκάλους και παιδαγωγούς μέχρι ψυχολόγους και γιατρούς. Με τον κατάλληλο εξοπλισμό, χώρους και συνθήκες για όλες τις ηλικίες, από τα μωρά μέχρι τις μεγαλύτερες ηλικίες. Κι όχι πχ να υπάρχει ένας ψυχολόγος για έναν ολόκληρο δήμο. Ή να κάνουν υποχρεωτική δίχρονη προσχολική αγωγή χωρίς υποδομές και προσωπικό και να θέλουν τώρα να αυξήσουν το ωράριο χωρίς προσλήψεις. Ή να υπάρχουν δομές στους δήμους που δεν λειτουργούν λόγω υποστελέχωσης, όπως στη Νίκαια-Ρέντη με τόσο φτωχόκοσμο που δεν μπορούμε να ανταπεξέλθουμε στις ανάγκες όλων.

Προφανώς αυτό χρειάζεται και την ανάλογη χρηματοδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης. Προσωπικά είμαι συμβασιούχος επί είκοσι χρόνια και αυτό νομίζω λέει πολλά για την πολιτική του κράτους. Στην πραγματικότητα απαξιώνουν τις κρατικές δομές, τις διαλύουν για να αφήνουν το χώρο στους ιδιώτες ελεύθερους να κάνουν τη δουλειά τους. Και παρουσιάζουν τις δήθεν αγαθοεργίες σαν λύση.

Κι όμως, οι δημόσιοι παιδικοί σταθμοί έχουν τεράστια διαφορά από τους ιδιωτικούς. Γιατί δεν λειτουργούν με κριτήριο το κέρδος. Έχουν το καλύτερο εκπαιδευτικό υλικό αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, η λειτουργία τους βασίζεται στη δουλειά των εργαζομένων που πιστεύουν στη δημόσια κοινωνική δωρεάν παιδεία και υγεία. Παρά τις επιθέσεις που έχουν δεχτεί, προσπαθούν να παίρνουν υπόψη τους τις ανάγκες του κάθε παιδιού ξεχωριστά, να στηρίζουν την οικογένειά του και κατά κύριο λόγο τη γυναίκα που φορτώνεται το μεγαλύτερο βάρος. Και βέβαια με τους αγώνες τους παλεύουν για τη βελτίωση της κατάστασης».

Κολαστήρια

Δεν είναι η πρώτη φορά που γίνονται τέτοιες αποκαλύψεις για ιδιωτικές δομές «παιδικής προστασίας». Ούτε είναι οι ιδιωτικές δομές για παιδιά οι μοναδικές που έχουν βρεθεί στο στόχαστρο τέτοιων καταγγελιών. Ανάλογα σκάνδαλα έχουν ξεσπάσει ουκ ολίγες φορές για ιδιωτικά γηροκομεία, τα οποία ήταν κολαστήρια ηλικιωμένων.

«Στην Θεσσαλονίκη έχουμε ένα και μοναδικό δημόσιο γηροκομείο. Έχει περίπου 200 κρεβάτια και ο χρόνος αναμονής για να μπει ένας ηλικιωμένος είναι δύο και τρία χρόνια», μας είπε ο Νίκος Χατζάρας, εργαζόμενος στο Βοήθεια στο Σπίτι στο δήμο Αμπελοκήπων-Μενεμένης. 

«Έτσι, μένουν τα ιδιωτικά ιδρύματα. Που τα πιο φτηνά παίρνουν ένα χιλιάρικο το κεφάλι, βρίσκονται φυσικά στις πιο υποβαθμισμένες περιοχές, πχ σε μας στους Αμπελόκηπους είναι στο Βαρδάρη, και περνά γιατρός μια φορά τη βδομάδα για να δει τους φιλοξενούμενους. Ενώ τα πιο ακριβά και “καλά”, τα πιο έξω από την πόλη, με δυο και τρία χιλιάρικα το μήνα, είναι για τους πλούσιους. Ποιος συνταξιούχος έχει τόσα λεφτά;

Όσα αποκαλύπτονται σήμερα για την Κιβωτό δεν είναι εξαιρέσεις. Οι περιπτώσεις που ηλικιωμένοι βρίσκονται να έχουν “δωρίσει” το σπίτι τους σε τέτοια εκκλησιαστικά και άλλα ιδρύματα είναι πολλές. Όλες αυτές οι δομές θα έπρεπε να είναι δημόσιες και δωρεάν, με πολύ περισσότερα Βοήθεια στο Σπίτι για να καλύπτουμε τις ανάγκες όλων, με γηροκομεία σε κάθε δήμο και γειτονιά, με φουλ προσωπικό και χρηματοδότηση».

Τα βάρη χτυπούν τις γυναίκες. Η Στέλλα Παλαιολόγου, πρόεδρος του Συλλόγου Εργαζόμεων Γενικής Γραμματείας Ισότητας Φύλων που συμμετείχε στη διαδήλωση στις 25 Νοέμβρη, μας είπε: «Δυστυχώς, μία από τις πρώτες πράξεις της σημερινής κυβέρνησης ήταν η κατάργηση της ΓΓΙΦ και η δημουργία μιας ΓΓ Οικογενειακής Πολιτικής αρχικά και Δημογραφικής και Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας στη συνέχεια με όλα τα συμφραζόμενα και τον συμβολισμό που μεταφέρει η καινούργια ονομασία. Στην ουσία πρόκειται για υποβάθμιση και σαν αντικείμενο, αφού πια με πολύ λιγότερους πόρους καλούμαστε να συνεχίσουμε ένα έργο που είναι τεράστιο. Παρότι το κίνημα #metoo αλλά και η πανδημία κατέδειξαν πόσο υπάρχει μια τεράστια ανάγκη και πόσο η κοινωνία διψά για πολιτικές ισότητας, βλέπουμε ότι υπάρχει μια κυβέρνηση που θέλει να χαϊδέψει ένα κοινό πιο συντηρητικό.  

Αυτή τη στιγμή επιβλέπουμε ένα δίκτυο 64 δομών: συμβουλευτικά κέντρα, ξενώνες φιλοξενίας, τη γραμή 15900. Είναι δομές αποκλειστικά για γυναίκες, θύματα βίας και πολλαπλών διακρίσεων, ευάλωτες ομάδες κλπ. Όλο αυτό το δίκτυο όμως χρηματοδοτείται μέσω ΕΣΠΑ. Θα πρέπει κάποια στιγμή να περάσει στο δημόσιο προϋπολογισμό, να ενταχτεί ως κρατικό έργο, να αναγνωρίσουμε ότι έχει μια διάρκεια. Και πρέπει να ενισχυθεί με προσωπικό και με πόρους. Δεν μπορεί η ΓΓΙΦ να είχε 400.000 προϋπολογισμό και μετά, όταν γινόμαστε Δημογραφικής, να γίνεται 20.000.

Θα έπρεπε να υπάρχουν περισσότερα δημόσια συμβουλευτικά κέντρα, περισσότεροι ξενώνες. Όπου ανοίγει ένα συμβουλευτικό κέντρο, οι γυναίκες έρχονται. Αυτό δείχνει η εμπειρία. Επιπλέον κάνουμε δικτύωση με δήμους, σχολεία, νοσοκομεία, έτσι ώστε να μπορούν να αναγνωρίσουν τα σημάδια της βίας, να ενημερώσουν, να προστατέψουν τα θύματα. Εμείς συνεχίζουμε να κάνουμε τη δουλειά μας, αλλά πολλές φορές νιώθουμε αποκομμένοι από τη Διοίκηση, δηλαδή από τα γραφεία της υφυπουργού και της γενικής γραμματέως για καινούργια προγράμματα και δομές σε όλους τους τομείς, όπως θα έπρεπε. Γι’ αυτό είμαστε στη σημερινή διαδήλωση όπως και πέρσι, αλλά και σε αυτές στις 8 Μάρτη και σε όλες τις απεργίες».