Τι σημαίνει η υπογραφή του Προεδρικού Διατάγματος όσον αφορά στα πτυχία των καλλιτεχνικών σπουδών;

Λίγες μέρες πριν τις γιορτές των Χριστουγέννων (17/12) υπογράφηκε το Προεδρικό Διάταγμα 85, το οποίο επί της ουσίας καταργεί τα καλλιτεχνικά πτυχία εξισώνοντάς τα με απολυτήρια Λυκείου. Αυτό δεν αφορά μόνο όσους/όσες σπουδάζουν τώρα, αλλά και όσους/όσες έχουν αποφοιτήσει από καλλιτεχνικές σχολές από το 2003 και μετά. Είναι κάτι που εξοργίζει όλον τον κόσμο που επί τρία χρόνια σπούδαζε κάθε μέρα σε τρομερά εντατικούς ρυθμούς στις «ανώτερες» δραματικές σχολές και σε σχολές χορού και κινηματογράφου. Και την ίδια ώρα με τον νόμο Κεραμέως, ιδιωτικά κολέγια που συνεργάζονται με ξένα Πανεπιστήμια και έχουν πρόγραμμα σπουδών υποκριτικής δίνουν στους απόφοιτούς τους Bachelor, υψηλότερο δηλαδή τίτλο σπουδών απ' ό,τι για παράδειγμα το ίδιο το Εθνικό Θέατρο. 

Το πιο άμεσο αποτέλεσμα είναι ότι όσοι θέλουν να εργαστούν στο Δημόσιο θεωρούνται ως ανειδίκευτοι εργάτες, παίρνοντας και τον αντίστοιχο μισθό. Αλλά προφανώς δεν είναι μόνο αυτό. Πρόκειται για απαξίωση των σπουδών μας και της Τέχνης μας, που ανοίγει τον δρόμο σε ένα συνολικότερο χτύπημα στα εργασιακά μας δικαιώματα, ενώ εδώ και χρόνια παλεύουμε για αναβάθμιση των σπουδών μας και για Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας. Αν στον Δημόσιο Τομέα θεωρούμαστε απόφοιτοι Λυκείου, στον Ιδιωτικό Τομέα η διαπραγμάτευση για ΣΣΕ και για τις αποδοχές μας θα είναι με ακόμα χειρότερους όρους. Έχουμε την εικόνα από την περίοδο της πανδημίας ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει την Τέχνη στην καλύτερη περίπτωση ως χόμπι. Έχουν συμφέρον κυβέρνηση και αφεντικά-παραγωγοί από την αφήγηση ότι δεν είναι πραγματική δουλειά το θέατρο και οι παραστάσεις, ώστε να συνεχίσουν με τη μαύρη ανασφάλιστη εργασία χωρίς ΣΣΕ, τις απλήρωτες πρόβες, τα ανύπαρκτα ωράρια. 

Αυτή η επίθεση δεν έγινε στο παρεμπιπτόντως, όπως θέλουν να μας λένε. Η κυβέρνηση της ΝΔ είναι αυτή που κατάργησε τα καλλιτεχνικά μαθήματα από τα σχολεία, που έχει φτάσει τη χρηματοδότηση του Πολιτισμού στα τάρταρα και που είναι βουτηγμένη στα σκάνδαλα των βιαστών Λιγνάδηδων και των ιδιωτικοποιήσεων στον Πολιτισμό και παντού. Γίνεται και σε μια περίοδο που έχει ανοίξει μια ολομέτωπη επίθεση στην εργατική τάξη και τη νεολαία.

Πώς ξεδιπλώθηκε η αντίσταση σε αυτή την επίθεση;

Είναι εντυπωσιακά τα αντανακλαστικά του κινήματος που ξέσπασε αμέσως μετά την ενημέρωση για την υπογραφή του ΠΔ 85. Μέσα σε λίγες ώρες, την Πέμπτη 22/12, οι σπουδαστές/τριες του Εθνικού Θεάτρου έκαναν συνέλευση και μετά κατάληψη της σχολής που κράτησε δύο μέρες. Έγινε κάλεσμα σε όλες τις υπόλοιπες καλλιτεχνικές σχολές και τα σωματεία, και μέσα σε λίγες ώρες έγινε νέα μεγάλη συνέλευση με πάνω από 200 άτομα και με συμμετοχή από εκπροσώπους της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θεάματος Ακροάματος (ΠΟΘΑ), του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών (ΣΕΗ) και του Σωματείου Εργαζομένων στον Χώρο του Χορού (ΣΕΧΩΧΟ). Εκεί αποφασίστηκε και η διαδήλωση της επόμενης ημέρας στο Υπουργείο Εσωτερικών, που ήταν η πρώτη κινηματική απάντηση. Ταυτόχρονα ξεκίνησαν δράσεις ενημέρωσης του κοινού στα θέατρα από τους ηθοποιούς, που διαβάζουν την ανακοίνωση του ΣΕΗ.

Συμμετείχαν πολλές εκατοντάδες κόσμου στην κινητοποίηση στο ΥΠΕΣ με τα πανό των σχολών και των σωματείων. Έκανε αίσθηση όχι μόνο λόγω της μεγάλης μαζικότητάς της, αλλά και από τη δυναμική της, τα συνθήματα, την αποφασιστικότητα όλων ότι δεν θα αφήσουμε να περάσει αυτή η επίθεση. Ήταν καθοριστική αυτή η εικόνα για να υπάρχει συνέχεια με κλιμάκωση, ακόμα και μέσα στις μέρες των γιορτών. Έτσι το απόγευμα της ίδιας μέρας, στην κατάληψη του Εθνικού έγινε νέα συνέλευση στην οποία εκφράστηκε ο ενθουσιασμός για την επιτυχία της κινητοποίησης, άνοιξε η συζήτηση για τις συνολικότερες διεκδικήσεις μας και αποφασίστηκε νέα συγκέντρωση στο Υπουργείο Πολιτισμού την Τρίτη 27/12. Η δεύτερη αυτή κινητοποίηση ήταν ακόμα πιο μαζική. Εξελίχθηκε σε μια τεράστια παν-καλλιτεχνική διαδήλωση χιλιάδων που έκανε πορεία προς τη Βουλή με συμμετοχή από τους σπουδαστές των καλλιτεχνικών σχολών, από τα σωματεία και από μαθητές των καλλιτεχνικών σχολείων. 

Ποια είναι η συνέχεια των κινητοποιήσεων και με τι αιτήματα; 

Στη συνάντηση που έγινε μεταξύ των σωματείων και των υπουργείων Πολιτισμού, Παιδείας και Εσωτερικών, η απάντηση που πήραμε ήταν ότι δεν μπορεί να αλλάξει κάτι γιατί είναι ψηφισμένο διάταγμα. Αναμενόμενη εξέλιξη και γι' αυτό συνεχίζουμε τις κινητοποιήσεις. Στις 10/1 θα γίνει νέα συγκέντρωση στο Υπουργείο Παιδείας, με μοτοπορεία και πούλμαν που θα ξεκινήσουν στις 11.30πμ από το Πεδίον του Άρεως προς το Υπουργείο. 

Το σημαντικότερο όμως είναι να υλοποιηθεί η πρόταση του ΣΕΗ για απεργία διαρκείας μετά τις γιορτές. Αυτό είναι το πρώτο που συζητούν οι σπουδαστές στις συνελεύσεις τους, αλλά και οι εργάτες της Τέχνης. Να γίνει της Γαλλίας, που οι καλλιτέχνες μαζί με τον κόσμο καταλαμβάνουν τους χώρους του Πολιτισμού με εργατικό έλεγχο. Έτσι κι εδώ, απεργιακά να παγώσει ο Πολιτισμός για να ανατρέψουμε αυτό το διάταγμα και να συνεχίσουμε με τη μάχη για τα εργασιακά μας δικαιώματα και την υπογραφή ΣΣΕ στο Ελεύθερο Θέατρο, που την ξεκινήσαμε δυναμικά μέσα στην πανδημία, αλλά δεν προχώρησε. 

Ταυτόχρονα, διεκδικούμε ότι πρέπει να δημιουργηθεί μια παν-καλλιτεχνική Ακαδημία, δημόσια και δωρεάν, που συμπεριλαμβάνει όλα τα καλλιτεχνικά επαγγέλματα, με πολλούς εισακτέους και με συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών, το οποίο δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή. Έτσι θα αλλάξει το τοπίο που υπάρχει αυτή τη στιγμή, με τις ιδιωτικές σχολές να καλύπτουν τη συντριπτική πλειοψηφία των σπουδαστών, οι οποίοι για να τις πληρώνουν θα πρέπει να συνδυάσουν το εντατικό πρόγραμμα σπουδών με μια δουλειά, αν δεν έχουν οικονομικά άλλες πλάτες για να τους στηρίζουν. 

Πώς σχολιάζεις αυτήν την τρομερή ανταπόκριση του κόσμου της Τέχνης στις κινητοποιήσεις που γίνονται με αιχμή την υπογραφή του ΠΔ;

Δεν έπεσαν από τον ουρανό αυτά τα αντανακλαστικά που επιδεικνύουν οι καλλιτέχνες, σπουδαστές και εργαζόμενοι, και η εξήγηση δεν βρίσκεται απλά στο μέγεθος της επίθεσης. Την τελευταία τετραετία, με αποκορύφωμα μέσα στην πανδημία, ξεδιπλώθηκε στον χώρο της Τέχνης και του Πολιτισμού ένα πρωτοφανές κίνημα με τεράστια παν-καλλιτεχνικά συλλαλητήρια. Συσπειρώθηκαν για πρώτη φορά όλες οι ειδικότητες της Τέχνης στον δρόμο. Αυτή η εμπειρία άφησε παρακαταθήκες. Ο κόσμος ξανασυσπειρώθηκε στα σωματεία του -για παράδειγμα το ΣΕΗ έγραψε πολλά νέα μέλη-, φτιάχτηκαν νέα σωματεία εκεί που δεν υπήρχαν, άνοιξαν σύλλογοι σπουδαστών μέσα στο Εθνικό Θέατρο και τις ιδιωτικές σχολές. Έχουμε να κερδίσουμε ότι θα υπάρχει συνδικαλισμός σε όλες τις σχολές και ότι θα συνεχιστούν οι συνελεύσεις. 

Το κίνημα αυτό συνέχισε με το ελληνικό #metoo συνδέοντας τη μάχη ενάντια στον σεξισμό με την εργασιακή επισφάλεια και την ανάγκη για ΣΣΕ. Έγινε μάχη των σωματείων, γι' αυτό φωνάζαμε “ΣΕΗ, ΣΕΗ σε κάθε βιαστή”. Αυτή η αντιμετώπιση έστειλε τον κάθε Λιγνάδη και Φιλιππίδη στο σκαμνί και έφτασε την Μενδώνη και τον Μητσοτάκη να απολογούνται και να βρίσκονται σε πολιτική κρίση. Αυτές οι μάχες ριζοσπαστικοποίησαν τον κόσμο. Το σύνθημα που φωνάζαμε τις τελευταίες μέρες “Μας θέλει μαθητές, αυτό το σάπιο σύστημα που θρέφει βιαστές”, αποδεικνύει ότι αυτοί που διαδηλώνουν σήμερα γαλουχήθηκαν πολιτικά τότε. Επίσης, το εργατικό κίνημα που φούντωσε τους τελευταίους μήνες με πανεργατικές απεργίες και με τις μάχες στην Υγεία, στην Παιδεία και σε πολλούς εργατικούς χώρους ενάντια στην ακρίβεια και για ΣΣΕ ήταν έμπνευση για όλους μας.

Πάνω απ' όλα, αυτές οι διεργασίες έκαναν τον κόσμο της Τέχνης να κάνει συνολικά τεράστια προχωρήματα σε επίπεδα συνείδησης. Από άτομα και μονάδες καλλιτεχνικές έγιναν οι “εργάτες της Τέχνης”, κομμάτι της εργατικής τάξης. Έτσι φτάσαμε σε νίκες τότε, κερδίζοντας επιδόματα μέσα στην πανδημία, έτσι πρέπει και να συνεχίσουμε. Να ενωθούμε με τα υπόλοιπα κομμάτια της κοινωνίας που παλεύουν, με τους φοιτητές και τους εργαζόμενους. Όχι μόνο με τη συμμετοχή μας σε κινητοποιήσεις, αλλά με το όπλο που έχουν οι εργάτες, την απεργία. Για να κερδίσουμε τα αιτήματά μας, να ανατρέψουμε την κυβέρνηση, αλλά και να τσακίσουμε συνολικά αυτό το “σάπιο σύστημα”.