Το σκάνδαλο των τελευταίων ημερών σχετικά με την επιστροφή ενοικίου, όπου χιλιάδες πολίτες έλαβαν μικρότερα ποσά από όσα δικαιούνται, είναι μια ακόμα επιβεβαίωση της αποτυχίας του μοντέλου του ‘’ψηφιακού επιτελικού κράτους” της κυβέρνησης της ΝΔ, αλλά και της ανάλγητης συμπεριφοράς της στο θέμα των κοινωνικών επιδομάτων. Το συγκεκριμένο μέτρο ούτως ή άλλως βασίζεται στη λογική της αγοράς, ενώ με τα πολύ αυστηρά κριτήρια και κανόνες εξαιρεί πολλούς ενοικιαστές και ελαχιστοποιεί τα ποσά προς επιστροφή. Ένας άγαμος με 12 μισθούς, 1100 καθαρά δε θα τη λάμβανε καθόλου. Μια πολύτεκνη οικογένεια με ενοίκιο μέχρι 800 ευρώ δε θα λάμβανε την προσαύξηση για τα τέκνα, ένα ζευγάρι με νοίκι άνω των 800 ευρώ δε θα έπαιρνε το ποσό που δίνει. Ακόμα όμως και έτσι, η κυβέρνηση “κατάφερε” κατά τον υπολογισμό να ψαλιδίσει ακόμα περισσότερο τα πενιχρά ποσά που θα λάμβαναν οι ενοικιαστές. Κύριος λόγος των περισσότερων μειώσεων ήταν η επιλογή της να βασίσει τους υπολογισμούς σε δεδομένα των φορολογικών δηλώσεων, αντί για τα πιο έγκυρα των ηλεκτρονικών μισθωτηρίων, όπως διαλαλούσε επί μήνες ότι θα κάνει.
Το κίνητρο; Αφενός, τα δεδομένα που βασίστηκε ήταν πιο εύκολα προσπελάσιμα, άρα η “δουλειά βγήκε” με λιγότερο κόπο, προετοιμασία και εργαζόμενους, σημαντικό για μια κυβέρνηση που αφήνει τις δημόσιες υπηρεσίες χωρίς προσωπικό και στοχεύει συνεχώς στην περαιτέρω περιστολή κόστους. Αφετέρου, τα ποσά στις δηλώσεις ήταν σε αρκετές περιπτώσεις χαμηλότερα (απολύτως αναμενόμενα τα λάθη, αφού είναι πληροφοριακού χαρακτήρα) και άρα βρήκε πάτημα να δώσει, ξεδιάντροπα, μικρότερες επιστροφές, ρίχνοντας την ευθύνη στον κόσμο ότι “δεν συμπλήρωσε σωστά τα νούμερα” και ποντάροντας ότι δε θα υπήρχαν παράπονα. Όμως το πολιτικό κλίμα έχει αλλάξει και οι αντιδράσεις του κόσμου ανάγκασαν τον Υπουργό Πιερρακάκη να αναδιπλωθεί και να δηλώσει τελικά ότι οι φορολογικές δηλώσεις θα ξανανοίξουν ώστε να διορθωθούν τα ποσά και να δοθούν οι σωστές επιστροφές.
Πέρα της δύναμης της λαϊκής αντίδρασης, η περίπτωση αυτή ανέδειξε και την ανάγκη για εργατικό έλεγχο στις δημόσιες υπηρεσίες. Οι συνάδελφοι της ΑΑΔΕ ήξεραν εξαρχής ποια δεδομένα ήταν καλύτερο να επιλεχθούν και ποιοι φορολογούμενοι θα μπορούσαν να ειδοποιηθούν εκ των προτέρων ότι είχαν παραλείψεις και κινδύνευαν να χάσουν χρήματα. Αλλά οι οδηγίες από τη Διοίκηση ήταν προς άλλη κατεύθυνση από αυτή της εξυπηρέτησης του πολίτη. Το να διεκδικήσουμε μια κοινωνία που τις αποφάσεις θα τις παίρνουν συλλογικά αυτοί που δουλεύουν και ξέρουν, και όχι αυτοί που εξυπηρετούν τα συμφέροντα της μειοψηφίας, είναι ανάγκη του παρόντος, όχι του μέλλοντος.
Νίκος Τουρνάς,
μέλος του Συλλόγου Υπαλλήλων ΑΑΔΕ