Σημαντικά στοιχεία για τη βαθιά συνενοχή του ελληνικού εφοπλιστικού κεφαλαίου στη γενοκτονία των Παλαιστινίων από το Ισραήλ αποκαλύφθηκαν στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 6/4 στο Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών, με αφορμή τη δημοσίευση σχετικής έκθεσης από την πρωτοβουλία No Harbour for Genocide κι άλλων τεσσάρων διεθνών φορέων.
Τη συνέντευξη Τύπου συντόνισε η Ευγενία Κουνιάκη, μέλος της Εναλλακτικής Πρωτοβουλίας Δικηγόρων, και μίλησαν ο Σιντάρτα Τσαχπούρι, ναυτικός και μέλος του No Harbour for Genocide κι ο Μπελάλ Ελ Μάσρι από την πρωτοβουλία People’s Embargo for Palestine ο οποίος τεκμηρίωσε ότι τα καύσιμα και τα εξαρτήματα που μετέφεραν τα ελληνικά καράβια, χρησιμοποιούνταν στη γενοκτονική επίθεση του Ισραήλ στη Γάζα. Στη συνέχεια, την έκθεση σχολίασε η δικηγόρος Έφη Δούση, ενώ ο Νικόλας Λεοντόπουλος, δημοσιογράφος πρόσθεσε στοιχεία για τη συνενοχή κυβέρνησης, κεφαλαίου και ΜΜΕ από το ρεπορτάζ της δημοσιογραφικής ομάδας Reporters United.
«Για να σταματήσουμε το ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο, χρειάζεται να χτίσουμε δυνατό αντιπολεμικό κίνημα που να μπλοκάρει με απεργίες τη βρόμικη συμμετοχή των ελλήνων εφοπλιστών στη γενοκτονία» σημείωσε ο Γιάννης Σηφακάκης στην παρέμβασή του εκ μέρους της Συμμαχίας Σταματήστε τον Πόλεμο. «Έχουμε αυτή τη δυνατότητα. Μετά τις 28 Μάρτη που βγήκαμε εκατομμύρια στους δρόμους διεθνώς, έρχεται η Πρωτομαγιά. Τα 9 εκατομμύρια που διαδήλωσαν στις ΗΠΑ το βάζουν ως επόμενο σταθμό για να ενώσουν όλες τις μάχες ενάντια στον Τραμπ και την πολιτική του. Είναι ένα μεγάλο κάλεσμα και για εμάς εδώ, με απεργία να ενώσουμε τη φωνή μας μαζί τους».
Μπορείτε να δείτε όλη τη Συν.Τύπου στο omniatv.com.
Το Μάρλα Μπουλ του Ομίλου Λάτση. Φωτό: Aljaz Hrvatin
Είμαστε ακριβώς 60 χρόνια, από τις μέρες που πλοίο της οικογένειας Βαρδινογιάννη έσπαγε το εμπάργκο της Ροδεσίας για να μεταφέρει και να ξεφορτώσει πετρέλαιο. 9 Απριλίου του 1966 το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ βγάζει απόφαση που λέει ότι «δεν επιτρέπουμε στο Τζοάνα Βι να ξεφορτώσει το πετρέλαιο στη Ροδεσία».
Η σχέση της ελληνικής ναυτιλίας με τα εμπάργκο και με αυτές τις δραστηριότητες είναι αρχαία. Δεν είναι μια ιδεολογική σχέση. Είναι ενδιαφέρον ότι στην έκθεση αναφέρονται κυρίως τα ονόματα του Αλαφούζου και του Μαρτίνου σε σχέση με το σπάσιμο του εμπάργκο στο Ισραήλ. Αν πάμε τέσσερα χρόνια πίσω, στο 2022 και στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, είναι δύο από τους έλληνες εφοπλιστές οι οποίοι προσπαθούν να προσπεράσουν τις δυτικές κυρώσεις κατά της μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου και είναι, ιδίως η οικογένεια Μαρτίνου και σε μικρότερο βαθμό ο Αλαφούζος, από τους εφοπλιστές που μεταφέρουν πάρα πολύ ρωσικό πετρέλαιο.
Κάτι που σκεφτόμαστε πολύ στη δουλειά που κάνουμε στο «Reporters United» τον τελευταίο αρκετό καιρό πάνω στο θέμα είναι η συνενοχή. Νομίζω ότι είναι συνενοχή και με την ηθική και με την νομική διάσταση της λέξης. Είναι μια συνενοχή που, αν μπορούσα να βάλω τρεις μεγάλους τομείς, θα έλεγα είναι το κράτος και η κυβέρνησή του, είναι οι εταιρείες και είναι και τα ΜΜΕ. Συνενοχή, λοιπόν, και για τους τρεις τομείς οι οποίοι συνδέονται πάρα πολύ μεταξύ τους.
Δεν είναι μόνο τα λιμάνια, είναι και τα αεροδρόμια. Για παράδειγμα, στα ρεπορτάζ που δημοσιεύουμε τα τελευταία δύο χρόνια αναδεικνύεται ο ρόλος πρώτον του Ελ. Βενιζέλος ως κόμβου μεταφοράς στρατιωτικών φορτίων προς το Ισραήλ και την Elbit και δεύτερον ο ρόλος των ίδιων των αεροπορικών εταιριών.
Δηλαδή, για να αναφέρω ένα ακραίο παράδειγμα, φαντάζομαι οι επιβάτες της επιβατικής πτήσης της Aegean που πάει στο Τελ Αβίβ, δεν φαντάζονταν ότι το αεροσκάφος μεταφέρει καλώδια από ελληνική «αμυντική» βιομηχανία, με προορισμό την Elbit. Προϊόντα τα οποία το ελληνικό κράτος τα αναφέρει ως διπλής χρήσης για να μην αναγκαστεί να μπει στη διαδικασία να δώσει άδειες εξαγωγής πολεμικού υλικού κτλ. Αλλά από τη στιγμή που φεύγουν από μια ελληνική αμυντική βιομηχανία και πάνε στην Εlbit και μπορέσαμε να ταυτοποιήσουμε τις χρήσεις των καλωδίων, είναι σαφές ότι μιλάμε σαφώς για στρατιωτικό υλικό και μάλιστα με πολλά τεκμήρια για υλικό που χρησιμοποιήθηκε στις επιχειρήσεις στη Γάζα.
Όσον αφορά το κράτος και την κυβέρνηση έχουμε φτάσει σε ένα σημείο που χωρίς καμία ντροπή διαφημίζουν σχεδόν την εξάρτησή τους από το Ισραήλ. Υπενθυμίζω ότι ακόμα και μέσα στους πιο δύσκολους μήνες της γενοκτονίας η ελληνική κυβέρνηση έκανε συμφωνίες αγοράς εξοπλιστικών από το Ισραήλ. Κάποιες από τις συμφωνίες αυτές περνάνε τώρα στη Βουλή. Διαφήμιζε τα όπλα στις εθνικές επετείους. Κάθε φορά που ο Νετανιάχου θέλει να πετάξει με το αεροπλάνο του η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα από την οποία περνάει ανενόχλητα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, ακόμα και το 2025, έκανε καινούργιες συμφωνίες με το Ισραήλ.
Έκανε συμφωνία με τον υπουργό Ενέργειας του Ισραήλ, που είναι ο άνθρωπος που έλεγε «Θα κόψουμε το νερό και το ρεύμα στη Γάζα». Φτιάχνανε καινούργια συνεργασία ενεργειακού πρότζεκτ στη Θεσσαλία με τον Όμιλο Μπάκου Καϊμενάκη. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν ντράπηκε καν να επισκέπτεται τον Νετανιάχου στο Ισραήλ, στην κορύφωση της γενοκτονίας, να φωτογραφίζεται και να χαριεντίζεται μαζί του.
Με δυσκολία μπορεί να σκεφτεί κανείς άλλη χώρα που να είναι πιο κοντά στο Ισραήλ αυτή τη στιγμή από την Ελλάδα.
Η Ελλάδα παίζει και ένα άλλο ρόλο. Η Σλοβενία για παράδειγμα πήρε πρόσφατα μία απόφαση για εμπάργκο. Με το που το κάνει αυτό η Σλοβενία, τα εμπορεύματα -που είναι στρατιωτικής χρήσης- και που ήταν να πάνε από τη Σλοβενία στο Ισραήλ, έρχονται πλέον από την Ελλάδα.
Διατυπώθηκε η ρητορική απορία, αν οι ναυτιλιακές γνωρίζουν. Δεν γίνεται να μην γνωρίζουν. Στο ρεπορτάζ δείξαμε φορτωτικές που φαίνεται ο τελικός προορισμός. Δηλαδή δε μπορούν να πουν ότι δεν ξέρουν.
Θα ήθελα να αναφερθώ λίγο και στο θέμα των ΜΜΕ. Από τα έξι ιδιωτικά κανάλια σήμερα στην Ελλάδα, τα πέντε ανήκουν στο ναυτιλιακό κεφάλαιο. Θα έβαζα όμως και μια πιο πολεμική διάσταση σε αυτό. Κάναμε τις προηγούμενες μέρες ένα ρεπορτάζ σχετικά με τη σχέση του Ομίλου Βαρδινογιάννη με τον Αμερικανικό στρατό. Ξέραμε ότι ο Ομίλος Βαρδινογιάννη έχει μια παραδοσιακή σχέση προμηθευτή καυσίμων στο Πεντάγωνο. Όταν όμως ψάξαμε λίγο τα νούμερα δεν μπορούσαμε να φανταστούμε ότι είναι τόσο ψηλά. Τα δεδομένα δείχνουν ότι το 2025 η ΜotorOil είναι τρίτη στον κόσμο προμηθεύτρια καυσίμων προς τον Αμερικανικό στρατό και ότι δίνει στρατιωτικά καύσιμα σε μεγάλο βαθμό για μαχητικά σε 43 αμερικάνικες βάσεις σε όλο τον κόσμο.
Δηλαδή στον πόλεμο εναντίον του Ιράν έχουμε μία εταιρεία η οποία έχει τόσο μεγάλη εμπορική σχέση με τον Αμερικανικό στρατό. Αυτός ο Όμιλος ελέγχει έμμεσα και άμεσα δύο από τα έξι ιδιωτικά κανάλια πανελλαδικής εμβέλειας, το Star και τον Alpha, προσθέστε σ' αυτό και τον Αntenna που πλέον κατά 30% ανήκει στο κρατικό fund της Σαουδικής Αραβίας που είναι επίσης εμπόλεμη χώρα. Είναι πρόβλημα και των δημοσιογράφων. Στην προηγούμενη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο του 2025 κάτσαμε και μετρήσαμε 44 ερωτήσεις δημοσιογράφων προς τον κυβερνητικό εκπρόσωπο. Μόνο η μία αφορούσε τη Γάζα. Ή για παράδειγμα το 2024 νομίζω, οι Έλληνες λιμενεργάτες σταματάνε το Μάρλα Μπουλ στον Πειραιά επειδή μετέφερε φορτίο με προορισμό το Ισραήλ. Πήρε έναν ολόκληρο χρόνο να γραφτεί στον ελληνικό τύπο το Μάρλα Μπουλ ανήκει στον Όμιλο Λάτση.
Έχω υπηρετήσει ως καπετάνιος και ναυτικός σε πετρελαιοφόρα. Αξιοποιώντας αυτή μου την εμπειρία θέλω να υπογραμμίσω ότι αυτό που έχουμε δει από τις ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες δεν είναι κανονική ναυτιλιακή δραστηριότητα. Οι εταιρείες αυτές κλείνουν συχνά τα συστήματα αυτόματου εντοπισμού (ΑΙS) και παραποιούν στοιχεία. Δεν μιλάμε για ένα, δύο ή δέκα περιστατικά. Όπως δείχνουν οι αναφορές μεταξύ Μαΐου 2024 και Δεκεμβρίου 2025, 57 ναυτικές αποστολές έγιναν με κλειστό το ΑΙS. Αυτές οι αποστολές μετέφεραν περίπου 47 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, πάντα κατά παράβαση του εμπάργκο της Τουρκίας. Το πιο συγκλονιστικό είναι ότι το 95% αυτών των αποστολών έγινε από δύο ελληνικές εταιρείες, ιδιοκτησίας Αλαφούζου και Μαρτίνου.
Χρησιμοποιώντας τη ναυτική μου εμπειρία θέλω να εξηγήσω πώς υλοποιούνται αυτές οι αποστολές. Υπό κανονικές συνθήκες, ένα πλοίο που αποπλέει ενημερώνει ποιος είναι ο επόμενος λιμενικός σταθμός του, πότε θα καταπλεύσει και τι μεταφέρει. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα πλοία θα έπρεπε να αναφέρουν ότι οδηγούνται στο Ισραήλ και να προσδιορίσουν και το πότε. Αυτό είναι δεσμευτικό βάσει του διεθνούς ναυτιλιακού δικαίου, η τήρησή του είναι υποχρεωτική και θα πρέπει να ελέγχεται από τη χώρα τη σημαία της οποίας φέρει το πλοίο, καθώς κι από τη χώρα του λιμένα.
Εκτός από την επικαιροποίηση των στοιχείων, θα πρέπει το AIS να παραμένει ανοιχτό για λόγους ασφαλείας των ναυτικών μεταφορών. Αλλά στις ναυτικές αποστολές που καταγράφει η έρευνα, παραβιάστηκαν μια σειρά πράγματα. Πρώτον αναφέρθηκε ως προορισμός η Αίγυπτος αντί του Ισραήλ και δεύτερον απενεργοποιήθηκε το AIS. Με το κλείσιμο των συστημάτων δεν αποκαλύπτεται ο προορισμός κι έτσι παραβιάζουν το ενεργειακό εμπάργκο που έχει κηρύξει η Τουρκία στο Ισραήλ σε αλληλεγγύη με τους Παλαιστίνιους. Όταν κλείνει το AIS ο έλεγχος περνάει εξ’ ολοκλήρου στον καπετάνιο που βρίσκεται σε στενή συνεργασία με την πλοιοκτήτρια εταιρεία.
Από τον Οκτώβριο του 2023 αντίστοιχες μεταφορές είδαμε και με αφετηρία τη Ν. Αφρική, ψευδή προορισμό την Αίγυπτο και τα οποία ξεφόρτωναν άνθρακα στο Ισραήλ. Και σε αυτές τις περιπτώσεις μιλάμε για πλοία ιδιοκτησίας Μαρτίνου.
Θέλω να δώσω την οπτική των ναυτικών για το τι σημαίνουν αυτές οι μεταφορές πετρελαίου και οπλικών συστημάτων προς το Ισραήλ και να διατυπώσω τα αιτήματά μας: Οι περισσότεροι ναυτικοί μπήκαμε σε αυτή τη δουλειά για να κερδίσουμε ένα τίμιο μεροκάματο σε έναν κλάδο που θεωρούσαμε κεντρικό στην παγκόσμια οικονομία. Αλλά ο ρόλος αυτών των ελληνικών εταιρειών αποτελεί μια συγκλονιστική αποκάλυψη για τους ναυτικούς.
Χωρίς να ερωτηθούμε και χωρίς να ενημερωνόμαστε εκ των προτέρων, η εργασία μας χρησιμοποιείται για την τροφοδότηση του μηχανισμού της γενοκτονίας. Ταυτόχρονα όταν μιλάμε για πολέμους όπως η επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, είναι η ζωή των ναυτικών που μπαίνει σε κίνδυνο στα Στενά του Ορμούζ. Περίπου 20 χιλιάδες ναυτικοί εγκλωβίστηκαν στον Περσικό Κόλπο, πολλοί από αυτούς Έλληνες, Ινδοί που έχασαν τις ζωές τους μάλιστα, κ.α. Όσο οι ζωές των ναυτικών κινδυνεύουν, οι πλοιοκτήτριες εταιρείες βγάζουν κέρδη.
Η έκθεση αποκαλύπτει το ρόλο των ναυτιλιακών εταιρειών στην τροφοδοσία της γενοκτονίας των Παλαιστινίων με ενέργεια και οπλικά εξαρτήματα. Θα μπορούσαν να παίζουν τον αντίθετο ρόλο, να συμβάλουν στην αποτροπή της γενοκτονίας, αλλά όπως αποκαλύπτεται είναι συνεργοί στη συνέχισή της. Απευθύνουμε έκκληση στις ελληνικές εταιρείες να σταματήσουν. Ταυτόχρονα καλούμε τους λιμενεργάτες και τους ναυτικούς της Ελλάδας να δράσουν και να μην εργάζονται για την ενίσχυση της γενοκτονίας.