Συνεχίζουμε σε αυτό το φύλλο τη δημοσίευση των ανταποκρίσεων του φωτορεπόρτερ Guy Smallman, σταθερού συνεργάτη της αδερφής μας εφημερίδας στη Βρετανία Socialist Worker, που βρέθηκε ξανά στο Λίβανο, αυτή τη φορά για λογαριασμό της ιστοσελίδας The Canary.
Στο δρόμο προς το Τεμπνίν περάσαμε από το χωριό αλ-Μασούκ. Στη μία πλευρά του απότομα κατηφορικού δρόμου, βρισκόταν το άδειο κέλυφος ενός σύγχρονου κτιρίου που κάποτε είχε τέσσερις ορόφους και οι οποίοι τώρα εκτείνονταν τόσο πάνω όσο και κάτω από το οδόστρωμα. Η βόμβα που το κατέστρεψε ήταν αρκετά ισχυρή ώστε να προκαλέσει πυρκαγιά σε σπίτια και καταστήματα στην απέναντι πλευρά του δρόμου. Επίσης, κατέστρεψε ολοσχερώς ένα πυροσβεστικό όχημα της Πολιτικής Προστασίας που ήταν σταθμευμένο κοντά.
Αυτή η περιοχή νότια της πόλης Τύρου είναι αραιοκατοικημένη και περιλαμβάνει πολλές απομακρυσμένες φτωχές αγροτικές κοινότητες. Πρόκειται για μια αγροτική περιοχή που έχει πληγεί ιδιαίτερα σκληρά από τη συνεχιζόμενη οικονομική κρίση που έχει παραλύσει τον Λίβανο από το 2019. Έτσι, οι άνθρωποι εδώ βασίζονται σε ανθρωπιστικές οργανώσεις για να καλύψουν τα κενά στην πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη.
Το κτίριο αυτό στεγάζε αρκετές εξειδικευμένες κλινικές και πολυάριθμα γραφεία. Αποτελούσε κόμβο για την κινητή υγειονομική περίθαλψη, όπου συντονίζονταν ασθενοφόρα και κινητές κλινικές συχνά στελεχωμένες από εθελοντές για την εξυπηρέτηση της περιοχής. Ήταν ένας χώρος όπου διαμορφώνονταν προγράμματα εκπαίδευσης για την ψυχική και σωματική υγεία, παράλληλα με εμβολιασμούς, μητρική φροντίδα, οδοντιατρική και άλλες εξειδικευμένες υπηρεσίες. Διοικούνταν επίσης από την Ισλαμική Αρχή Υγείας, που συνδέεται με τη Χεζμπολάχ, η οποία και σφράγισε τη μοίρα του.
Ο οργανισμός αυτός ιδρύθηκε το 1984, κατά τη διάρκεια του εφιαλτικού εμφυλίου πολέμου του Λιβάνου. Διαθέτει καθεστώς φιλανθρωπικού οργανισμού, αναγνωρισμένο τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Διαχειρίζεται περίπου ενενήντα πέντε κλινικές σε ολόκληρο το νότο και στην κοιλάδα της Μπεκάα και θεωρείται βασικό συστατικό του κοινωνικού έργου που εδραιώνει τη δημοτικότητα της Χεζμπολάχ στις φτωχότερες περιοχές.
Οι Ισραηλινοί ισχυρίζονται ότι τέτοια έργα, καθώς και τα κτίρια και τα ασθενοφόρα που συνδέονται με αυτά, χρησιμοποιούνται κρυφά από τη Χεζμπολάχ για τη μεταφορά και την αποθήκευση όπλων γεγονός που τα καθιστά στρατιωτικό στόχο. Όπως και με παρόμοιες κατηγορίες που διατυπώθηκαν εναντίον νοσοκομείων στη Γάζα, δεν έχει προσκομιστεί καμία απόδειξη. Σίγουρα δεν υπήρχε κανένα ίχνος στρατιωτικού εξοπλισμού ανάμεσα στα έπιπλα και τα ιατρικά αρχεία των ασθενών που ήταν σκορπισμένα ανάμεσα στα ερείπια αυτού του συγκεκριμένου βομβαρδισμένου χώρου.
Είκοσι χιλιόμετρα πιο κάτω φτάσαμε στον προορισμό μας. Η πόλη Τεμπνίν βρίσκεται στο κέντρο του Νότιου Λιβάνου. Μόλις ένα χιλιόμετρο μακριά, απέναντι από την κοιλάδα, οι Ισραηλινοί κατέχουν τις κορυφές των λόφων. Μετά την κατάπαυση του πυρός, η πόλη σειέται αρκετές φορές την ημέρα, καθώς οι κατακτητές κατεδαφίζουν χωριά στην πλευρά που έχουν καταλάβει κάτω από την κίτρινη γραμμή, με εκατοντάδες τόνους εκρηκτικών.
Το Κρατικό Νοσοκομείο του Τεμπνίν εξυπηρετεί την περιοχή της Μπιντ Τζμπέιλ, όπου διεξήχθησαν οι σφοδρότερες μάχες μέχρι και την πρόσφατη κατάπαυση του πυρός. Το προσωπικό του, που συνέχισε το έργο του για τη διάσωση ζωών κατά τη διάρκεια εκατόν δέκα ημερών έντονων βομβαρδισμών, αποτελεί το υλικό από το οποίο πλέκονται οι τοπικοί θρύλοι.
Το νοσοκομείο, με τις εμφανείς ζημιές, βρισκόταν ανάμεσα στα ερείπια από τις πολλαπλές αεροπορικές επιδρομές. Ο θάλαμος του φρουρού δίπλα στην είσοδο είχε καεί ολοσχερώς, μαζί με ένα όχημα που χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά αίματος και εγγράφων. Οι εξωτερικοί τοίχοι ήταν διάτρητοι από θραύσματα πολλαπλών εκρήξεων, ενώ τα ηλιακά πάνελ κείτονταν σπασμένα πάνω στη στέγη. Οι περισσότεροι άνθρωποι εδώ συμφωνούν ότι η παρουσία του προσωπικού του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού ήταν πιθανώς αυτή που εμπόδισε το νοσοκομείο να γίνει στόχος άμεσων χτυπημάτων.
Στο εσωτερικό, ο διοικητικός υπάλληλος Μοχάμαντ Αγουάρκε μας ξενάγησε στα κατεστραμμένα γραφεία με τα διάσπαρτα γυαλιά από τα σπασμένα παράθυρα. Στα δωμάτια και τους διαδρόμους είχαν κατασκευαστεί προσωρινοί τοίχοι από πλεξιγκλάς για να αντικαταστήσουν το κατεστραμμένο σκυρόδεμα. Μας εξήγησε πώς μια αφοσιωμένη ομάδα οικοδόμων είχε εργαστεί εικοσιτέσσερις ώρες την ημέρα κατά τη διάρκεια της επίθεσης, αντικαθιστώντας τοίχους και παράθυρα με πλαστικό για να εμποδίσουν την είσοδο των σύννεφων καπνού και σκόνης που ξεφύτρωναν παντού γύρω από το κτίριο κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Οι ζημιές στο εσωτερικό είχαν επεκταθεί πολύ πέρα από τους χώρους αναμονής, φτάνοντας στα τμήματα επειγόντων περιστατικών, στη ΜΕΘ, στα χειρουργεία και στη μονάδα μαγνητικής τομογραφίας. Έξω, πολλά ασθενοφόρα είχαν υποστεί ανεπανόρθωτες ζημιές από τις επιθέσεις.
Ο Μοχάμαντ εξήγησε ότι είχαν γίνει εντατικές προετοιμασίες κατά την περίοδο που προηγήθηκε της επανέναρξης του πολέμου την 1η Μαρτίου:
«Για περίπου δεκαπέντε μήνες, μεταξύ του 2024 και του 2026, η ατμόσφαιρα προμήνυε την έλευση ενός νέου πολέμου καθημερινές επιθέσεις, αεροπορικές επιδρομές, στοχοποιήσεις, ντρόουνς κ.ο.κ. Κατά τη διάρκεια αυτών των δεκαπέντε μηνών, αντιμετωπίζαμε ήδη τις συνέπειες του πολέμου: τους τραυματίες που έφταναν από τις επιθέσεις και τους βομβαρδισμούς. Έτσι, ετοιμάσαμε αποθέματα για αυτή την επόμενη φάση. Είχαμε επίσης την υποστήριξη της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού. Η ομάδα τους βρισκόταν εδώ και μας βοηθούσε. Το Υπουργείο Υγείας επίσης συνέβαλε».
Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς την εξάντληση που υπέστη το προσωπικό, καθώς οι τρεις μήνες σφαγής ξεκίνησαν και εντάθηκαν χωρίς να διαφαίνεται τέλος. Όλες οι κοντινές ιατρικές εγκαταστάσεις είτε είχαν υποστεί ζημιές είτε είχαν εκκενωθεί, αφήνοντας μόνο αυτό το νοσοκομείο να αντιμετωπίσει το ένα κύμα τραυματιών μετά το άλλο. Συνέχισε:
«Παραμείναμε για τον λαό μας»
«Από την πρώτη στιγμή του πολέμου, την 1η Μαρτίου, η θέση μας ήταν σαφής. Γνωρίζαμε ότι θα παραμέναμε στο νοσοκομείο, σταθεροί για να υπηρετήσουμε τον λαό μας και την κοινότητά μας σε αυτήν την περιοχή. Κατά τη διάρκεια αυτών των εκατόν δέκα ημερών, δεχτήκαμε περίπου δύο χιλιάδες άτομα. Μεταξύ των μαρτύρων και των τραυματιών, περίπου χίλια τετρακόσιοι πενήντα ήταν τραυματίες, ενώ οι υπόλοιποι ήταν μάρτυρες».
Καθώς ο πόλεμος συνεχιζόταν, το νοσοκομείο άρχισε να εξαντλεί τα βασικά είδη κάθε είδους. Ο Μοχάμαντ εξήγησε:
«Όσον αφορά τις προμήθειες, ιατρικά εφόδια, τρόφιμα κλπ, είχαμε κάποια αποθέματα. Όμως, εκατόν δέκα ημέρες είναι μεγάλο χρονικό διάστημα. Ο Ερυθρός Σταυρός μας βοήθησε με κάποια ιατρικά είδη, καθώς και με ντίζελ για τη γεννήτρια. Ο Λιβανέζικος Στρατός μας προμήθευε με νερό, επειδή είχαμε πρόβλημα με αυτό. Συνήθως το προμηθευόμαστε από το κράτος. Όμως, η παροχή αυτή είχε διακοπεί. Έτσι, ο στρατός μας έφερνε νερό κάθε μέρα. Το Συμβούλιο του Νότου μας έφερε επίσης τρόφιμα και άλλα εφόδια. Αυτοί ήταν οι άνθρωποι και οι οργανώσεις που στάθηκαν στο πλευρό μας».
Σχετικά με τις αδιάκοπες εκρήξεις που υπέμειναν το προσωπικό και οι ασθενείς, είπε:
«Υπήρξαν περίπου δεκατέσσερις αεροπορικές επιθέσεις δίπλα στο νοσοκομείο, όλες σε ακτίνα εκατό μέτρων. Το νοσοκομείο υπέστη μεγάλες ζημιές, αλλά συνεχίσαμε να λειτουργούμε. Οι επιθέσεις ήταν σφοδρές και εξαιρετικά κοντινές. Αν περπατήσετε γύρω από το νοσοκομείο, μπορείτε να δείτε την καταστροφή. Καταστραμμένος εξοπλισμός, οροφές που έχουν καταρρεύσει, θρυμματισμένα τζάμια. Κατά τη διάρκεια των πιο κοντινών επιθέσεων, είχαμε πάνω από τριάντα τραυματίες μεταξύ του ιατρικού προσωπικού. Νοσηλευτές και γιατρούς. Μερικοί από αυτούς τους τραυματισμούς συνέβαιναν τέσσερις ή πέντε τη φορά, κυρίως από θραύσματα γυαλιού. Ευτυχώς, όλοι αυτοί οι τραυματισμοί ήταν ελαφρείς. Όμως, ένας νεαρός άνδρας από τον Ερυθρό Σταυρό έπεσε μαρτύρας».
Ο εθελοντής νοσηλευτής Χασάν Μπαντάουι εργαζόταν στον Ερυθρό Σταυρό του Λιβάνου από το 2012. Στις 13 Απριλίου είχε ανταποκριθεί σε κλήση έκτακτης ανάγκης μαζί με έναν συνάδελφό του στο χωριό Μπεΐτ Γιαχούν. Το ασθενοφόρο τους έφερε σαφή σήμανση. Και οι δύο φορούσαν στολή. Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να τους είχαν εκλάβει ως οτιδήποτε άλλο εκτός από πολίτες που παρείχαν πρώτες βοήθειες εκτελώντας το καθήκον τους.
Καθώς ο Χασάν έβγαζε ένα φορείο από το πίσω μέρος του οχήματος, ένα drone επιτέθηκε. Σκοτώθηκε, ενώ ο συνάδελφός του τραυματίστηκε σοβαρά. Ήταν ο 89ος υγειονομικός που σκοτώθηκε από την επανέναρξη του πολέμου τον Μάρτιο.
Ο Χασάν είχε δύο παιδιά και ένα τρίτο ήταν στον δρόμο. Είχε τηλεφωνήσει στην έγκυο σύζυγό του την ημέρα πριν σκοτωθεί, λέγοντάς της ότι οι βομβαρδισμοί γίνονταν παντού, αλλά ότι δεν θα εγκατέλειπε τους συναδέλφους και τους ασθενείς του.
Οι Ισραηλινοί δεν έχουν δώσει καμία εξήγηση για αυτή τη φρικαλεότητα. Η κατακραυγή από τον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό και την κυβέρνηση του Λιβάνου έλαβε τη συνήθη απάντηση ότι το περιστατικό «βρίσκεται υπό έρευνα».
Πριν φύγουμε από το Τεμπνίν, επισκεφθήκαμε τον χώρο ενός ακόμη κατεστραμμένου Κέντρου Υγείας, μόλις λίγα μέτρα μακριά από το νοσοκομείο. Λίγο πιο πέρα, πάνω στον λόφο, βρισκόταν ό,τι είχε απομείνει από το κτίριο του «Εργαστηρίου Ιατρικών Αναλύσεων». Μια μεγάλη τριώροφη εγκατάσταση που στεγάζονταν μια σειρά εργαστηρίων αφιερωμένων στην επεξεργασία ιατρικών δειγμάτων. Ήταν προφανές ότι είχε δεχτεί άμεσο χτύπημα από βόμβα, η οποία είχε διαπεράσει την οροφή και είχε εκραγεί στα δωμάτια του υπογείου, καταστρέφοντας τα πάντα πάνω από αυτό.
Άλλο ένα έγκλημα πολέμου κατά της ιατρικής υποδομής των αμάχων. Χρηματοδοτούμενο και διευκολυνόμενο από υποκριτικές δυτικές δημοκρατίες που προμηθεύουν τα όπλα, ενώ κλείνουν τα μάτια μπροστά στις συνέπειες.