Τρισήμισι χρόνια μετά το έγκλημα των Τεμπών, η δίκη της Λάρισας μπαίνει στην ουσία. Από τις 7 Σεπτέμβρη καταθέτουν οι συγγενείς των 57 νεκρών. Μιλούν για τρένα χωρίς συστήματα ασφαλείας, για έναν χώρο που ισοπεδώθηκε και βεβηλώθηκε, για μια ολόκληρη επιχείρηση συγκάλυψης που ξεκίνησε από την πρώτη μέρα. Ο Παύλος Ασλανίδης, πατέρας του 27χρονου Δημήτρη, κατέθεσε ότι ο γιος του κάηκε μαζί με άλλα 27 παιδιά, ενώ το κατηγορητήριο δεν λέει λέξη για την έκρηξη και τη φωτιά. «Αυτοί πήρανε τα κέρδη και εμείς κλειστά φέρετρα», είπε, και ζήτησε να κάθονται στο εδώλιο όλοι οι υπεύθυνοι.
Για να φτάσουμε ως εδώ χρειάστηκαν έξι μήνες και 25 συνεδριάσεις. Η δίκη άνοιξε στις 23 Μάρτη σε μια αίθουσα-φιάσκο, όπου οι συγγενείς δεν έβλεπαν και δεν άκουγαν. Ακολούθησαν διακοπές, ενστάσεις και αιτήματα αναβολής. Στο εδώλιο κάθονται 36 κατηγορούμενοι: ο σταθμάρχης, στελέχη του ΟΣΕ, της ΕΡΓΟΣΕ, της ΡΑΣ. Κανένας υπουργός της κυβέρνησης των «αρίστων». Δεν κάθεται κανένας από όσους αποφάσιζαν για τα λεφτά, τις συμβάσεις και το αν ο σιδηρόδρομος θα έχει τηλεδιοίκηση.
Οι υπουργοί έχουν άλλη μεταχείριση. Ο Κώστας Αχ. Καραμανλής διώκεται μόνο για παράβαση καθήκοντος, δηλαδή πλημμέλημα. Η υπόθεσή του κινείται σε ειδικό δρόμο, μέσα από δικαστικό συμβούλιο που κληρώνεται στη Βουλή. Μόνο το καλοκαίρι χρειάστηκαν δύο επαναληπτικές κληρώσεις, επειδή δικαστές έβγαιναν στη σύνταξη. Δηλαδή, κάθε φορά νέα πρόσωπα και νέα μελέτη της δικογραφίας, ενώ το ρολόι της παραγραφής για το πλημμέλημα τρέχει. Ο Χρήστος Τριαντόπουλος διώκεται κι αυτός μόνο για πλημμέλημα και περιμένει το βούλευμα του φθινοπώρου για το αν θα δικαστεί.
Αξίζει να θυμηθούμε το μπάζωμα στο οποίο πρωταγωνίστησε και «διακρίθηκε». Στις 3 Μάρτη 2023, λίγες μέρες μετά τη σύγκρουση, έγινε σύσκεψη με τον Τριαντόπουλο, τον περιφερειάρχη Αγοραστό και τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Μεταφορών. Αμέσως μετά ο χώρος εκχερσώθηκε, τα συντρίμμια εξαφανίστηκαν και το έδαφος στρώθηκε με χαλίκια. Τόνοι υλικού μεταφέρθηκαν αλλού. Χάθηκαν ανθρώπινα λείψανα και, κυρίως, τα στοιχεία για το τι προκάλεσε την πύρινη έκρηξη. Το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ επισήμανε την απώλεια ζωτικών στοιχείων εξαιτίας της αλλοίωσης του χώρου. Ο ανακριτής έψαχνε 14 μήνες να βρει πού πετάχτηκαν τα χώματα. Τελικά τα εντόπισαν γονείς θυμάτων.
Μπάζωμα
Κι όμως, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης ειρωνευόταν από το βήμα της Βουλής το 2024 ότι όσοι πολιτικοί μιλούν για μπάζωμα «είναι για τα μπάζα». Έναν χρόνο αργότερα δήλωνε και «δικαιωμένος». Σήμερα ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζητά να παραπεμφθούν ο Τριαντόπουλος και ο Αγοραστός σε δίκη ακριβώς γι' αυτό το μπάζωμα.
Η σύμβαση 717 αφορούσε τη σηματοδότηση και την τηλεδιοίκηση, τα συστήματα που θα είχαν σταματήσει τα δύο τρένα. Είχε ανατεθεί το 2014 στην κοινοπραξία της Alstom με την ΤΟΜΗ του ομίλου Άκτωρ, με όριο παράδοσης το 2016. Επτά χρόνια αργότερα, τα τρένα έτρεχαν ακόμα χωρίς τηλεδιοίκηση. Οι εταιρείες όμως έπαιρναν συμπληρωματικές συμβάσεις, αποζημιώσεις και παρατάσεις με υπογραφή Καραμανλή. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άσκησε διώξεις σε 16 στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ και της κοινοπραξίας. Φυσικός αυτουργός για την υπεξαίρεση των ευρωπαϊκών κονδυλίων φέρεται ο ίδιος ο Καραμανλής, όμως η κυβερνητική πλειοψηφία στη Βουλή αρνήθηκε να τον διώξει γι' αυτό. Για τα στελέχη, κακούργημα. Για τον υπουργό που ενέκρινε τα λεφτά, τίποτα.
Υπάρχει και μια ακόμα πρόκληση: το Ελληνικό Δημόσιο παρίσταται στη δίκη, τυπικά «υπέρ της κατηγορίας». Μόνο που στρέφεται εναντίον 4 από τους 36 κατηγορούμενους. Τους υπόλοιπους τους αφήνει ήσυχους. «Εικονική παράσταση» την χαρακτήρισαν μέσα στην αίθουσα, και έχουν δίκιο. Η κυβέρνηση που διέλυσε και ξεπούλησε τον σιδηρόδρομο δεν είναι εκεί για τα παιδιά που σκοτώθηκαν. Είναι εκεί για να προστατέψει τους δικούς της μηχανισμούς.
Η κυβέρνηση επιμένει από την πρώτη μέρα στο «ανθρώπινο λάθος». Ο πραγματικός ένοχος όμως είναι η πολιτική της ιδιωτικοποίησης και των περικοπών. Το ξεπούλημα της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, η υποστελέχωση, οι συμβάσεις-αρπαχτή για τις εταιρείες.
Η αλήθεια για τα Τέμπη δεν βγήκε στο φως χάρη στους θεσμούς. Βγήκε επειδή ο κόσμος δεν σταμάτησε να βγαίνει στους δρόμους, από τις απεργίες και τις διαδηλώσεις του Μάρτη του 2023 μέχρι τα εκατομμύρια της 28ης Φλεβάρη 2025. Η κυβέρνηση υπολογίζει ότι μια δίκη τριών και πλέον χρόνων θα σβήσει την οργή.
Από εμάς εξαρτάται να τη διαψεύσουμε. Δικαίωση για τα θύματα σημαίνει να δικαστούν οι πραγματικοί υπεύθυνοι για κακούργημα, να καταργηθεί ο νόμος περί ευθύνης υπουργών, να κρατικοποιηθούν οι σιδηρόδρομοι και όλες οι συγκοινωνίες με εργατικό έλεγχο. Και σημαίνει να ανατρέψουμε τη δολοφονική κυβέρνηση της συγκάλυψης και του μπαζώματος με τη δύναμη των απεργιών και των αγώνων μας.