Γράμματα και σχόλια
Δεν ξεχνάμε τα Τέμπη!

Η δίκη στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας συνεχίζεται με τις καταθέσεις συγγενών και επιζώντων, που φέρνουν ξανά στο προσκήνιο τις εγκληματικές ευθύνες της κυβέρνησης της ΝΔ για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, τις καταγγελίες για την αλλοίωση του τόπου του εγκλήματος και τα κενά της δικαστικής διερεύνησης. Τριάμισι χρόνια μετά, οι συγγενείς επιμένουν να αναζητούν απαντήσεις για τις προειδοποιήσεις των εργαζόμενων που αγνοήθηκαν, για τα συστήματα ασφαλείας που δεν υπήρχαν και τις ενέργειες της κυβέρνησης και των κρατικών μηχανισμών μετά τη σύγκρουση. 

Η κατάθεση του Βαγγέλη Βλάχου, αδελφού του 34χρονου Βάιου Βλάχου, στις 2 Νοέμβρη, επανέφερε το ζήτημα της διαχείρισης του τόπου της σύγκρουσης. Όπως περιέγραψε, όταν επισκέφθηκε τον χώρο τρεις ημέρες μετά τη σύγκρουση, η εικόνα του είχε ήδη αλλάξει δραματικά. Αξιωματικός που τον συνόδευε, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, του μετέφερε ότι είχε δοθεί εντολή να καθαριστεί πλήρως ο χώρος μέχρι την Κυριακή. 

Τα όσα ανέφερε στην κατάθεσή του συνδέονται και με τα αιτήματα που υποβλήθηκαν τον Οκτώβρη για την εξέταση και ταυτοποίηση οστών και λειψάνων, τα οποία είχαν περισυλλεγεί από χώρους μεταφοράς συντριμμιών και χωμάτων μετά το «μπάζωμα» του χώρου. Οι οικογένειες ζητούν εργαστηριακές εξετάσεις που θα αποκλείσουν κάθε αμφιβολία για την ταυτοποίηση των ευρημάτων και αμφισβητούν την πληρότητα της αρχικής έρευνας και τη διαχείριση των αποδεικτικών στοιχείων.

Ο Βλάχος αμφισβήτησε επίσης την απόδοση της τραγωδίας στο «ανθρώπινο λάθος του σταθμάρχη», υπενθυμίζοντας τις προειδοποιήσεις των μηχανοδηγών που είχαν προηγηθεί για την ασφάλεια του δικτύου και έθεσε, επίσης, και το ζήτημα της πυρασφάλειας των βαγονιών και της καταλληλότητας των υλικών τους. 

Ερωτήματα

Ακόμα δεν έχει εξακριβωθεί τι προκάλεσε την ένταση της φωτιάς, το πώς εξαπλώθηκε μέσα στα βαγόνια και το ποιες δυνατότητες διαφυγής είχαν οι επιβάτες. Σε αυτά ακριβώς τα ερωτήματα συνδέονται και οι καταθέσεις των επιζώντων στις συνεδριάσεις της 13ης και της 27ης Οκτώβρη. Η Μαρία Λαζαρίδου, που ταξίδευε με τη μητέρα της και το έξι μηνών μωρό της, περιέγραψε τη σύγκρουση, τις φλόγες και την αγωνιώδη προσπάθειά τους να σωθούν. Η Τριανταφυλλιά Κουτσιάλα κατέθεσε πώς κατάφερε να βγει από τα συντρίμμια, ακούγοντας άλλους επιβάτες να καλούν σε βοήθεια. 

Στις 27 Οκτώβρη το δικαστήριο έκανε δεκτό το αίτημα του δικηγόρου Λουκά Αποστολίδη να προσκομιστεί η αλληλογραφία της ελληνικής Πολιτείας με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων την περίοδο 2016–2026. Διέταξε τα αρμόδια υπουργεία να διαβιβάσουν μέσα σε τριάντα ημέρες τα σχετικά έγγραφα, ενώ επιφυλάχθηκε για την κλήση πρώην γενικών γραμματέων του υπουργείου Μεταφορών.

Η σημασία αυτών των εγγράφων είναι καθοριστική για τη διερεύνηση του ποιοι «αρμόδιοι» γνώριζαν τις ελλείψεις και πώς ανταποκρίθηκαν. Η σύμβαση 717, οι καθυστερήσεις στην τηλεδιοίκηση και τη σηματοδότηση, η υποστελέχωση και οι προειδοποιήσεις των εργαζομένων δεν ήταν άγνωστα ζητήματα πριν από τις 28 Φλεβάρη 2023. 

Στις 2 Νοέμβρη, οι συγγενείς ανάρτησαν στην περίφραξη του δικαστικού χώρου τις φωτογραφίες των 57 θυμάτων, υπενθυμίζοντας το ανθρώπινο κόστος της ιδιωτικοποίησης, του κατακερματισμού των αρμοδιοτήτων και της υποχρηματοδότησης του σιδηρόδρομου.

Η δίκη των Τεμπών δίνει το λόγο στις οικογένειες που απαιτούν δικαιοσύνη και τιμωρία όλων των πραγματικών ενόχων. Ο αγώνας για δικαιοσύνη δεν πρέπει να περιοριστεί μέσα στη δικαστική αίθουσα. Η κυβέρνηση «κρύβεται» πίσω από την δίκη για να αποποιηθεί τα εγκλήματά της αλλά το «κίνημα των Τεμπών», οι μεγάλες απεργίες και διαδηλώσεις που ακολούθησαν τα Τέμπη, δεν όχι μόνο δεν κρύβεται αλλά δίνει ραντεβού στις 25 Νοέμβρη.