Έξι άνθρωποι έχασαν τελικά τη ζωή τους από την έκρηξη λόγω διαρροής φυσικού αερίου στην Πλάκα. Αν η έκρηξη είχε σημειωθεί μια δυο ώρες αργότερα, τα θύματα σε ένα από τα πλέον πολυσύχναστα και τουριστικά σημεία της Αθήνας, θα μπορούσαν να είναι πολύ περισσότερα. 

Με τις έρευνες σχετικά με τις ακριβείς συνθήκες της έκρηξης αλλά και της κατάρρευσης του κτιρίου να βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη αναμένοντας τα συμπεράσματα των εμπειρογνωμόνων, βασικά ερωτήματα που ήδη προκύπτουν, περιμένουν απάντηση. 

Μια σειρά από αυτά αφορούν τις καταγγελίες κατοίκων ότι είχαν εντοπίσει οσμή αερίου και είχαν απευθυνθεί προς τους αρμόδιους. «Τις τελευταίες εβδομάδες έχουμε καλέσει για διαρροή αερίου στον δρόμο μου και οι έρευνες σταμάτησαν για τον Νοέμβριο λόγω του γεγονότος ότι ακόμη είναι τουριστική περίοδος» ανέφερε σε ανάρτησή του, ο Α. Βολανάκης κάτοικος της περιοχής. Το ότι υπήρξαν τέτοιες αναφορές το επιβεβαίωσε η εκπρόσωπος Τύπου της Ελληνικής Αστυνομίας, Κωνσταντία Δημογλίδου, λέγοντας στο ΕΡΤnews ότι οι Αρχές είχαν λάβει αναφορές πολιτών για πιθανή οσμή αερίου πριν από το περιστατικό.

Στη μοναδική ανακοίνωση που έχει μέχρι στιγμής εκδώσει η διαχειρίστρια εταιρία υπεύθυνη για το δίκτυο Enaon EDA αναφέρει ανάμεσα σε άλλα ότι «τα αίτια του συμβάντος διερευνώνται, τα αρμόδια συνεργεία επιφυλακής μετέβησαν άμεσα στο σημείο και θα επανέλθει με νεότερη ενημέρωση». Δεν αναφέρεται τίποτε για διαρροή ή κάποιον έλεγχο πριν το συμβάν.

Ερωτήματα

Τα ερωτήματα που προκύπτουν: Πρώτον, τι έκανε η αστυνομία που γνώριζε τις καταγγελίες; Πήγε στο χώρο; Ενημέρωσε την Πυροσβεστική (που δηλώνει άγνοια) ότι υπήρχε τέτοια καταγγελία; Πήγαν ή δεν πήγαν εκπρόσωποι της εταιρίας να ερευνήσουν τυχόν διαρροή; Και αν πήγαν, είπαν όντως «ραντεβού το Νοέμβρη»; Κι αν αυτή ήταν η στάση της εταιρίας, τι έκανε η αστυνομία;

Για λογική που βάζει πάνω από όλα τα κέρδη κάνει λόγο σε ανάρτησή της η Κίνηση Κατοίκων Πλάκας -που εδώ και ένα χρόνο είχε με επιστολή της προς την Πυροσβεστική και άλλες αρμόδιες Αρχές, επισημάνει τους κινδύνους που θα μπορούσε να σημάνει για την περιοχή της Πλάκας, με τη συγκεκριμένη ρυμοτομία, τα παλιά σπίτια και τους στενούς δρόμους γεμάτους από τουρίστες και αυτοκίνητα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου μια φωτιά από τυχόν βραχυκύκλωμα ή διαρροή αερίου. Οι κάτοικοι μάλιστα ζητούσαν ασκήσεις ετοιμότητας απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Όπως τονίζει η Κίνηση σε ανάρτησή της σχετικά με τις αναφορές των κατοίκων, «η καταγγελία αυτή δεν είναι η πρώτη που φέρνει στο προσκήνιο ζητήματα πρόληψης στην περιοχή. Αν επιβεβαιωθεί, πρόκειται για εγκληματική αμέλεια υποταγμένη για άλλη μια φορά στη λογική ‘τα κέρδη πάνω απ’ όλα’».

Μια δεύτερη κατηγορία ερωτημάτων αφορά την κατάρρευση του κτιρίου. Σύμφωνα με όλες τις πρώτες εκτιμήσεις, η έκρηξη σημειώθηκε στον δεύτερο όροφο στον οποίο έμεναν οι δύο ηλικιωμένοι, χωρίς να έχει προς το παρόν διευκρινιστεί από που προερχόταν η διαρροή, από το δικό τους διαμέρισμα, από τις σωληνώσεις ή από την κεντρική σύνδεση. Οι τέσσερις άτυχοι τουρίστες, που έχασαν επίσης τη ζωή τους βρίσκονταν στον από κάτω όροφο διαμένοντας σε AirBnB. 

Μιλώντας στην εκπομπή Live Now του ΕΡΤnews ο καθηγητής αντισεισμικών κατασκευών Π. Καρύδης, έθεσε μια σειρά από ζητήματα: «Σύμφωνα με την περιγραφή του, η έκρηξη προκάλεσε την εκτίναξη της οροφής, ενώ στη συνέχεια κατέρρευσε το πάτωμα. “Γιατί έπεσε;” Aυτό είναι, όπως τόνισε, το ερώτημα που θα πρέπει να απαντηθεί τεκμηριωμένα από την έρευνα. Όπως ανέφερε, με βάση τη γενική γνώση και την εμπειρία του από παλαιότερα κτήρια, το συγκεκριμένο τμήμα είχε πλάτος περίπου έξι μέτρων και, κατά την υπόθεσή του, θα μπορούσε να αποτελείται από δύο χώρους που χωρίζονταν από έναν ενδιάμεσο τοίχο. “Εάν λοιπόν είχαμε τον τοίχο εδώ, τότε θεωρώ ότι δεν θα έπεφτε το πάτωμα, δεν θα είχε τόσο μεγάλο άνοιγμα”... Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις πιθανές επεμβάσεις που μπορεί να είχαν πραγματοποιηθεί στο κτήριο. Όπως ανέφερε, θα πρέπει να συγκριθεί η πραγματική κατάσταση που θα ανασυσταθεί από τα ευρήματα με την οικοδομική τεκμηρίωση και την άδεια εργασιών μικρής κλίμακας, ώστε να διαπιστωθεί ποιες εργασίες είχαν πραγματοποιηθεί… Έφερε ως παράδειγμα άλλη υπόθεση που είχε κληθεί να εξετάσει, λέγοντας ότι σε πολυκατοικία που χρησιμοποιούνταν για Airbnb είχε υπάρξει επέμβαση σε κολόνα, προκειμένου να δημιουργηθεί χώρος για ένα κομοδίνο».

Ο δικαστικός πραγματογνώμονας μηχανικός Χρύσανθος Νικολάκος, επίσης μιλώντας στην ΕΡΤ, παρατήρησε ότι «δεν διακρίνονται εξωτερικά οι οδεύσεις των σωληνώσεων... Με βάση την εικόνα που έχει, εκτίμησε ότι είναι πιθανό το οριζόντιο τμήμα της σωλήνωσης να είναι θαμμένο. Σε μια τέτοια περίπτωση απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς οι σωληνώσεις πρέπει να προστατεύονται από τη διάβρωση και από μηχανικές καταπονήσεις και να είναι επισκέψιμες, ώστε να μπορεί να διαπιστωθεί εγκαίρως τυχόν διαρροή».

Το που έχει γίνει η διαρροή αφορά τις ευθύνες. Αν η διαρροή έχει γίνει πριν τον μετρητή αφορά άμεσα τη διαχειρίστρια εταιρία, εν προκειμένω την Enaon Eda. Αν έχει γίνει μέσα στο σπίτι αφορά την όποια τεχνική εταιρία απο τις πολλές έκανε την εγκατάσταση σε περίπτωση κακοτεχνίας. Αλλά αφορά και τη διαχειρίστρια εταιρία που έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση να πραγματοποιεί «δειγματοληπτικούς ελέγχους», όπως η ίδια αναφέρει στις εσωτερικές εγκαταστάσεις φυσικού αερίου των κτιρίων και των σπιτιών. 

Είχε πραγματοποιηθεί τέτοιος έλεγχος στο σπίτι στην Πλάκα; Πόσοι και πόσο συχνοί είναι οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι που πραγματοποιεί η κάθε διαχειρίστρια εταιρία ώστε να εξασφαλίζει ότι οι εγκαταστάσεις δεν έχουν πρόβλημα λόγω αστοχίας, παραμέλησης συντήρησης λόγω αμέλειας ή οικονομικής δυσχέρειας ή άλλης αιτίας; 

Στη ρίζα του προβλήματος βρίσκεται η κατάτμηση και ιδιωτικοποίηση του φυσικού αερίου και της ενέργειας που εδώ και μια δεκαετία έχει γίνει το ελντοράντο των «επενδυτών» που μοιράζονται τα δισεκατομμύρια κέρδη –αλλά και τις αρμοδιότητες. Άλλη εταιρία εισάγει και εμπορεύεται το φυσικό αέριο της χώρας, άλλη εταιρία διαχειρίζεται το εθνικό σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου, άλλες εταιρίες διαχειρίζονται τα δίκτυα διανομής, άλλες εταιρίες είναι οι υπεύθυνες για την προμήθεια, οι λεγόμενοι «πάροχοι» που ανταγωνίζονται μεταξύ τους για την αγορά ενώ η τοποθέτηση των εγκαταστάσεων για να φτάσει το αέριο στον καταναλωτή αφορά εκατοντάδες τεχνικές εταιρίες. Κι αν σου τύχει η «στραβή», ψάξε βρες...

Ποια είναι η Enaon;

Τον Φεβρουάριο του 2024, «η Italgas παρουσίασε επίσημα τη νέα ταυτότητα των ελληνικών εταιρειών του ομίλου, οι οποίες πλέον ονομάζονται "Enaon", η μητρική εταιρεία και "Enaon Eda", η θυγατρική εταιρεία» ανέφερε τότε το ρεπορτάζ του Capital. «Η ίδρυση της Enaon και της Enaon EDA, οι οποίες θα είναι υπεύθυνες για την ανάπτυξη και τη διαχείριση των δικτύων, αποτελεί ακόμη ένα βήμα προόδου στο πλαίσιο της διαδικασίας αναδιοργάνωσης που έχει αναλάβει η Italgas, η οποία σηματοδοτείται από τη συγχώνευση των τριών προηγούμενων Διαχειριστών Δικτύου Διανομής Αερίου σε έναν, που πραγματοποιήθηκε το 2023» αναφερόταν στη σχετική ανακοίνωση. «Πριν από περίπου έναν χρόνο», δήλωνε τότε ο διευθύνων συμβουλος της Ιtalgas «ολοκληρώσαμε με επιτυχία την εξαγορά της ΔΕΠΑ Υποδομών. Σήμερα, με την παρουσίαση της Enaon, ανοίγουμε ένα νέο κεφάλαιο». Και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σκυλακάκης, διαβεβαίωνε ότι «oι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται μέσω του Ομίλου Italgas θα επιτρέψουν την αναβάθμιση των ελληνικών Δικτύων Διανομής».