Εurο 2012: Πάρτι κερδοσκοπίας και εθνικισμού

«Το μαγικό σύντομο καλοκαίρι του 2004 και του εθνικού πάρτι», θυμούνται στο πρωτοσέλιδο ΤΑ ΝΕΑ του Ψυχάρη μιλώντας για την έναρξη του Euro 2012.

Ιούνης, τότε, του 2004, όταν η ελληνική ποδοσφαιρική ομάδα ξεκίναγε για πρώτη φορά από το 1980, σαν απόλυτο αουτσάιντερ, την συμμετοχή της στο Ευρωπαϊκό Κύπελο Ποδοσφαίρου της Πορτογαλίας για να φτάσει ένα μήνα μετά στην μεγαλύτερη –ομολογουμένως- ποδοσφαιρική έκπληξη στην ιστορία του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Να σηκώσει το «τιμημένο». Τον Αύγουστο οργανώθηκαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Αθήνας με την Ελλάδα ξανά στο κέντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος. Η ελληνική οικονομία έτρεχε με ρυθμούς ανάπτυξης στο 5% σαν απότοκο της χρηματοπιστωτικής φούσκας και του κατασκευαστικού παροξυσμού των Ολυμπιακών. Η δεξιά είχε ξαναγυρίσει στην εξουσία μετά από 11 χρόνια με ένα κεντρώο προφίλ. Ο Καραμανλής και ο Ρουσόπουλος έκαναν κουμάντο στο Μέγαρο Μαξίμου, ενώ τα σελέμπριτι πάρτυ, και μετά την ποδοσφαιρική επιτυχία αλλά και ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων που «επέστρεφαν στη χώρα που τους γέννησαν», έδιναν και έπαιρναν.

Δεν είναι τυχαίος άλλωστε ο τίτλος που συνοδεύει το αφιέρωμα των Νέων για το καλοκαίρι του 2004. «Τότε και τώρα – από το πάρτι στην κατάθλιψη», και δεν έχει καθόλου άδικο. Για κάποιους το πάρτι ήταν εντυπωσιακό. «Στην γκάμα αφεψημάτων που έστελνε η υπηρεσία εστίασης του πρωθυπουργικού γραφείου περιλαμβανόταν και ένας χυμός καρπούζι, χτυπημένος στο μπλέντερ μαζί με παγάκια, κατακόκκινος και δροσιστικός», περιγράφει ο Δημήτρης Μητρόπουλος, που προφανώς συμμετείχε στο πάρτι. «Η ατμόσφαιρα ήταν τόσο χαλαρή που ο Καραμανλής, γνωστός ποδοσφαιρόφιλος, παρακολουθούσε το ματς της εθνικής στην τηλεόραση του γραφείου του στην Ρηγίλλης, αντί για τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών εκείνη την Κυριακή», θυμίζουν οι περιγραφές παρακάτω. Είναι αλήθεια πως κάποιοι θυμούνται εκείνο το καλοκαίρι σαν το πάρτι της ζωής τους.

Όμως το πάρτι ήταν για λίγους και εκλεκτούς και δεν τελείωνε σε λίγα αφεψήματα ή στο playstation που είχε εγκαταστήσει σε μόνιμη βάση ο Κωστάκης για να μπορεί να παίζει στις ελεύθερες ώρες του. Πίσω από την χαλαρή ατμόσφαιρα το παιχνίδι ήταν πολύ χοντρό.

Πολυεθνικές

Για τους μεγαλοεργολάβους τύπου Μπόμπολα, για τις τεράστιες πολυεθνικές τύπου siemens, για τους «εκφραστές της μεγάλης Ολυμπιακής Ιδέας» όπως η Αγγελοπούλου και τα τσιράκια της, για τους χαπάκηδες του πρωταθλητισμού (τύπου Θάνου-Κεντέρη ή της μεγάλης ομάδας της Άρσης Βαρών), για τον χρυσοποίκιλτο Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο και τις εθνικιστικές κορώνες του, το «εφκαριστούμε Ελλάντα. Εφκαριστούμε Ατίνα», του Ζαγκ Ρόγκ (προέδρου τότε της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής) είχε πραγματικό νόημα. Είναι οι ίδιοι που δεν έδωσαν ποτέ το λογαριασμό για τα 30 δις που στοίχησαν οι αγώνες.

Σήμερα όλα αυτά –λένε Τα Νέα- φαντάζουν μακρινά. Όμως αν κανείς το καλοσκεφτεί ΔΕΝ είναι καθόλου έτσι.

Όχι μόνο γιατί αυτό το πάρτι ήταν –ούτως ή άλλως- για λίγους και εκλεκτούς, όπως και σήμερα. Ούτε μόνο γιατί –όπως και τώρα- ποτέ δεν υπήρξαν όλες αυτές οι μεγάλες αναπτυξιακές προοπτικές που υπόσχονταν όλοι αυτοί που σήμερα μας λένε πως τα φάγαμε μαζί. Αλλά κυρίως γιατί ακριβώς σε εκείνη την περίοδο μπορεί κανείς να διακρίνει τις ρίζες του σήμερα. Αν η ποδοσφαιρική φούσκα του Ρεχάγκελ έχει τουλάχιστον την δικαιολογία της στρογγυλής θεάς, η χρηματοπιστωτική και κατασκευαστική φούσκα ήταν ορατή στα τεράστια Ολυμπιακά συγκροτήματα που ξεφύτρωναν σαν τα μανιτάρια σε όλο το Λεκανοπέδιο.

Και αν σήμερα κάποιοι στα Νέα «φοβούνται» για τα αλυσιδωτά κρούσματα εθνικιστικής βίας που εμφανίζονται –ξαφνικά, για κάποιους- στην κεντρική πολιτική ζωή της χώρας, δεν έχουν παρά να θυμηθούν τους γεμάτους εθνική μισαλοδοξία λόγους του Χριστόδουλου στην υποδοχή της εθνικής ή τις επιθέσεις της «Γαλάζιας Στρατιάς», της ομάδας του νεοναζί –βουλευτή πλέον της Χρυσής Αυγής- Παναγιώταρου σε μετανάστες στο Σύνταγμα κατά τους πανηγυρισμούς για την μεγάλη νίκη. Ήταν λίγο αργότερα μάλιστα, το Σεπτέμβρη του 2004, όταν στον πρώτο της αγώνα μετά το Euro η Ελλάδα χάνει από την Εθνική Αλβανίας, που οι φασίστες του Ελληνικού Μετώπου του σημερινού βουλευτή και πρώην υπουργού της ΝΔ Βορίδη μαχαιρώνουν Αλβανούς μετανάστες που πανηγυρίζουν την νίκη τους ενάντια στην πρωταθλήτρια Ευρώπης, στέλνοντας τους στο νοσοκομείου, ενώ έχουμε και έναν νεκρό Αλβανό στην Ζάκυνθο.

Η σημερινή οικονομική, πολιτική αλλά και κοινωνική συγκυρία είναι απότοκο της προηγούμενης περιόδου. Τίποτα δεν γεννιέται από το μηδέν. Όπως οι φούσκες, η κερδοσκοπία αλλά και ο εθνικισμός έχει τις βάσεις του στις προηγούμενες δεκαετίες, έτσι και το μεγαλειώδες κίνημα των τελευταίων 4 ετών, που είναι ο φάρος που μας φέρνει στο κέντρο της παγκόσμιας πολιτικής σκηνής, έχει τις ρίζες του στις απεργίες του καλοκαιριού του 2004 ενάντια στις απλήρωτες υπερωρίες, στο περιβαλλοντικό κίνημα ενάντια στα κατασκευαστικά εκτρώματα των Ολυμπιακών Αγώνων και στις αντιφασιστικές κινητοποιήσεις ενάντια στις επιθέσεις σε μετανάστες.

Αν κάποιοι θέλουν να μας κάνουν να νοσταλγήσουμε την περίοδο της «μεγάλης ανάπτυξης» και της «καλής ζωής» για να καταλήξουν πως «τα φάγαμε μαζί», εμείς έχουμε να τους θυμίσουμε πως και τότε, όπως και τώρα, ο μόνος δρόμος για να μην επιτρέψουμε να συνεχίζεται το πάρτι των λίγων στις πλάτες των πολλών είναι ο δρόμος της αντίστασης και του αγώνα. Και αν αυτοί θέλουν να μας επαναφέρουν στην τάξη θυμίζοντάς μας την ψεύτικη ευδαιμονία του ελληνικού καλοκαιριού του 2004, εμείς έχουμε να θυμίσουμε το καλοκαίρι της πλατείας Συντάγματος με τις Πανεργατικές, και τους εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές. Απέναντι στην φλόγα των ποδοσφαιρικών και ολυμπιακών ψευτοπανηγυρισμών, έχουμε να αντιπαραβάλουμε την πραγματική φλόγα της συλλογικής δράσης και της εξέγερσης.