Με μαζικά κινήματα και εξεγέρσεις σε όλα τα σημεία του πλανήτη κλείνει το 2014. Από τις ΗΠΑ μέχρι το Χονγκ Κονγκ και τη Νότιο Αφρική και από το Μεξικό μέχρι την Ισπανία και το Βέλγιο, ο κόσμος συγκλονίστηκε από μεγάλες εκρήξεις του εργατικού και νεολαιίστικου κινήματος. Ήταν η χρονιά που η οικονομική κρίση έγινε πολιτική και ιδεολογική συνταράζοντας ολόκληρες χώρες και κυβερνήσεις.

 

Καταρχήν στην Ευρώπη. Το 2014 στην Ισπανία “άνοιξε” με τη διαδήλωση του 1,5 εκατομμυρίου στις 22 Μάρτη στη Μαδρίτη στην “Πορεία Αξιοπρέπειας” που καλούσαν από κοινού το κίνημα των Αγανακτισμένων της Ισπανίας και πολλά συνδικάτα. Και “έκλεισε” με τη βδομάδα δράσης από τις 24 ως 29 Νοέμβρη, με εκατοντάδες χιλιάδες να διαδηλώνουν ξανά για “Ψωμί, Δουλειά, Στέγη, Αξιοπρέπεια” σε μια σειρά πόλεις της χώρας. Σε αυτούς τους μήνες, η κυβέρνηση της δεξιάς και η αντιπολίτευση του Σοσιαλιστικού Κόμματος είδαν τα ποσοστά τους να πέφτουν στις Ευρωεκλογές, την ίδια ώρα που ένα νέο αριστερό κόμμα, στηριγμένο στο κίνημα των τελευταίων χρόνων, το Podemos, έκανε δυναμική εμφάνιση και αναδεικνυόταν σε τέταρτη δύναμη σε εθνικό επίπεδο φτάνοντας σήμερα να διεκδικεί την πρώτη θέση στις δημοσκοπήσεις.

 

Η πολιτική κρίση στη Βρετανία εκφράστηκε με το δημοψήφισμα για την αυτονόμηση της Σκωτίας. Κόντρα στην εκστρατεία απειλών για το μέλλον της απασχόλησης και των συντάξεων που εξαπέλυσαν οι μεγάλες επιχειρήσεις, οι τραπεζίτες, οι δισεκατομμυριούχοι μαζί με τους ηγέτες των Συντηρητικών, των Εργατικών και των Φιλελεύθερων Δημοκρατών σε μια προσπάθεια να σταματήσουν το “Ναι” (εκστρατεία ανάλογη της κυβέρνησης Σαμαρά για το “χάος” που θα φέρει η έξοδος από το ευρώ και την ΕΕ), το δημοψήφισμα εξελίχτηκε σε θρίλερ τρομοκρατώντας ολόκληρη την άρχουσα τάξη της Βρετανίας. Το “Όχι” επικράτησε τελικά με 55%, αλλά ένα 45% -κάτι παραπάνω από 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι- δεν υπέκυψε στους εκβιασμούς.

 

Μια τεράστια πανεθνική διαδήλωση 100 χιλιάδων ανθρώπων συγκλόνισε το Δουβλίνο στις 11 Οκτώβρη ενάντια στην προσπάθεια της κυβέρνησης να επιβάλει χρεώσεις στην κατανάλωση νερού (στην Ιρλανδία τα σπίτια δεν έχουν μετρητές για το νερό, παραδοσιακά θεωρείται δημόσιο αγαθό και είναι δωρεάν). Το Σάββατο 1 Νοέμβρη ένα ακόμα μεγαλύτερο κύμα διαδηλώσεων σάρωσε πόλεις και χωριά όταν 200 χιλιάδες άνθρωποι βρέθηκαν ταυτόχρονα στο δρόμο με ένα από τα πιο δημοφιλή συνθήματα να είναι “Βάλτε τους μετρητές στον κώλο σας”. Στην Ιρλανδία, το 2014 ξεκίνησε με πανυγηρισμούς για την απαλλαγή της χώρας από το πρόγραμμα διάσωσης της Τρόικας. Οι θυσίες φέρνουν αποτέλεσμα ήταν το μοτίβο που χρησιμοποιούσε η κυβέρνησή της. Για το“παράδειγμα της Ιρλανδίας” μιλούσε όλη η ΕΕ και βέβαια ο Σαμαράς εδώ. Η επίθεση στο νερό ήταν στα πλαίσια της “εξόδου” από τα μνημόνια... Πριν από τις κινητοποιήσεις, σε εκλογές είχε καταγραφεί πτώση όλων των κομμάτων του κατεστημένου (Φίνα Γκελ, Φιάνα Φολ, Εργατικό Κόμμα) και η άνοδος του Σιν Φέιν και της άκρας αριστεράς.

\r\n

Πρόγευση

\r\n

Από το κίνημα δεν γλύτωσαν ούτε οι Βρυξέλες. Στις 6 Νοέμβρη μια κινητοποίηση 120.000 διαδηλωτών πλημμύρισε τους δρόμους της πόλης απαιτώντας από την κυβέρνηση να αποσύρει το πακέτο μέτρων που διαλύει κοινωνικές υπηρεσίες και ανεβάζει την ηλικία συνταξιοδότησης στα 67. Ήταν η πρόγευση για την πρόσφατη (15 Δεκέμβρη) γενική απεργία στο Βέλγιο, τη μεγαλύτερη εδώ και τριάντα χρόνια, που απλώθηκε σε όλους τους κλάδους, τις νοσοκόμες, τους σιδηροδρομικούς, τους μεταλλεργάτες, τους εκπαιδευτικούς.

 

Με γενική απεργία που πάγωσε δημόσιες υπηρεσίες, ιδιωτικές επιχειρήσεις και ολόκληρο το σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας έκλεισε το 2014 και στην Ιταλία. Η απεργία της 12 Δεκέμβρη, με συμμετοχή που ξεπέρασε το 70%, είχε στο στόχαστρό της το νέο νόμο για την απασχόληση του “κεντροαριστερού” πρωθυπουργού της Ιταλίας Ματέο Ρέντζι που καταργεί την απαγόρευση των αυθαίρετων απολύσεων. Για να αποφύγει την πίεση των διαδηλωτών ο Ρέντζι πέρασε το νόμο με τη διαδικασία του κατεπείγοντος μια μέρα πριν την απεργία. Είναι λογικό. Ένα εκατομμύριο είχαν διαδηλώσει στις 25 Οκτώβρη στη Ρώμη ενάντια στο νόμο, στη μαζικότερη εργατική κινητοποίηση από την εποχή της γιγαντιαίας διαδήλωσης ενάντια στη δεξιά κυβέρνηση του Μπελουσκόνι το 2002. Ο ίδιος ο Ρέντζι είχε γίνει πρωθυπουργός στις αρχές της χρονιάς, όχι μέσα από κάποια εκλογική νίκη, αλλά με διορισμό καθώς η χώρα είναι βυθισμένη βαθιά στην κρίση.

 

Μέσα στο 2014, η κυβέρνηση Ολάντ στη Γαλλία αναγκάστηκε ν’ ανασχηματιστεί δύο φορές. Την πρώτη μετά την κατάρρευση του Σοσιαλιστικού Κόμματος στις τοπικές εκλογές την περασμένη άνοιξη. Τη δεύτερη το καλοκαίρι, όταν ακόμα και ο υπουργός Οικονομικών του Ολάντ διαφώνησε με τη διαιώνιση της λιτότητας ως αντίδοτο στην κρίση. Όμως, η Γαλλία έδειξε ότι η κρίση δεν σημαίνει αυτόματα και στροφή αριστερά. Το ακροδεξιό-φασιστικό Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν, μετά τις εκλογικές επιτυχίες που είχε στις τοπικές εκλογές και τις Ευρωεκλογές, εμφανίζεται πρώτο στις δημοσκοπήσεις και στις ερχόμενες προεδρικές εκλογές. Ο καλπασμός προς τα δεξιά του Ολάντ σε συνδυασμό με το ρατσιστικό χαρτί άνοιξαν το δρόμο στους φασίστες. Όχι χωρίς αντίσταση.

 

Πέντε χιλιάδες αντιφασίστες και αντιφασίστριες διαδήλωσαν στις 29 Νοέμβρη στην Λυών ενάντια στο συνέδριο του Εθνικού Μετώπου με συμμετοχή συνδικάτων, κομμάτων της Αριστεράς, αντιρατσιστικών και αντιφασιστικών οργανώσεων. Ήταν ένα πετυχημένο βήμα του αντιφασιστικού κινήματος, συνέχεια προηγούμενων κινητοποιήσεων όπως της πορείας των 100.000 διαδηλωτών στο Παρίσι μετά τις τοπικές εκλογές τον περασμένο Απρίλη αλλά και των συντονισμένων διαδηλώσεων δέκα χιλιάδων ανθρώπων σε Παρίσι, Τουλούζη, Λυών, Νάντη, Μπορντό και Μασσαλία αμέσως μετά τις Ευρωεκλογές.

 

Με απεργίες και μαζικές διαδηλώσεις που οδήγησαν ακόμα και σε κόψιμο του ρεύματος στη Βουλή για 45 λεπτά, είχε ξεκινήσει η χρονιά και στην Κύπρο ενάντια σε νομοσχέδιο της κυβέρνησης Αναστασιάδη για τις ιδιωτικοποιήσεις. Ενώ 10.000 ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα ελληνοκυπριακών και τουρκοκυπριακών συνδικάτων για κοινό εορτασμό της Πρωτομαγιάς.

Η πρόσφατη αντιρατσιστική έκρηξη στις ΗΠΑ συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες εξελίξεις του 2014. Από το “Μπορούμε”, το προεκλογικό σύνθημα του Ομπάμα πριν μερικά χρόνια, φτάσαμε στο “Δεν μπορούμε ν’ αναπνεύσουμε” των εκατοντάδων χιλιάδων μαύρων και λευκών που βγήκαν στους δρόμους, από το Φέργκιουσον μέχρι την Ουάσιγκτον και τη Νέα Υόρκη. Ούτε η άγρια καταστολή, ούτε οι υποσχέσεις για δικαιοσύνη με στόχο να εκτονώσουν την κατάσταση, κατάφεραν να σταματήσουν την οργή.

 

Το υπόβαθρο της έκρηξης ενάντια στην αστυνομική βία είναι συνολικότερο. Πάνω από 300.000 είχαν διαδηλώσει στους δρόμους της Νέας Υόρκης στις 21 Σεπτέμβρη ενάντια στην αδιαφορία των κυβερνήσεων όλου του κόσμου για την -σε οριακά ήδη επίπεδα- κλιματική αλλαγή. Το κεντρικό σύνθημα ήταν “αλλαγή συστήματος, όχι κλίματος”. Ενώ δεν έλειψαν οι εργατικές κινητοποιήσεις και απεργίες όλη τη χρονιά. Οι μεγαλύτερες ήταν οι απεργίες των εργαζόμενων στα φαστ-φουντ και τις άλλες αλυσίδες εστιατορίων. McDonald\'s, Burger King, Wendy\'s, Domino\'s και άλλες εταιρίες, όχι μόνο είδαν τους εργαζόμενούς τους να απεργούν, αλλά και απεργιακές φρουρές που έκλειναν καταστήματα ολόκληρη τη μέρα των κινητοποιήσεων.

 

Σε παγκόσμιο επίπεδο είχαμε πολιτικές αλλαγές και μεγάλα κινήματα ενάντια στην βαρβαρότητα του συστήματος. Εκατομμύρια βγήκαν στους δρόμους της Βραζιλίας ενάντια στο Μουντιάλ καταστρέφοντας την εικόνα της “μεγάλης” αθλητικής φιέστας και ό,τι αυτή συμβολίζει με τα κέρδη των κατασκευαστικών εταιρειών, ολόκληρου του συμπλέγματος επιχειρήσεων που κινείται γύρω από το ποδόσφαιρο, τη διαφήμιση και την οικοδομή που σαρώνουν δικαιώματα και κατακτήσεις.

 

Για βδομάδες ολόκληρες το Μεξικό συγκλονίστηκε από τις διαδηλώσεις για την εν ψυχρώ εκτέλεση 43 φοιτητών από τη μαφία σε συνεργασία με τις επίσημες αρχές. Χιλιάδες διαδηλωτές, οπλισμένοι με καδρόνια, πέτρες, σφεντόνες και τανάλιες προσπάθησαν στα τέλη Αυγούστου στο Πακιστάν να εισβάλλουν στην κατοικία του Ναουάζ Σαρίφ, του πρωθυπουργού της χώρας.

Η Λιβερία, η Σιέρα Λεόνε και η Γουινέα ήταν οι χώρες που χτυπήθηκαν βαριά από τον ιό του Έμπολα. Καμία κυβέρνηση σε όλο τον κόσμο δεν κατάφερε να αποσυνδέσει τον ιό από τον καπιταλισμό που σπέρνει φτώχεια και θάνατο. Οι νοσηλευτές και οι νοσηλεύτριες στη Λιβερία, οι εργαζόμενοι στα νεκροταφεία στη Σιέρα Λεόνε απήργησαν απαιτώντας εξοπλισμό, μέτρα ασφάλειας, καλύτερους μισθούς και επιδόματα καθώς η ζωή τους έμπαινε σε κίνδυνο.

 

Στις εκλογές που έγιναν τον περασμένο Μάη στη Νότιο Αφρική, εμφανίστηκε για πρώτη φορά μια δύναμη στα αριστερά του κυβερνώντος Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσσου (ANC) καταφέρνοντας να αναδειχθεί σε τρίτο κόμμα με 6,35% και 25 αντιπροσώπους στο κοινοβούλιο. Οι εκλογές έγιναν εν μέσω μιας μεγάλης απεργίας 80.000 εργατών στα ορυχεία λευκόχρυσου η οποία είχε ξεκινήσει από το Γενάρη και είχε μπλοκάρει το 40% της παγκόσμιας παραγωγής λευκόχρυσου -ενός μετάλλου απαραίτητου για την αυτοκινητοβιομηχανία. Είχε προηγηθεί μια 24ωρη πανεθνική απεργία των βιομηχανικών εργατών, με πεντακόσιες χιλιάδες απεργούς, ενάντια στα προγράμματα “καταπολέμησης της ανεργίας των νέων” που εξασφαλίζουν στους εργοδότες τζάμπα εργατικό δυναμικό χωρίς δικαιώματα.

 

Για τη δημοκρατία που τους στερεί η κινεζική κυβέρνηση ξεσηκώθηκαν οι φοιτητές και οι μαθητές στο Χονγκ Κονγκ κατασκηνώνοντας για μήνες στο κέντρο της πόλης. To Occupy Central, που κέρδισε τη συμπαράσταση των εργατών, αναβίωσε μνήμες Τιεν Αν Μεν ενώ θύμισε Ταχρίρ, Ταξίμ και όλα τα κινήματα καταλήψεων των πλατειών.

 

Εκρήξεις οργής είχαμε και στην Τουρκία ενάντια στην κυβέρνηση του Ερντογάν όλη τη χρονιά. Από το θάνατο του 15χρονου Μπερκίν Ελβάν μέχρι τη μαζική δολοφονία τριακοσίων εργατών στο ιδιωτικοποιημένο ορυχείο της Σόμα.

Εκατοντάδες χιλιάδες βγήκαν στους δρόμους του Λονδίνου το καλοκαίρι ενάντια στο νέο έγκλημα του Ισραήλ στη Γάζα. Σε μία από τις διαδηλώσεις συμμετείχαν πάνω από εκατό χιλιάδες

 

Πολλές και μαζικές διαδηλώσεις δεκάδων χιλιάδων έγιναν την ίδια περίοδο στην Αθήνα, το Παρίσι, το Άμστερνταμ, το Βερολίνο, τη Ρώμη, τη Βαρκελώνη, τη Βιέννη, τη Γενεύη, το Σίνδεϊ, το Μπουένος Άιρες, τη Τζακάρτα, το Ντιτρόιτ, αλλά και όλο τον Αραβικό κόσμο και την Ασία, από την Υεμένη μέχρι τη Ντάκα. Η μεγαλύτερη αντιπολεμική διαδήλωση των τελευταίων χρόνων έγινε και στην Ουάσιγκτον έξω από το Λευκό Οίκο. Πέντε κυβερνήσεις της Λατινικής Αμερικής απέσυραν τότε τους πρεσβευτές τους από το Ισραήλ.

 

Μετά από δύο μήνες βομβαρδισμών και σφαγών, η ήττα του σιωνιστικού κράτους, η τρίτη μέσα σε πέντε χρόνια, έφερε κύματα χαράς παντού. Ωστόσο, η νέα ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ και της καινούργιας “συμμαχίας των προθύμων” στη Μέση Ανατολή, ανέδειξε νέα καθήκοντα για το αντιπολεμικό κίνημα. Από τη μία να ξεκαθαρίσει ότι το αντιδραστικό Ισλαμικό Κράτος είναι δημιούργημα των ιμπεριαλιστικών πολέμων και από την άλλη να δώσει μάχη ενάντια στην ισλαμοφοβία που έγινε το χαρτί όλων των κυβερνήσεων για να δικαιολογήσουν τον πόλεμο.

 

Στην Αίγυπτο, οι προσπάθειες αυτές είχαν να συγκρουστούν με τη δικτατορία του στρατάρχη Σίσι και την άγρια καταστολή της κατά χιλιάδων αγωνιστών της επανάστασης που ανέτρεψε τον Μουμπάρακ. Η διεθνής καμπάνια αλληλεγγύης στη συντρόφισσα Μαχιενούρ ελ Μάσρι που νίκησε με την απελευθέρωση της ίδιας και άλλων πολιτικών κρατούμενων από τις φυλακές, ήταν μια μεγάλη επιτυχία. Το ίδιο και οι νέες διαδηλώσεις του κινήματος στην Ταχρίρ μετά την αθώωση του Μουμπάρακ για τα εγκλήματά του κατά της επανάστασης. Ενώ για πρώτη φορά ο επαναστατικός τύπος έκανε την εμφάνισή του στην ευρύτερη περιοχή με το περιοδικό “Διαρκής Επανάσταση” με πρωτοβουλία επαναστατικών σοσιαλιστικών οργανώσεων από την Αίγυπτο, το Ιράκ, το Λίβανο, το Μαρόκο, τη Συρία, την Τυνησία.

\r\n

Πρόκληση

\r\n

Πρόκληση ήταν για το αντιπολεμικό κίνημα όλη τη χρονιά και οι πολεμικές συγκρούσεις στην Ουκρανία. Η ιμπεριαλιστική κόντρα ΝΑΤΟ, EE και Δύσης με τη Ρωσία του Πούτιν για τον έλεγχο της χώρας οδήγησε σε εμφύλιο πόλεμο. Δεν ήταν λίγες οι κινητοποιήσεις ενάντια στις δύο πλευρές.

 

Δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές κατέβηκαν την περασμένη άνοιξη στους δρόμους της Μόσχας για να διαμαρτυρηθούν για την επέμβαση της χώρας τους στην Ουκρανία, φωνάζοντας συνθήματα από τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις της Πλατείας Μαϊντάν στο Κίεβο και ζητώντας από τον Πούτιν να αποσύρει τα στρατεύματά του από την Κριμαία και την Ανατολική Ουκρανία.

 

Την ίδια στιγμή, στη δυτική Ουκρανία, οι μητέρες των φαντάρων διαδήλωναν ενάντια στη νέα φιλοδυτική κυβέρνηση απαιτώντας να τους επιστρέψει τα παιδιά τους από τις ανατολικές περιοχές της χώρας.

 

Δεκάδες χιλιάδες πολιόρκησαν την Σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Νιούπορτ της Ουαλίας απαιτώντας τη διάλυσή του και προβάλλοντας τον κοινό αγώνα της εργατικής τάξης από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή ενάντια στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους.

Η μάχη ενάντια στο ρατσισμό και τους φασίστες βρέθηκε πολύ ψηλά στην ατζέντα του κινήματος σε όλο τον κόσμο. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η παγκόσμια μέρα δράσης στις 22 Μάρτη. Εκείνη τη μέρα, όλα τα σημεία του πλανήτη συντονίστηκαν με την Αθήνα: Λευκωσία, Κοπεγχάγη, Δουβλίνο, Σικάγο, Νέα Υόρκη, Σάο Πάολο, Ρίο ντε Τζανέιρο και οχτώ ακόμα πόλεις της Βραζιλίας, Άμστερνταμ, Παρίσι, Τουλούζ, Ναντ, Μασσαλία, Βερολίνο, Λονδίνο, Γλασκώβη, Βαρκελώνη, χώρα των Βάσκων, Ανδαλουσία, Κάρντιφ, Μπιλμπάο.

 

Η επιτυχία της 22 Μάρτη δημιούργησε παντού κίνημα με νέες αντιρατσιστικές και αντιφασιστικές οργανώσεις, με κινητοποιήσεις που δεν άφησαν καμία φασιστική και ρατσιστική πρόκληση αναπάντητη. Στις 26 Απρίλη στο Βερολίνο, 100 φασίστες δεν κατάφεραν να προχωρήσουν ούτε εκατό μέτρα από τους έξι χιλιάδες αντιφασίστες που είχαν μπλοκάρει κάθε πιθανό δρόμο. Στις 28 Απρίλη στο Μπράιτον, οι 100 περίπου φασίστες που συγκεντρώθηκαν στην “Πορεία για την Αγγλία” βρέθηκαν αντιμέτωποι με πάνω από 1.000 αντιφασίστες και έφυγαν γελοιοποιημένοι με... τρένο.

 

Στις αρχές Μάη, στο Μπρισμπέην της Αυστραλίας οι φασίστες της Χρυσής Αυγής έφυγαν με... ταξί. Η συγκέντρωσή τους έξω από τον ελληνικό σύλλογο της πόλης αντιμετώπισε διαδήλωση 200 αντιφασιστών, ανάμεσά τους των συνδικάτων ηλεκτρισμού και υδραυλικών. Στη συνέχεια καταδιώχτηκαν και από το ελληνικό προξενείο.

 

Η εκλογική άνοδος του ρατσιστικού UKIP της Βρετανίας στις Ευρωεκλογές σήμανε συναγερμό με δεκάδες επιτροπές και κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα. Η πιο πρόσφατη ήταν η αντιρατσιστική διαδήλωση 1.000 ανθρώπων έξω από το συνέδριο του κόμματος στο Ντόνκαστερ στις 27/9 με συνθήματα “Ukip αποκλείεται, οι μετανάστες θα μείνουν εδώ”. Στη Λευκωσία δημιουργήθηκε η Κίνηση Ενάντια στη Φασιστική Απειλή με επιτυχημένες εκδηλώσεις και κινητοποιήσεις.

 

Η νέα παγκόσμια μέρα δράσης στις 21 Μάρτη 2015 θα είναι ένας ακόμα κρίσιμος σταθμός.