Οικονομία και Πολιτική

Δεν κατάληξε σε απόφαση η ειδική Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το προσφυγικό το βράδυ της Δευτέρας. Οι πρωθυπουργοί της Ευρώπης και της Τουρκίας -που είχε προσκληθεί για να συμμετάσχει- δεν κατάφεραν να φτάσουν σε κάποια συμφωνία. Οι αποφάσεις αναβλήθηκαν για την επόμενη Σύνοδο Κορυφής που έχει προγραμματιστεί για την ερχόμενη εβδομάδα. 

 

Η διαπραγμάτευση έγινε με βάση ένα παρανοϊκό ευρωπαϊκό προσχέδιο για την οριστική σφράγιση των θαλασσίων συνόρων ανάμεσα στην Τουρκία και την Ελλάδα. Το προσχέδιο, που διέρρευσε στον τύπο, είχε τρία βασικά σημεία:

 

Πρώτον, οι πρόσφυγες και οι μετανάστες που θα συλλαμβάνονται στα ελληνικά νησιά ή θα "διασώζονται" στο Αιγαίο θα επαναπροωθούνται αμέσως, χωρίς διατυπώσεις ή ενστάσεις στην Τουρκία, η οποία και δεσμεύεται ότι θα τους δέχεται.

 

Δεύτερον, σε αντάλλαγμα για αυτή την "υπηρεσία" η Ευρωπαϊκή Ένωση διπλασιάζει τη βοήθεια που έχει υποσχεθεί τον περασμένο Νοέμβρη στην Τουρκία (από τα 3 δις ευρώ στα 6) και επιταχύνει τις διαδικασίες ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπρόσθετα, οι Τούρκοι πολίτες θα μπορούν από τον Ιούνη να ταξιδεύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς να χρειάζονται βίζα.

 

Τρίτον, ανοίγει ένας ασφαλής και νόμιμος διάδρομος για την μεταφορά των Σύριων προσφύγων απευθείας από την Τουρκία στις Ευρωπαϊκές χώρες. Ο αριθμός των Σύριων προσφύγων που θα δέχεται η ΕΕ θα είναι ίσος με τον αριθμό αυτών που έχουν επαναπροωθηθεί πίσω στην Τουρκία. Με άλλα λόγια, για κάθε Σύριο πρόσφυγα που θα "διασώζεται" στο Αιγαίο και θα "επιστρέφεται" πίσω στην Τουρκία, ένας άλλος Σύριος πρόσφυγας θα κερδίζει το δικαίωμα να έρθει νόμιμα στην Ευρώπη.

 

Μην μπερδευόσαστε: το σχέδιο δεν δείχνει την παραμικρή διάθεση να δεχτεί ούτε έναν πρόσφυγα από το Συρία. Ο στόχος του προσχεδίου είναι να κλείσει ερμητικά και οριστικά το πέρασμα ανάμεσα στην Τουρκία και την Ελλάδα. Ο στόχος του είναι να στείλει το μήνυμα στους πρόσφυγες ότι δεν έχει νόημα να αποπειραθούν καν να φτάσουν σε κάποιο από τα ελληνικά νησιά. Και αν δεν προσπαθεί κανένας να περάσει, κανένας δεν θα "κατακτάει" και το δικαίωμα της νόμιμης διέλευσης.

 

Παρόλα αυτά το προσχέδιο προκάλεσε πολύ μεγάλες αντιδράσεις μέσα στη σύνοδο κορυφής. Κάποιες από αυτές αφορούσαν στα ανταλλάγματα προς την Τουρκία: η Γαλλία, για παράδειγμα, αντιδράει και στην επιτάχυνση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων και στην κατάργηση της βίζας για τους Τούρκους πολίτες. 

 

Το πρόσχημα είναι, όπως πάντα, η παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Τουρκία. Ο Σούλτς, ο πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου κατηγόρησε, σε μια συνέντευξη που έδωσε στη διάρκεια της ημέρας, την κυβέρνηση της Τουρκίας και για τη στροφή προς τον αυταρχισμό και για τη διακοπή της ειρηνευτικής διαδικασίας με τους Κούρδους -που έχει οδηγήσει σε μια νέα έξαρση του πολέμου στις νοτιοανατολικές επαρχίας της Τουρκίας. Αλλά δεν δίστασε να συμπληρώσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί το PKK, το κόμμα του Αμπντουλάχ Οτσαλάν "τρομοκρατική οργάνωση".

 

Οι μεγαλύτερες αντιδράσεις, όμως, ήρθαν από τις σκληροπυρηνικές κυβερνήσεις -την Ουγγαρία, την Τσεχία, την Πολωνία και τη Σλοβακία- που αντιδρούν σε κάθε ιδέα ανοίγματος κάποιας νόμιμης διόδου υποδοχής προσφύγων. Η Ουγγαρία, σύμφωνα με τη ζωντανή ανταπόκριση της αυστριακής εφημερίδας Der Standard απείλησε να μπλοκάρει τη συμφωνία με βέτο. Το πρόσχημα και στην περίπτωση αυτή είναι η παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Τουρκία: η ΕΕ λένε δεν μπορεί να στείλει πρόσφυγες πίσω σε μια μη ασφαλή χώρα. Σε μια συνέντευξή του ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Αυστρίας αντιπρότεινε ανοιχτά την αναχαίτιση των προσφύγων με τη βία. «Εν ανάγκη», είπε ο Ράινχολντ Μίτερλένερ, «η  Ευρώπη θα πρέπει να στείλει το μήνυμα ότι τα σύνορα είναι σύνορα». «Μπορεί να δούμε φριχτές εικόνες», συμπλήρωσε, «αλλά μερικές φορές η βία είναι απαραίτητη»!

 

Η Ευρώπη των 500 εκατομμυρίων κατοίκων μπορεί να δέχεται άνετα ένα εκατομμύριο πρόσφυγες κάθε χρόνο, έγραφε την περασμένη εβδομάδα η εφημερίδα Financial Times. Αυτό που ενοχλεί τους ηγέτες της Ευρώπης δεν είναι οι ίδιοι οι πρόσφυγες: το πραγματικό τους πρόβλημα είναι το σπάσιμο των συνόρων. Το πραγματικό τους πρόβλημα είναι η κατάρρευση της ρατσιστικής Ευρώπης Φρούριο. Και για να προστατέψουν το φρούριο, είναι ικανοί για όλα.