Το τελευταίο διάστημα στη Θεσσαλονίκη έχει ανοίξει η συζήτηση γύρω από τις δημόσιες αστικές συγκοινωνίες μετά και τις κινητοποιήσεις των εργαζομένων του ΟΑΣΘ. Οι εργαζόμενοι διεκδικώντας να πάρουν τα δεδουλευμένα τους πραγματοποίησαν δυναμικές κινητοποιήσεις όπου κατάφεραν εν μέρει να δικαιωθούν αφού τους καταβλήθηκαν οι μισθοδοσίες μέχρι και τον Σεπτέμβριο. Παρ' όλα αυτά τη Δευτέρα 12/12 συμπλήρωσαν άλλο ένα δίμηνο απλήρωτοι.
Οι περικοπές στις δαπάνες του κράτους για τα μέσα μαζικής μεταφοράς και οι αυξήσεις στα κόμιστρα αποτελούν μνημονιακές επιταγές. Οι επιδοτήσεις των ΜΜΜ έχουν περικοπεί στο βωμό του χρέους και του πρωτογενούς πλεονάσματος. Τα αποτελέσματα είναι εμφανή όχι μόνο στην καθυστέρηση της καταβολής των δεδουλευμένων αλλά και στη μείωση της ποιότητας εξυπηρέτησης των συγκοινωνιών. Λιγότερο έργο, αραιότερα δρομολόγια, περισσότερος χρόνος αναμονής για τους χρήστες, αύξηση της πληρότητας των μέσων μαζικής μεταφοράς, περικοπές στα νυχτερινά δρομολόγια, αύξηση του χρόνου ηλικίας των ίδιων των μέσων, περικοπές στη συντήρηση και φυσικά μείωση των μισθών των ίδιων των εργαζομένων.
Ο ΟΑΣΘ είναι άλλη μια απόδειξη για το αδιέξοδο στο οποίο οδηγεί η “ιδιωτική πρωτοβουλία” στα μέσα μαζικής μεταφοράς αλλά και γενικότερα η ιδιωτικοποίηση των δημόσιων αγαθών. Και μάλιστα με κρατικές πλάτες.
Ο ΟΑΣΘ είναι το μοναδικό μέσο μαζικής μεταφοράς στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Τον έχουν στα χέρια τους οι ιδιώτες αλλά με την επιδότηση του κράτους. Μάλιστα οι ιδιοκτήτες του ΟΑΣΘ έχουν εξασφαλισμένα κέρδη με τις εγγυήσεις του ίδιου του κράτους. Διερωτάται λοιπόν κανείς γιατί να μην είναι δημόσιες οι συγκοινωνίες της Θεσσαλονίκης και να υπάρχει ένας ιδιωτικός φορέας που να έχει μάλιστα εξασφαλισμένο κέρδος, βρέξει χιονίσει, με τα δικά μας λεφτά.
Πίεση
Ταυτόχρονα υπάρχει τα τελευταία χρόνια μία τεράστια πίεση στους εργαζομένους για περικοπές μισθών, για ελαστικοποίηση των ωρών εργασίας και αλλαγή των συλλογικών τους συμβάσεων.
Άλλωστε η ίδια η απληρωσιά, η καθυστέρηση της καταβολής των δεδουλευμένων στους εργαζόμενους του ΟΑΣΘ, αποτελεί μια άλλου τύπου περικοπή του μισθού, αφού οι ετήσιες απολαβές μειώνονται κατά πολύ. Η πίεση που δέχονται όλο το τελευταίο διάστημα από τη διοίκηση του οργανισμού αλλά ακόμα και από το ίδιο το υπουργείο, μέσω της καθυστέρησης καταβολής των δεδουλευμένων, είναι για την περικοπή δαπανών.
Παρ' όλα αυτά οι εργαζόμενοι στον ΟΑΣΘ έχουν καταφέρει να μην ενταχθούν στο ενιαίο μισθολόγιο. Χρησιμοποιείται αυτό το γεγονός σαν επιχείρημα ενάντια στην κρατικοποίηση. “Αν γίνουμε δημόσιος οργανισμός, θα ενταχθούμε στο ενιαίο μισθολόγιο και οι μισθοί θα μειωθούν” λένε. Το επιχείρημα αυτό χρειάζεται να αντιστραφεί. Η κρατικοποίηση του ΟΑΣΘ και η κατοχύρωση δημόσιου συστήματος συγκοινωνιών στη Θεσσαλονίκη, φτηνού, ποιοτικού και προσβάσιμου στον κόσμο της πόλης, δεν σημαίνει και μείωση στους μισθούς των εργαζομένων.
Αντίθετα σημαίνει ότι οι ιδιώτες δεν θα μπορούν να παίζουν παιχνίδια στις πλάτες τους όσον αφορά τη μισθοδοσία τους. Αφετέρου σημαίνει σύγκρουση με τις ίδιες τις μνημονιακές επιταγές που περικόπτουν τις δαπάνες στα δημόσια αγαθά, τους μισθούς και τις συντάξεις. Αντί για ένταξη των εργαζόμενων του ΟΑΣΘ στο ενιαίο μισθολόγιο, η κρατικοποίησή του θα είναι δύναμη για τους εργαζόμενους στις αστικές συγκοινωνίες της Αττικής, που έχουν υποστεί τις μειώσεις μισθών, να διεκδικήσουν αυξήσεις και καλύτερες συνθήκες εργασίας μαζί με τους εργαζομένους του ΟΑΣΘ.
Και τούμπαλιν. Ο αγώνας που δίνουν οι εργαζόμενοι στις συγκοινωνίες της Αττικής ενάντια στο ξεπούλημα είναι δύναμη για τους εργαζομένους του ΟΑΣΘ να διεκδικήσουν κρατικοποίηση με εργατικό έλεγχο, καλύτερη εξυπηρέτηση για το κοινό και καλύτερες συνθήκες εργασίες για τους ίδιους.
Ο αγώνας για δημόσιες συγκοινωνίες, είναι συνολικότερα δύναμη για τους αγώνες που δίνει η εργατική τάξη από τα νοσοκομεία και τα σχολεία και μέχρι το νερό και τους ναυτεργάτες για να λειτουργούν τα δημόσια αγαθά με σκοπό όχι τα κέρδη των ιδιωτών αλλά τις ανάγκες της κοινωνίας.
Κ. Δ. Συγκοινωνιολόγος, Θεσσαλονίκη