Περιβάλλον
Πυρκαγιές: Καπιταλισμός - δύναμη καταστροφής

Πυροσβέστες παλεύουν με τη φωτιά στο Μπορντώ. Φωτο: Romain Perrocheau/AFP

Η μεγαλύτερη πυρκαγιά στην ιστορία του ισπανικού κράτους. Κάτι αντίστοιχο κοντεύει να γίνει και στη Γαλλία. Οι φωτιές στην Ισπανία, στην Άβιλα, διαφορετικά μέτωπα στην περιφέρεια της Μαδρίτης και την περιφέρεια του Τολέδο έφτασαν πρακτικα να ενωθούν σε ενιαία φλεγόμενη έκταση. Παράλληλα εκτός ελέγχου βρίσκεται άλλη πυρκαγιά στη Βαλένσια. Αθροιστικά οι πυρκαγιές το 2026 στη Γαλλία είναι και εκεί ρεκόρ. Τις τελευταίες μέρες οι φωτιές σαρώνουν τη Γιρόνδη, γύρω από το Μπορντό.

Στην Ισπανία για πρώτη φορά κηρύχθηκε από την κεντρική κυβέρνηση κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω πυρκαγιάς. Στη Γαλλία εξελίσσεται η μεγαλύτερη εκκένωση περιοχών στη μεταπολεμική ιστορία, έχουν μετακινηθεί περίπου 300 χιλιάδες άνθρωποι.

Η κατάσταση είναι εξωφρενική. Οι ίδιες κυβερνήσεις που ρίχνουν την απόλυτη ευθύνη για τις καταστροφές στις υψηλές θερμοκρασίες και την αλλαγή του κλίματος, έχουν ρημάξει τα μέσα που θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν τον υψηλό κίνδυνο. Στη Μαδρίτη, η τοπική κυβέρνηση συνδυάζει όλες τις πλευρές του εγκλήματος. Η πρόεδρος της περιφέρειας, Αγιούσο, είναι ταυτόχρονα άγρια υπερασπίστρια των αφεντικών και της “ελεύθερης αγοράς”, αγαπημένη συνομιλήτρια των αρνητών της κλιματικής αλλαγής και των φασιστών του Βοξ, και επικεφαλής της επίθεσης στις κοινωνικές δαπάνες.

Ενώ φλέγονται τα πάντα, επιλέγει να επιτεθεί στους δασοπυροσβέστες, καταγγέλλοντας “εκβιασμό” από πλευράς τους. Στην πραγματικότητα, οι δασοπυροσβέστες σε πολλές περιφέρειες της χώρας βρίσκονται σε αγώνες και έχουν ανοιχτές κόντρες με τις κυβερνήσεις εδώ και χρόνια, ακριβώς γιατί προειδοποιούν για την επερχόμενη καταστροφή. Στη Μαδρίτη 60 δασοπυροσβέστες που βρίσκονταν σε απεργία, επέστρεψαν στο χώρο δουλειάς τους για να βοηθήσουν και κατήγγειλαν ότι τους άφησαν χωρίς υλικά, οχήματα και εντολές να δράσουν. Τελικά πήραν τα πράγματα στα χέρια τους και αυτοοργάνωσαν την παρουσία τους, με προσωπικά τους μέσα, σε μέτωπα της φωτιάς.

Οι κυβερνήσεις απέναντι σε θερμοκρασίες πάνω από 30 βαθμούς, πολύ χαμηλή υγρασία και ανέμους που ξεπερνάνε τα 30 χιλιόμετρα την ώρα, λένε πως δεν είναι φυσικά δυνατόν να αντιμετωπιστεί η πυρκαγιά. Οι δασοπυροσβέστες καταγγέλλουν εδώ και καιρό ότι τα ελλιπή κονδύλια για τη δασοπυρόσβεση πάνε όλο και περισσότερο στην κατεύθυνση της κατάσβεσης αντί της πρόληψης (78% έναντι 12%), κάτι που συνδυάζεται με την ευκολία να προσλαμβάνουν δασοπυροσβέστες μόνο για τη “σεζόν” των πυρκαγιών. Η όλο και μεγαλύτερη ερήμωση της ισπανικής υπαίθρου αφήνει δασώδεις περιοχές εντελώς έτοιμες να γίνουν προσάναμμα για μια τεράστια πυρκαγιά. Κι όταν τελικά φτάνει η ώρα της τραγωδίας, οι κυβερνήσεις λένε πως τελικά ακόμη και οι δασοπυροσβέστες περισσεύουν μιας και δεν γίνεται τίποτα απέναντι σε τέτοιας κλίμακας μέτωπα.

Αρπαχτικά

Στο μεταξύ, γίνονται καταγγελίες ότι τράπεζες και εταιρείες αρπαχτικών ετοιμάζονται να θησαυρίσουν πάνω στην  εκκένωση των περιοχών. Η μεταφορά των πιο ηλικιωμένων ή άλλων πιο αδύναμων κατοίκων από απειλούμενα σημεία των πόλεων δίνει ευκαιρία για απελευθερώσεις και αγοραπωλησίες ακινήτων που αποδίδουν υπερκέρδη μέσα στην έκρηξη των τιμών που επικρατεί εδώ και χρόνια.

Η κεντροαριστερή κυβέρνηση του Σάντσεθ μπορεί να επιτίθεται στην Αγιούσο και τα ακροδεξιά της παραληρήματα. Αλλά η πολιτική των περικοπών, της αντιμετώπισης των δασών ως άχρηστου βάρους, η στήριξη στο λόμπι του real estate και του πετρελαίου αφορά ολόκληρη την Ισπανία, όχι μόνο τις περιοχές όπου κυβερνάει η Δεξιά.

Στη Γαλλία, ο γραμματέας του συνδικάτου των εθελοντών πυροσβεστών λέει πως “Επικρατεί οργή ανάμεσα στον κόσμο που παλεύει τη φωτιά. Πώς γίνεται και δεν έχουν πάρει μέτρα από πριν; Μοιάζει πάντα να αντιδρούν εκ των υστέρων. Εδώ και χρόνια λέμε πως το σύστημα πολιτικής προστασίας διαλύεται. Σκοτώθηκαν δυο συνάδελφοί μας και κάθε φορά που υπάρχουν θάνατοι, ακούμε φόρους τιμής, αλλά το πρόβλημα των ελλιπών μέσων δεν αντιμετωπίζεται”. Ο γαλλικός στρατός έχει αρκετά βομβαρδιστικά για να στέλνει και στην Ουκρανία, αλλά μόλις 12 πυροσβεστικά Canadair που δεν πετάνε και όλα. Ο Μακρόν είχε υποσχεθεί να τα ανεβάσει στα 16 αλλά τα λεφτά πήγαν στον πόλεμο και η υπόσχεση μετατέθηκε για την επόμενη δεκαετία.

Οι καπιταλιστές και οι κυβερνήσεις τους είναι δυνάμεις καταστροφής. Προκαλούν την κλιματική καταστροφή, προκαλούν τον πόλεμο, και αντί να προετοιμάσουν έστω την αντιμετώπιση των συνεπειών, ρίχνονται στο πλιάτσικο και την κερδοσκοπία πάνω στα πτώματα και τα καμμένα. Δεν υπάρχει έξοδος κινδύνου από αυτό το τρενάκι του τρόμου, αν οι εργάτες και οι εργάτριες δεν πάρουμε την εξουσία και αντιστρέψουμε εντελώς τις προτεραιότητες για το τι έχουμε ανάγκη και τι παράγουμε.