Περιβάλλον
Πυρκαγιές: Kυβέρνηση εμπρηστών

Πάνω από μισό εκατομμύριο στρέμματα τα καμένα δάση της Δυτικής Αττικής (χάρτης ΜΕΤΕΟ) τα τελευταία εννιά χρόνια. Περίπου 800.000 σε όλη την Αττική την επταετία Μητσοτάκη.

Την ημέρα που η «Εργατική Αλληλεγγύη» πήγαινε στο τυπογραφείο (4/8), συνεχιζόταν η πυρκαγιά στη Δυτική Αττική. Είχαν προηγηθεί, την προηγούμενη βδομάδα, πυρκαγιές στο Ρέθυμνο, στη Πάρο, στη Κεφαλονιά, στο Γύθειο και στη Βοιωτία από όπου «επεκτάθηκε» στη Δυτική Αττική. Μία φωτιά στο Ποικίλο Όρος έφτασε στον αστικό ιστό της Αθήνας και κόντεψε να κάψει στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο στο Δαφνί.

Μέχρι τώρα, ο απολογισμός της καταστροφής είναι εξοργιστικός. Πέντε νεκροί, αγνοούμενοι, εκατοντάδες καμένα ζώα, καμένα σπίτια, αγροτικές καλλιέργειες και κτηνοτροφικές μονάδες κατεστραμμένες και μία ακόμα τεράστια οικολογική καταστροφή. Σύμφωνα με εκτίμηση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, περισσότερα από 130.000 στρέμματα έχουν καεί, μέχρι 2/8, από την πυρκαγιά στη Δυτική Αττική και Βοιωτία σε σύνολο 230.000 καμένων στρεμμάτων μέσα στο 2026. 

Όσο και αν προσπαθεί ο Μητσοτάκης, όπως κάνει κάθε χρόνο, να ρίξει τις ευθύνες στα «ακραία καιρικά φαινόμενα» που προκαλεί η κλιματική αλλαγή, η μόνη υπεύθυνη (και) γι' αυτή την καταστροφή είναι η κυβέρνηση της ΝΔ με την πολιτική της «άρνησης της κλιματικής αλλαγής» και της ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης (και) του φυσικού περιβάλλοντος.

Και μόνο το γεγονός ότι στα 7 χρόνια της ΝΔ έχουν καεί 5 εκατομμύρια στρέμματα αγροτοδασικών εκτάσεων και 50 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, τα λέει όλα. Μόνο στην Αττική έχει καεί το 27% (!) της ηπειρωτικής της έκτασης. Στη Δαδιά, το 2023, είχαμε τη μεγαλύτερη πυρκαγιά στην Ευρώπη με 1 εκατομμύριο καμένα στρέμματα.   

Προφανώς, η κλιματική αλλαγή παίζει τεράστιο ρόλο. Ζούμε την πιο ζεστή πενταετία που έχει καταγραφεί ποτέ. Όσο αυξάνεται η θερμοκρασία του πλανήτη τόσο αυξάνεται και η συχνότητα και έκταση των πυρκαγιών που με τη σειρά τους ανατροφοδοτούν την υπερθέρμανση του πλανήτη γιατί οι καμένες δασικές εκτάσεις μειώνουν την ποσότητα του CO2 που δεσμεύεται από τα δέντρα ενώ ταυτόχρονα εκπέμπουν CO2 στην ατμόσφαιρα.

Υπερθέρμανση

Όμως, η κλιματική αλλαγή δεν είναι κάποιο φυσικό φαινόμενο ούτε, πολύ περισσότερο, το «τέλειο άλλοθι». Η υπερθέρμανση του πλανήτη προέρχεται από την όλο και μεγαλύτερη χρήση ορυκτών καυσίμων για τα κέρδη των καπιταλιστών και η κυβέρνηση της ΝΔ είναι «χωμένη ως το λαιμό» σε αυτό. 

Αγκαλιά με τον Τραμπ και τις πολυεθνικές του πετρελαίου, βάζει μπρος, για το «εθνικό συμφέρον», τις εξορύξεις υδρογονανθράκων σε Ιόνιο και Αιγαίο και μετατρέπει την Ελλάδα σε «ενεργειακό κόμβο» για το LNG για όλη την Ευρώπη. Το ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο είναι πρωταθλητής στην παγκόσμια μεταφορά ορυκτών καυσίμων. Γι' αυτό είναι εξοργιστικά υποκριτικό να μιλάει ο Μητσοτάκης για τις «συνέπειες της κλιματικής αλλαγής». 

Η κυβέρνηση της ΝΔ, ενώ έχει διαλύσει τον κρατικό μηχανισμό πρόληψης και αντιμετώπισης των πυρκαγιών, λειτουργεί και ως «εμπρηστής». Η πρόκληση των πυρκαγιών στο Ρέθυμνο, στη Πάρο και στην Βοιωτία είχαν «κοινό παρανομαστή» τις ιδιωτικοποιήσεις της κυβέρνησης. 

Στο Ρέθυμνο, η φωτιά ξεκίνησε από τις κολώνες του (ιδιωτικοποιημένου) ΔΕΔΔΗΕ που «μοιράζει κέρδη και μερίσματα στους μετόχους» αλλά «ξεχνάει» να επιβλέπει και να συντηρεί το δίκτυο διανομής ενέργειας και να υπογειοποιεί τα καλώδια σε περιοχές με βλάστηση. Το 2025, έξι στις δέκα μεγάλες πυρκαγιές, που αντιστοιχούν στο 55% των συνολικών καμένων εκτάσεων, σχετίστηκαν άμεσα με τον ΔΕΔΔΗΕ. 

Στην Πάρο, η φωτιά ξεκίνησε εντός του περιφραγμένου χώρου του ΧΥΤΑ όπου οι ερευνητές της Πυροσβεστικής το περιέγραψαν ως μια «ανεξέλεγκτη χωματερή» όπου δεν τηρούνταν τα απαιτούμενα μέτρα ασφαλείας. Όπως καταγγέλλουν οι φορείς του νησιού και ο σύλλογος εργαζομένων στο Δήμο Πάρου που κατέβηκε σε 24ώρη απεργία την Πέμπτη 30 Ιούλη, ο ΧΥΤΑ λειτουργεί, με ετήσιες απ' ευθείας αναθέσεις, από τον Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου (μέσω της ΦΟΔΣΑ), από την ιδιωτική εταιρία ανακύκλωσης - διαχείρισης αποβλήτων WATT Α.Ε. Το 2025 καταγράφηκαν 9 σοβαρές πυρκαγιές σε ιδιωτικές εταιρίες διαχείρισης ανακυκλώσιμων υλικών. 

Στην Βοιωτία, η φωτιά ξεκίνησε από γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας που εξυπηρετεί αιολικό πάρκο ιδιωτικής εταιρείας με ανεμογεννήτριες. Στο συγκεκριμένο σημείο προκλήθηκε πυρκαγιά και τον Ιούνιο. Τώρα ψάχνουν να βρουν αν πραγματοποιήθηκαν οι απαραίτητοι τεχνικοί έλεγχοι και εάν η κατασκευή του δικτύου πληρούσε τις προβλεπόμενες προδιαγραφές ασφαλείας. Αυτό συμβαίνει όταν ιδιωτικοποιείται η ενέργεια και γεμίζουνε τα βουνά με ανεμογεννήτριες και χιλιάδες χιλιόμετρα ηλεκτρικά καλώδια να διατρέχουν τα δάση, αποτελώντας μία μόνιμη πηγή εμπρησμού, με μόνο στόχο να «τσεπώσουν» τα κέρδη και τις επιδοτήσεις της ΕΕ για την δήθεν «πράσινη μετάβαση».

Στον τομέα της πρόληψης επικρατεί η ιδιωτικοποίηση της δασοπροστασίας μέσω (και) της διάλυσης του εναπομείναντα κρατικού μηχανισμού. Προς αυτή την κατεύθυνση είναι η ανάθεση στο αμαρτωλό ΤΑΙΠΕΔ, και με τη σειρά του σε ιδιώτες, της διαχείρισης των ευρωπαϊκών και ελληνικών «προγραμμάτων» που αφορούν «εργασίες καθαρισμού δασών στο πλαίσιο της αντιπυρικής προστασίας». Οι ιδιώτες που «τρέχουν» τα «προγράμματα καθαρισμού των δασών» είναι, κυρίως, βιομήχανοι ξυλείας και ξυλέμποροι.

Περικοπές

Στη Δασική Υπηρεσία το μόνιμο προσωπικό εξαφανίζεται, οι δήμοι και οι περιφέρειες δεν έχουν ούτε εργαζόμενους ούτε και μέσα και έτσι οι αναγκαίες εργασίες, όπως ο καθαρισμός των δασικών εκτάσεων της κάθε περιοχής, η συντήρηση και διάνοιξη δασικών αντιπυρικών ζωνών και δρόμων, η δημιουργία του αναγκαίου δικτύου υδατοδεξαμενών και πυροσβεστικών κρουνών δεν γίνονται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Δασαρχείο Αιγάλεω το οποίο έχει υπό την εποπτεία του 650.000 στρέμματα (από το Χαϊδάρι μέχρι το Πόρτο Γερμενό που καταστράφηκε από την πυρκαγιά) και δεν διαθέτει ούτε έναν μόνιμο δασεργάτη αντί για τουλάχιστον 50 που θα έπρεπε να έχει. 

Στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών, η κυβέρνηση ΝΔ διατηρεί τον δασοκτόνο νόμο του Σημίτη, από το 1998, που μεταβίβασε την αρμοδιότητα κατάσβεσης των δασικών πυρκαγιών από τη Δασική Υπηρεσία στην Πυροσβεστική. Στα 10 πιο καταστροφικά έτη, τα τελευταία 40 χρόνια, στα 7 την ευθύνη την είχε η Πυροσβεστική και στα 3 η Δασική Υπηρεσία. 

Η κυβέρνηση προσλαμβάνει μπάτσους, αγοράζει περιπολικά και κάμερες για πρόστιμα αντί να προσλάβει περισσότερους πυροσβέστες, να αγοράζει πυροσβεστικά οχήματα και τεχνολογικό εξοπλισμό. Υπάρχουν 4.000 κενές οργανικές θέσεις στην Πυροσβεστική με τον μέσο όρο ηλικίας των μόνιμων πυροσβεστών να βρίσκεται στα 47 έτη. Ένας από τους 2 νεκρούς πυροσβέστες στο Ρέθυμνο ήταν «πενταετούς υποχρέωσης» και 58 χρονών (!) και ο άλλος ήταν συμβασιούχος. Αυτούς που ξυλοκοπούσε η κυβέρνηση Μητσοτάκη επειδή διεκδικούσαν μόνιμη εργασία. Η κυβέρνηση είναι υπεύθυνη για το θάνατο των πυροσβεστών. 

Η έλλειψη πυροσβεστών αναπληρώνεται με υπερεργασία και με συνεχείς επιφυλακές των υπαρχόντων. Ενώ δίνουν τη μάχη της κατάσβεσης κατάκοποι, εκτεθειμένοι, χωρίς συντονισμό, χωρίς τα κατάλληλα μέσα έχουν και το «112» να καλεί τους κατοίκους να εκκενώσουν τους οικισμούς για λόγους ασφαλείας. Καλούνται, δηλαδή, να είναι στην πρώτη γραμμή της πυρκαγιάς, χωρίς τις γνώσεις των ιδιαιτεροτήτων των περιοχών και χωρίς τον πιο πολύτιμο «σύμμαχό» τους, τον τοπικό πληθυσμό που γνωρίζει κάθε σπιθαμή της περιοχής, τις πηγές, τα περάσματα. 

Η σύγκρουση των δύο μισθωμένων ελικοπτέρων τύπου Bell, στην Ψάθα και ο θάνατος των δύο μελών του πληρώματος (Δανός πιλότος και Έλληνας «σύνδεσμός») είναι και αυτό ένα έγκλημα της κυβέρνησης. 

Η κυβέρνηση έχει κάνει «δώρο» στις ιδιωτικές εταιρείες μίσθωσης ελικοπτέρων να μπορούν να πετούν τα ελικόπτερα τους σε επιχειρήσεις πυρόσβεσης και με έναν χειριστή. Στις προδιαγραφές του ελικοπτέρου Bell αναφέρεται ότι πρέπει να «πετά με δύο χειριστές κι έναν ιπτάμενο μηχανικό» αλλά αυτό κοστίζει στις εταιρίες. Το δεύτερο μέλος του πληρώματος είναι ο «σύνδεσμος» που πρέπει με βάση τον κανονισμό να προέρχεται από την χώρα στην οποία επιχειρεί το ελικόπτερο. Αποτέλεσμα αυτού είναι ότι ο πιλότος του ελικοπτέρου πρέπει να είναι προσηλωμένος και στο που πετάει και στο που θα κάνει τη ρίψη και χωρίς να έχει καμία βοήθεια. Με τόσες ώρες πτήσης και σε τόσο δύσκολες συνθήκες ήταν θέμα χρόνου να συμβεί «ατύχημα». Το κόστος για τις επιχειρήσεις πυρόσβεσης από ιδιώτες θα ξεπεράσει φέτος τα 160 εκατομμύρια ευρώ. 

Γιατί μισθώνονται ελικόπτερα για να αντιμετωπιστούν τις πυρκαγιές; Γιατί η κυβέρνηση προτιμά να σπαταλά δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ για να αγοράσει φρεγάτες, Rafale, F-35, drones και «αμυντικούς θόλους» από το Ισραήλ για να «χωθεί» στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς και στους πολέμους παρά για εναέρια και χερσαία μέσα για την πρόληψη και την δασοπυρόσβεση. Αλλά και όταν το κάνει, γεννιούνται νέα σκάνδαλα.

Τον Νοέμβρη του 2025 έγινε η παραλαβή, παρουσία του Μητσοτάκη, τριών αεροσκαφών Diamond, στο Αεροδρόμιο Μεγάρων, που προορίζονταν (και) για την δασοπυρόσβεση. Όμως, πιλότοι για τα τρία αεροσκάφη δεν έχουν ακόμα προσληφθεί και ενώ καίγεται η περιοχή πάνω από τα Μέγαρα, τα Diamond είναι «παρκαρισμένα» σε υπόστεγο ιδιωτικής εταιρείας... στα Μέγαρα. Στις αρχές του φετινού Ιουνίου έγινε η παραλαβή, στο αεροδρόμιο της Ελευσίνας, τριών νέων ελικοπτέρων τύπου Leonard αλλά και αυτά παραμένουν «παρκαρισμένα» καθώς ο διαγωνισμός για τη συντήρησή τους βγήκε άκυρος! 

Για να σώσουμε ότι έχει απομείνει από τα δάση και το φυσικό περιβάλλον, όπως αναφέρει η ανακοίνωση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, «δεν υπάρχει περιθώριο προεκλογικής αναμονής, δεν υπάρχει άλλος δρόμος από τον αγώνα τώρα, για την άμεση ανατροπή της ΝΔ, των πολιτικών της και του συστήματος που τόσο κραυγαλέα εξυπηρετεί».