Την περασμένη μια βδομάδα μια ομοβροντία άρθρων σε εφημερίδες και ηλεκτρονικά ΜΜΕ αναπαρήγαγαν την κυβερνητική θριαμβολογία για την έλευση hedge-funds με τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια τους. Το πρωτοσέλιδο άρθρο της Καθημερινής (10/9) είχε τίτλο «Hedge funds: Τα μυστικά της εξόδου από το Σίτι στην Αθήνα». Και στο κείμενο ο Καρατζάς, σύμβουλος του Πιερακάκη διαβεβαιώνει ότι «στόχος είναι ‘να χτίσουμε νέες δουλειές και να φέρουμε εταιρείες που θα πληρώνουν στην Ελλάδα σημαντικούς φόρους’», επισημαίνοντας ότι η χώρα μας «’σε καμία περίπτωση δεν θα γίνει φορολογικός παράδεισος’».

Τι είναι όμως αυτό που «έρχεται»; Οι Financial Times, που έγραψαν για την ίδια υπόθεση στις 9/9, δίνουν τα μεγέθη. Ο υπεύθυνος φορολογικών και νομικών υπηρεσιών της PwC Ελλάδας, μιλώντας υπέρ του εγχειρήματος, το περιγράφει ως μετεγκατάσταση ενός σχετικά μικρού αριθμού πολύ υψηλά αμειβόμενων στελεχών, και το νούμερο που ο ίδιος χρησιμοποιεί είναι «δέκα πλούσιοι άνθρωποι». Η Rokos Capital Management αναμένεται να ξεκινήσει με σχετικά μικρή παρουσία στην Αθήνα, που ίσως κάποτε φτάσει τα πενήντα άτομα. Και το άρθρο κλείνει με το στέλεχος ενός μεγάλου fund του Λονδίνου, στο γραφείο του οποίου πήγαν εκπρόσωποι της ελληνικής κυβέρνησης να πουλήσουν το πακέτο: το εξέτασαν, λέει, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχει κανείς ενδιαφερόμενος.

Τα 134 δισεκατομμύρια δολάρια που κυκλοφόρησαν στα ελληνικά πρωτοσέλιδα είναι απλή άθροιση των κεφαλαίων που διαχειρίζονται τρεις εταιρείες. Ούτε ένα δολάριο δεν έρχεται εδώ. Με διάταξη που πέρασε σε πολυνομοσχέδιο τον περασμένο Ιούνη, τα funds που εδρεύουν στο εξωτερικό συνεχίζουν να φορολογούνται εκεί ακόμη κι αν στελέχη τους δουλεύουν από την Αθήνα, και η διαχείριση κεφαλαίων από ελληνικό έδαφος δεν τους δημιουργεί ελληνική φορολογική έδρα. Αυτό δεν είναι παράλειψη, είναι ακόμα ένα δωράκι της κυβέρνησης της ΝΔ στους κερδοσκόπους. Σερβιρίστηκε στους διαχειριστές των funds ως «φορολογική βεβαιότητα», και ψηφίστηκε αθόρυβα, αφού πρώτα η κυβέρνηση συμβουλεύτηκε τους ίδιους.

Το δώρο, λοιπόν, είναι στο μέτρο αυτών των ανθρώπων. Τα «αφεντικά» των  funds δεν αμείβονται κυρίως με μισθό. Το μεγάλο μέρος των απολαβών τους είναι η αμοιβή επιτυχίας, το ποσοστό που κρατούν από τα κέρδη των κεφαλαίων που διαχειρίζονται, κατά κανόνα γύρω στο 20% των υπεραξιών (carried interest). Αυτό ακριβώς, μαζί με τα μπόνους, φορολογείται πλέον με 5% αντί 15%. Η Καθημερινή δίνει και το μέγεθος: μπόνους κορυφαίου στελέχους που «σε ορισμένες περιπτώσεις» ξεπερνά τα 10 εκατ. ευρώ. Μισό εκατομμύριο φόρος.

Δίπλα σε αυτό, το καθεστώς των «μη μονίμως εγκατεστημένων» (non-dom): όποιος μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία εδώ ενώ η περιουσία του μένει αλλού, πληρώνει 100.000 ευρώ κατ’ αποκοπή τον χρόνο και ξεμπερδεύει με ολόκληρο το εισόδημά του από το εξωτερικό. Συν απαλλαγή από τον φόρο κληρονομιάς για την περιουσία εκτός Ελλάδας. Συν, όπως αποκαλύπτουν οι FT, 50% απαλλαγή φόρου επί επτά χρόνια για το εισόδημα των στελεχών που μετακομίζουν εδώ. Το αντάλλαγμα που ζητείται είναι τρία εκατομμύρια ευρώ ετήσιες δαπάνες στην Ελλάδα, ποσό που η ίδια η Καθημερινή χαρακτηρίζει «σχετικά περιορισμένο».

Την ίδια βδομάδα, στη ΔΕΘ, ο Μητσοτάκης ανακοίνωνε τον «κουμπαρά για τη νέα γενιά». Εξήντα χιλιάδες ευρώ για κάθε παιδί στα δεκαοκτώ του. Στην εξειδίκευση απ’ το ΥΠΟΙΚ, ο θησαυρός αποδείχτηκε άνθρακας. Βεβαιωμένες είναι μόνο οι καταθέσεις, 49.304 ευρώ, από τα οποία τα μισά ακριβώς τα βάζει ο γονιός. Τα υπόλοιπα είναι πρόβλεψη απόδοσης, γιατί τα χρήματα επενδύονται υποχρεωτικά σε μετοχές, ομόλογα και αμοιβαία, με το ρίσκο να το σηκώνει η οικογένεια. Και είναι ευρώ του 2044: με τον πληθωρισμό να τρέχει σήμερα με 3,7%, μιλάμε για κάτι κοντά στις 35.000 σημερινά ευρώ.

Το κρίσιμο όμως είναι ότι το κράτος βάζει ευρώ μόνο αφού βάλει πρώτος ο γονιός. Εκατό ευρώ τον μήνα, κάθε μήνα, επί δεκαοκτώ χρόνια. Πόσοι μπορούν; Το ίδιο το κοστολόγιο του υπουργείου υπολογίζει 23.000 βρέφη τον χρόνο, το ένα τρίτο των γεννήσεων. Η κυβέρνηση έχει προϋπολογίσει ότι τα δύο τρίτα των οικογενειών δεν θα μπορούν να συμμετάσχουν.

Και τα δύο μέτρα δείχνουν στην ίδια κατεύθυνση. Η κρατική συνεισφορά στον κουμπαρά θα περάσει υποχρεωτικά από τράπεζες, ασφαλιστικές και χρηματιστηριακές, που θα κόβουν προμήθεια επί δεκαοκτώ χρόνια, εγγυημένα, είτε το προϊόν αποδώσει είτε χάσει. Και θα καταλήξει στις ίδιες αγορές που ετοιμάζονται να υποδεχθούν τον Ρόκο και τους ομοίους του. Εκείνοι με φόρο 5% στα κέρδη τους, ο γονιός με τα εκατό ευρώ τον μήνα και το ρίσκο στην πλάτη του. Οι τράπεζες βγάζουν από τη μύγα ξύγκι, που λέει  κι η παροιμία, και εδώ η μύγα είναι τα εκατό ευρώ.

Τα δώρα άλλωστε δεν σταματούν στη φορολογία. Οι FT καταγράφουν ως εμπόδιο στην άφιξη των στελεχών την έλλειψη κατάλληλων κατοικιών και θέσεων σε διεθνή σχολεία. Το κενό το καλύπτει η αγορά: όμιλος ιδιωτικών σχολείων με παρουσία σε όλο τον κόσμο μπήκε στην ελληνική εκπαίδευση τον Σεπτέμβρη του 2024 αγοράζοντας τα σχολεία Μωραΐτη και Κωστέα-Γείτονα, και χτίζει τρίτο, 1.300 θέσεων, στο Ελληνικό· το άλλο μεγάλο σκάνδαλο ιδιωτικοποίησης και κερδοσκοπίας στη γη και τα ακίνητα. Τα νοίκια στην Αθήνα έχουν γίνει εφιάλτης για την εργατική τάξη και τη νεολαία, με τις τιμές να έχουν ξεπεράσει ακόμα και τα προ κρίσης επίπεδα. Για την κυβέρνηση όμως η στεγαστική κρίση είναι πρόβλημα μόνο όταν δυσκολεύει τη μετακόμιση ενός τραπεζίτη.