Την Δευτέρα 14 Σεπτέμβρη η τιμή του πετρελαίου είχε ξεπεράσει τα 108 δολάρια το βαρέλι, σπάζοντας για πρώτη φορά μετά από μήνες ξανά το «ψυχολογικό όριο» των 100 δολαρίων και γεμίζοντας με ανησυχία τις «αγορές» και τους κεντρικούς τραπεζίτες που ταλαντεύονται προκειμένου να προχωρήσουν σε αύξηση των επιτοκίων προκειμένου να αντιμετωπίσουν τον πληθωρισμό.

Η νέα εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου ήρθε ως αποτέλεσμα της νικηφόρας προέλασης των ανταρτών Χούθι ή Ανσάρ Αλλάχ, όπως οι ίδιοι ονομάζονται, εναντίον των δυνάμεων της μαριονέτας της Σαουδικής Αραβίας «διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης». Αυτή η προέλαση, στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, είχε σαν αποτέλεσμα να πάρουν υπό τον έλεγχό τους μετά από σκληρές μάχες (υπολογίζονται 500 νεκροί, 2.500 χιλιάδες τραυματίες) περιοχές στις ακτές της Ερυθράς -με πιο σημαντικές το λιμάνι της Μοχά και το νησί Περίμ, ακριβώς στο Στενό Μπαμπ Αλ Μαντέμπ, που ελέγχει την έξοδο της Ερυθράς Θάλασσας προς τον Κόλπο του Άντεν, την Αραβική Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό. Οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι θα βάλουν εναντίον πλοίων σαουδαραβικών συμφερόντων και φορτίου. 

«Η κατάληψη του κομβικού λιμανιού της Μόχα και του νησιού Περίμ από τις δυνάμεις των Χούθι αποτελεί μια νέα σημαντική εξέλιξη» γράφει ο Νεκτάριος Δαργάκης (in.gr). «Το στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, που αποτελεί ζωτική αρτηρία για την παγκόσμια οικονομία, βρίσκεται σε κίνδυνο. Οι Χούθι, οι οποίοι νωρίτερα φέτος κήρυξαν αποκλεισμό των πλοίων υπό σαουδαραβική σημαία στην Ερυθρά Θάλασσα, ασκούν πλέον πολύ πιο σφιχτό έλεγχο στη θαλάσσια οδό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, στην οποία το Ριάντ βασίζεται όλο και περισσότερο για τις εξαγωγές πετρελαίου, μετά τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ στην είσοδο του Κόλπου…

Περίπου το 12% του παγκόσμιου εμπορίου διέρχεται καθημερινά από εκεί. Ακόμη περισσότερα πλοία το έχουν χρησιμοποιήσει από τότε που το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ και το Ριάντ επιδιώκει να αξιοποιήσει περισσότερο τον αγωγό αργού πετρελαίου Ανατολής-Δύσης, ο οποίος εκτείνεται από το πετρελαϊκό κοίτασμα Αμπκάικ, διασχίζοντας την απέραντη Αραβική Χερσόνησο, μέχρι το δυτικό λιμάνι Γιανμπού στη Ερυθρά Θάλασσα. Ως αποτέλεσμα, μέσω του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ μεταφέρεται κατά 21% περισσότερο σαουδαραβικό πετρέλαιο σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την έναρξη του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου...»

Ταυτόχρονα με την επίθεση των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, πλήγματα από drone δέχθηκε και ο ίδιος ο αγωγός Ανατολής-Δύσης στο έδαφος της Σαουδικής Αραβίας, με το Ριάντ όσο και τη Βαγδάτη να υποστηρίζουν ότι αυτή η επίθεση έγινε από σιιτικές πολιτοφυλακές στο ιρακινό έδαφος. Μετά την επίθεση, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι κλείνει προσωρινά τον αγωγό προληπτικά για λόγους ασφαλείας. 

Αφερέγγυα

Τις μέρες που ακολούθησαν η Σαουδική Αραβία εξαπέλυσε σφοδρούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς στην Υεμένη προκειμένου να κάμψει την προέλαση των Χούθι και να υποστηρίξει στο έδαφος τα στρατεύματα της υποστηριζόμενης από αυτήν κυβέρνησης, που θεωρούνται το λιγότερο αφερέγγυα. Το 2024 ένα μέρος τους είχε περάσει στο πλευρό των Ανσάρ-Αλλάχ, όταν αυτοί είχαν ξεκινήσει επιθέσεις στο πλευρό της Παλαιστίνης. 

Σύμφωνα με το Axios, ο πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν τηλεφώνησε δύο φορές στον Τραμπ ζητώντας αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές εναντίον των Χούθι. Το 2025 οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους είχαν συμφωνήσει να τερματίσουν τις επιθέσεις εναντίον των Χούθι με αντάλλαγμα τον τερματισμό των επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα. 

Αλλά ο Τραμπ, προς το παρόν, αρνείται να ξαναρχίσει τους βομβαρδισμούς. Μάλιστα, την πρώτη βραδιά του συνεδρίου των Ρεπουμπλικάνων εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών των ΗΠΑ τον Νοέμβριο ανέφερε ότι γιορτάζει «τα πιο επιτυχημένα δύο χρόνια, οικονομικά και από κάθε άλλη άποψη, στην ιστορία της προεδρίας». 

Πρόκειται για ανέκδοτο. Και με τη βούλα, καθώς ο Τραμπ υποσχέθηκε δημόσια, 5.000 δολάρια σε κάθε ενήλικα πολίτη των ΗΠΑ, εφόσον το ρεπουμπλικανικό κόμμα διατηρήσει τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου! Η ανοιχτή εξαγορά ψήφων όπως και τα μαγειρέματα στους εκλογικούς καταλόγους προκειμένου να ελέγξει τις κρίσιμες πολιτείες είναι δείγματα του πανικού του. 

Δίπλα στα συντριπτικά ποσοστά (μόνιμα πάνω από 60%) στις δημοσκοπήσεις ενάντια στον πόλεμο στο Ιράν σε ανάλογα ποσοστά 6 στους 10 πολίτες των ΗΠΑ θεωρούν μεγαλύτερο πρόβλημα το κόστος διαβίωσης με την τιμή της βενζίνης να ανεβαίνει ασταμάτητα, την τιμή του χυμού πορτοκαλιού να έχει αυξηθεί κατά 20%, το κόστος του βοδινού κατά 18% και τους μισθούς να μη φτάνουν να πληρώσουν ούτε το νοίκι.

Ο «οικονομικός πόλεμος» που εξαπέλυσε εναντίον του Ιράν και όσων συνεργάζονται μαζί του, μετά τη (συνεχιζόμενη) αδυναμία του να νικήσει στρατιωτικά το Ιράν και να ελέγξει το Στενό του Ορμούζ, αφού συνάντησε την άρνηση της Ρωσίας και της Κίνας να συμμορφωθούν (με την τελευταία να απειλεί με οικονομικά αντίποινα), δέχτηκε ακόμη ένα πλήγμα: Ότι τώρα δεν μπορεί να ελέγξει ούτε την έξοδο της Ερυθράς καθώς δεν θέλει να κλιμακώσει πολεμικά, τουλάχιστον μέχρι την επομένη των ενδιάμεσων εκλογών, ούτε στο Ιράν ούτε στην Υεμένη. 

Επιπλέον, ίσα που πρόλαβε να αποφύγει ένα ακόμη διπλωματικό στραπάτσο καθώς τελικά αναβλήθηκε η διάσκεψη που οργάνωνε την περασμένη Δευτέρα, το Ομάν (σύμμαχος των ΗΠΑ) με καλεσμένους το Ιράν και τις Χώρες του Κόλπου, προκειμένου να τις βολιδοσκοπήσει σχετικά με την πρόταση που συζητάει με το Ιράν για έναν από κοινού έλεγχο του Στενού του Ορμούζ.

Αδιέξοδο

Είτε η αμερικανική διπλωματία έβαλε το χεράκι της (ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε «δεν δίνω δεκάρα, δικό τους θέμα»!) είτε αυτό είχε να κάνει με τις πιέσεις της Σαουδικής Αραβίας στις χώρες του Κόλπου και την επίθεση των Χούθι στην Υεμένη, το οικονομικό-πολιτικό-στρατιωτικό αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται βαθαίνει –κάνοντας ακόμη πιο απρόβλεπτες τις όποιες αντιδράσεις του. Το Ιράν από την πλευρά του αρνείται ότι έχει εμπλοκή στην προέλαση των Χούθι στην Υεμένη, λέγοντας ίσως τη μισή αλήθεια. 

Οι Χούθι (που ξεκινώντας από βορειοδυτικά της χώρας ελέγχουν πλέον το μεγαλύτερο κομμάτι της Υεμένης) πολεμάνε την υποστηριζόμενη από την Σαουδική Αραβία κυβέρνηση-μαριονέτα που βρίσκεται στο νότο (σε σύγκρουση επίσης με το Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο που έχει τη στήριξη των ΗΑΕ) εδώ και σχεδόν δυο δεκαετίες. Όπως γράφει ο Νίκος Λούντος (εργατική αλληλεγγύη Γενάρης 2024):

«Τα διεθνή ΜΜΕ παρουσιάζουν τους αντάρτες “Χούθι” (όπως τους αποκαλούν) σαν τρομοκρατική, φανατική, ισλαμιστική οργάνωση. Δεν παραλείπουν ποτέ να επισημάνουν ότι “στηρίζονται από το Ιράν”. Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. 

Οι Χουθίτες έχουν όλο το δίκιο με το μέρος τους. Έφτασαν να ελέγξουν τα σημαντικότερα κέντρα της Υεμένης επειδή νίκησαν στο βάρβαρο πόλεμο που εξαπέλυσε η Σαουδική Αραβία το 2015. Οργάνωσαν την αντίσταση στην σαουδική εισβολή και κατάφεραν να εξευτελίσουν τον στρατιωτικό και οικονομικό γίγαντα, μαζί και τον πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. 

Όσοι τώρα δηλώνουν την ανησυχία τους για όσα συμβαίνουν στην Υεμένη, μάλλον κοίταζαν αλλού όταν εξελισσόταν μια από τις μεγαλύτερες σφαγές και ανθρώπινες τραγωδίες από το 2015. ΗΠΑ, Βρετανία, Γερμανία και άλλες δυνάμεις έδωσαν όλη τους τη στήριξη στη Σαουδική εισβολή, πούλησαν και διεθεσαν μαζικά εξοπλισμούς. Μια εκτίμηση λέει πως η Σαουδική Αραβία ξόδευε 200 εκατομμύρια δολάρια κάθε μέρα.

Ταυτόχρονα επέβαλαν έναν ασφυκτικό αποκλεισμό. Σύμφωνα με τη UNICEF, το αποτέλεσμα ήταν ο μεγαλύτερος λιμός στον πλανήτη αυτά τα χρόνια. Πάνω από 20 εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν χωρίς αρκετά τρόφιμα. Το 70% του πληθυσμού έφτασε να μην έχει καθημερινή πρόσβαση σε καθαρό νερό. Την ώρα που οι σαουδάραβες πιλότοι έκαναν βομβαρδισμούς σε αφύλακτα χωριά μόνο για να κάνουν εκπαίδευση στα καινούργια τους αεροπλάνα, στην Υεμένη εξελίχθηκε το μεγαλύτερο σύγχρονο κύμα χολέρας, με πάνω από ένα εκατομμύριο κρούσματα. Πάνω από 150 χιλιάδες σκοτώθηκαν βίαια. Πάνω από 200 χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από έμμεσες επιπτώσεις του πολέμου, όπως η πείνα.

Όμως η αντίσταση νίκησε. Αν γυρίσει κανείς πίσω στο Σεπτέμβρη του 2019 θα δει ότι η Υεμένη είχε ξαναέρθει στα πρωτοσέλιδα όταν οι Χουθίτες κατάφεραν μια επίθεση με ντρον κατά των εγκαταστάσεων της πετρελαϊκής Aramco, στο εσωτερικό της Σαουδικής Αραβίας. Και τότε, η προσοχή δεν έπεσε στα εκατομμύρια ανθρώπους που υπέφεραν, αλλά στον κίνδυνο για την οικονομία από την άνοδο του πετρελαίου. Το μήνυμα ωστόσο ήταν πως τέσσερα χρόνια σφυροκοπήματος της Υεμένης, δεν είχαν κάνει τη Σαουδική Αραβία περισσότερο αλλά λιγότερο ασφαλή.

Από το 2019, οι σύμμαχοι της Σαουδικής Αραβίας άρχισαν ένας ένας να αποχωρούν. Τελικά και η Σαουδική Αραβία αναγκάστηκε να παραδεχθεί την ήττα της και να αναδιπλωθεί…»

Με αυτούς τους εγκληματίες πρόκειται να συναντηθεί τις επόμενες μέρες στην επίσκεψή του στο Ριάντ ο Μητσοτάκης προκειμένου να παζαρέψει  ανταλλάγματα προκειμένου να καταλήξει αν η ελληνική συστοιχία Πάτριοτ και οι στρατιώτες της θα επιστρέψουν ή θα παραμείνουν για να παρέχουν εκεί τις υπηρεσίες τους.