Την Πέμπτη 21 του μήνα οργανώνονται οι εκλογές για την εκλογή καταλανικού κοινοβουλίου και καταλανικής κυβέρνησης. Πρόκειται για εκλογές εκβιαστικές, επιβλημένες από τα πάνω, από το ισπανικό κράτος που αποφάσισε να διαλύσει το εκλεγμένο κοινοβούλιο και να απολύσει την κυβέρνηση, για να σταματήσει την πορεία προς την ανεξαρτησία. Οι εκλογές είναι κομμάτι της εφαρμογής του αντιδημοκρατικού άρθρου 155 του ισπανικού Συντάγματος το οποίο εφάρμοσε για πρώτη φορά η κυβέρνηση Ραχόι.
Η Μαδρίτη πήρε τον έλεγχο της Καταλωνίας και διόρισε δικούς της υπουργούς. Οι εκλογές εξελίσσονται σε ένα συνολικότερο αντιδημοκρατικό περιβάλλον. Ο Κάρλες Πουτζντεμόν, εκλεγμένος πρωθυπουργός της Καταλωνίας, αναγκάστηκε να καταφύγει στο εξωτερικό για να αποφύγει τη σύλληψη και φυλάκιση, και συνεχίζει να κάνει προεκλογική εκστρατεία από τις Βρυξέλες. Άλλοι υπουργοί της κυβέρνησης και το προεδρείο του Κοινοβουλίου συνελήφθησαν και ορισμένοι παραμένουν φυλακισμένοι καθώς δεν τους δόθηκε ούτε η δυνατότητα της αποφυλάκισης με εγγύηση. Ανάμεσά τους, παραμένει φυλακισμένος ο Οριόλ Τζουνκέρας, ηγέτης της Ρεπουμπλικανικής Αριστεράς, που σύμφωνα με αρκετές δημοσκοπήσεις μπορεί να είναι πρώτο κόμμα στις εκλογές. Ήδη πριν από τους υπουργούς στη φυλακή είχαν μπει και οι ηγέτες των δύο μεγαλύτερων κοινωνικών οργανώσεων υπέρ της ανεξαρτησίας -και παραμένουν. Οι δικαστές δεν σταματάνε την πίεση, τώρα ασκούν και νέες διώξεις γιατί τόλμησαν και έστειλαν πολιτικά μηνύματα μέσα από τη φυλακή.
Το ισπανικό κράτος έβαλε σε κίνηση όλες τις δυνάμεις καταστολής, με πρώτους τους δικαστές και τη χωροφυλακή για να αντιμετωπίσει την κοινωνική έκρηξη που συνόδευσε το δημοψήφισμα της 1ης Οκτώβρη. Εκείνη τη μέρα ο κόσμος έφτασε κατά εκατομμύρια στις κάλπες, τις υπερασπίστηκε απέναντι στο ανελέητο ξύλο και τις διώξεις, και τάχθηκε υπέρ της ανεξαρτησίας της Καταλωνίας. Η κυβέρνηση Πουτζντεμόν προσπάθησε να συμβιβάσει την κατάσταση και να αφήσει την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας για κάποιο άγνωστο μέλλον, όμως οι δρόμοι έβραζαν, το ισπανικό κράτος δεν μπορούσε να συγκρατήθεί, άρχισε να απειλεί με εφαρμογή του άρθρου 155 και τελικά το καταλανικό κοινοβούλιο αναγκάστηκε να κάνει μια συμβολική ανακήρυξη ανεξαρτησίας. Παρότι οι μετριοπαθείς οργανώσεις υπέρ της ανεξαρτησίας ήθελαν να συνεχιστεί η ζωή κανονικά στην “ελεύθερη αβασίλευτη δημοκρατία της Καταλωνίας” η οποία δεν υπήρχε ούτε καν στα χαρτιά, η απεργία έβγαλε στο δρόμο εκατομμύρια κόσμο που όχι μόνο ήθελε ανεξαρτησία από τη Μαδρίτη, αλλά ήθελε να παλέψει εδώ και τώρα ενάντια στη λιτότητα και τον αυταρχισμό.
Είχαν ήδη σχηματιστεί επιτροπές υπεράσπισης του Δημοψηφίσματος που σιγά σιγά μεταμορφώνονταν σε επιτροπές υπεράσπισης της Αβασίλευτης Δημοκρατίας. Οι φοιτητές είχαν καταλάβει τα Πανεπιστήμια την ώρα που οι χωροφύλακες της Μαδρίτης καταλάμβαναν τα υπουργεία για να μπλοκάρουν το δημοψήφισμα. Τα μεγάλα συνδικάτα έκαναν το παν για να μην συνεχιστεί ο απεργιακός δρόμος, αλλά τους ξέφυγε από τα κάτω μια νέα μεγάλη γενική απεργία στις 9 Νοέμβρη, που δεν είχε κηρυχθεί επίσημα σχεδόν από κανέναν.
Οι εκλογές μετατράπηκαν στη μοναδική ευκαιρία για επιστροφή στην ομαλότητα, ιδιαίτερα όταν τα μεγάλα ανεξαρτησιακά κόμματα τις αποδέχθηκαν και τις νομιμοποίησαν. Ο κόσμος περίμενε από την κυβέρνηση και το κοινοβούλιο να κάνει έστω μια συμβολική κίνηση, αλλά η πολιτική τακτική που ακολούθησαν ήταν υπομονετικός σεβασμός σε όλες τις αποφάσεις του ισπανικού κράτους, συμπεριλαμβανομένων των φυλακίσεων.
Όμως, το αποτέλεσμα των εκλογών πολύ δύσκολα θα επαναφέρει πραγματική ομαλότητα στην Καταλωνία. Το πολιτικό σκηνικό είναι πιο διχασμένο από ποτέ. Αθροιστικά τα δύο μπλοκ (υπέρ και κατά της ανεξαρτησίας) σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση της Ελ Παΐς βρίσκονται στο 46% καθένα και ένα 8% για το Ποδέμος που προσπαθεί να μείνει έξω από το δίπολο. Ακόμη κι αν καταφέρουν να έχουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία οι αντιανεξαρτησιακοί, δύσκολα θα μπορέσουν να σχηματίσουν κυβέρνηση.
Ανισόρροπη
Πολιτικά, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανισόρροπη, μιας και το Λαϊκό Κόμμα (PP) που κυβερνάει την Ισπανία, πλέον έχει μετατραπεί σε “μικρό κόμμα” στην Καταλωνία, την περιφέρεια με το μεγαλύτερο ΑΕΠ της χώρας. Οι δημοσκοπήσεις τού δίνουν 6%, και ο ηγέτης του, Αλμπιόλ, την περασμένη βδομάδα σχεδόν έβαλε ως εκλογικό στόχο να ξεπεράσει το CUP (την αντικαπιταλιστική αριστερά).
Το κενό στα δεξιά το έχουν καλύψει οι “Πολίτες” που μπορεί να βγουν και πρώτο κόμμα. Τα διεθνή μέσα τούς κάνουν καθημερινή διαφήμιση, ότι δήθεν είναι κεντρώο κόμμα που προσπαθεί να υπερβεί τη διάσπαση των δύο μπλοκ. Αυτό που πραγματικά συμβαίνει είναι ότι οι “Πολίτες” ντύνουν τον φανατικό “ισπανισμό” τους με αναφορές στα δικαιώματα των ισπανόφωνων, των φτωχών μεταναστών εργατών που δεν μιλάνε καταλανικά, στη “συμβίωση” των κοινοτήτων. Αλλά αυτή η τακτική είναι παλιά ιστορία και τακτική στο ισπανικό κράτος ενάντια στις μειονότητες. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα που από εκλογικά μεγαλεία στην Καταλωνία πριν από δυο δεκαετίες, έχει πέσει κάτω από το 15%, προσπαθεί κι αυτό να βγει από την κρίση του, αυτοπροβαλλόμενο ως το μοναδικό κέντρο που μπορεί να σχηματίσει πιθανή κυβέρνηση.
Για το ισπανικό καθεστώς η Καταλωνία είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Δεν είναι μόνο ο Ραχόι, είναι το ίδιο το παλάτι που βλέπει το μέλλον του να παίζεται στην Καταλωνία. Ο πατέρας του σημερινού βασιλιά, ο Χουάν Κάρλος, διορίστηκε από το Φράνκο. Η ισπανική μεταπολίτευση στη δεκαετία του ‘70 έγινε με τον πιο βρόμικο τρόπο αλλά κατάφερε να διασώσει την ενότητα του ισπανικού κράτους γύρω από το παλάτι, βάζοντας φρένο στις φυγόκεντρες τάσεις σε Καταλωνία και Χώρα των Βάσκων. Ο στρατός παρέμενε εγγυητής της “ενότητας”, ενώ η κοινοβουλευτική Αριστερά και τα συνδικάτα μετατρέπονταν σε εγγυητές της πολιτικής ενότητας, έχοντας αποδεχθεί ότι θα σεβαστούν το παλάτι, το σύνταγμα και την ισπανική (βασιλική) σημαία.
Η οικονομική κρίση τα αμφισβήτησε όλα αυτά. Ο Χουάν Κάρλος αναγκάστηκε να παραιτηθεί. Οι πιέσεις για λιτότητα πάνω στις αυτόνομες περιφέρειες εντάθηκαν. Στην Καταλωνία εφαρμόστηκαν οι μεγαλύτερες περικοπές και αυτό έφερε σαν αποτέλεσμα να δυναμώσουν οι φωνές που ήθελαν να σπάσουν τον έλεγχο της Μαδρίτης. Οργανώθηκαν διαδηλώσεις εκατομμυρίων ενάντια στη λιτότητα και υπέρ της ανεξαρτησίας. Η Αριστερά δυνάμωνε, το Ποδέμος βγήκε πρώτο κόμμα στις ισπανικές εκλογές στην Καταλωνία, ενώ κέρδισε και τη δημαρχία της Βαρκελώνης.
Η ηγεσία του Ποδέμος παρόλες αυτές τις ευκαιρίες τα κατάφερε να βγει σχεδόν εκτός κάδρου στην τρέχουσα κρίση. Τάχθηκε υπέρ της ενότητας του ισπανικού κράτους, προσπαθώντας να συμβιβάσει τα δημοκρατικά αιτήματα του κινήματος με πρόταση για ένα απίθανο δημοψήφισμα σε συνεννόηση με τη Μαδρίτη. Η πόλωση μεγάλωσε και παρότι καταδίκασε το άρθρο 155, η ηγεσία του Ποδέμος έφτασε να κατηγορεί το κίνημα γιατί “προκάλεσε”. Η τελευταία ανοησία του Πάμπλο Ιγκλέσιας ήταν η δήλωση ότι οι Ανεξαρτησιακοί αυτό που κατάφεραν ήταν να ξυπνήσουν το φασισμό που κοιμόταν. Οι φασίστες όντως έχουν ξυπνήσει στην Ισπανία, αλλά τους ξύπνησαν οι δικαστές, η Δεξιά και το παλάτι. Τους ξύπνησε η Χωροφυλακή (θεσμός του Φράνκο που δεν τον άγγιξε η μεταπολίτευση) στους κόλπους της οποίας θρέφονται οι φασιστικές οργανώσεις. Ο Ιγκλέσιας τελικά ξήλωσε την ηγεσία του καταλανικού Ποδέμος (Ποδέμ) που ήθελε εντονότερη δράση ενάντια στο ισπανικό καθεστώς. Ο καθαιρεμένος επικεφαλής, Αλμπάνο Φατσίν τώρα καλεί σε ψήφο στο CUP και στη Ρεπουμπλικανική Αριστερά. Στην ίδια και χειρότερη κατεύθυνση κινήθηκε η Ενωμένη Αριστερά και το Κομμουνιστικό Κόμμα.
Το CUP δίνει τη μάχη των εκλογών, ως μόνη δύναμη που λέει καθαρά ότι οι εκλογές είναι μόνο ένα μικρό κομμάτι του αγώνα που πρέπει να ενταθεί μετά τις 21 Δεκέμβρη, και ότι σε κάθε περίπτωση οι επιτροπές στις γειτονιές πρέπει να παραμείνουν ενεργές ανεξάρτητα από την κυβέρνηση που θα προκύψει. Το περασμένο σαββατοκύριακο βρέθηκαν στο κέντρο ενός διεθνούς διήμερου αλληλεγγύης στη Βαρκελώνη. Ο Δημήτρης Δασκαλάκης που συμμετείχε μάς γράφει πως: “συμμετείχαν πάνω από 200 αγωνιστές από όλη την Ευρώπη, από το Μεξικό, την Παλαιστίνη και το Κουρδιστάν, μαζί με ντόπιους ακτιβιστές αλλά και δυναμικές αντιπροσωπείες συνδικάτων και οργανώσεων από το Ισπανικό κράτος.
Μετά το τέλος του διημέρου το Μαρξ21 (αδελφή οργάνωση του ΣΕΚ) οργάνωσε μια συζήτηση με ένα πλούσιο πάνελ ομιλητών από την Ιρλανδία, την Αγγλία, την Ισπανία, τη Συρία και από τις γειτονιές της Βαρκελώνης. Η Μαρίνα από την εργατογειτονιά Νο Μπάριο της Βαρκελώνης θύμισε πολύ εύστοχα πόσο αυτό το κίνημα μπορεί να γίνει πυροκροτητής «όταν έγινε η διαδήλωση για την απελευθέρωση των πολιτικών κρατούμενων, από το Νο Μπάριο ξεκίνησε μια διαδήλωση 40.000 εργατών και εργατριών. Μόνο που δεν φώναζαν μόνο ελευθερία στους κρατούμενους αλλά ‘ζήτω η δύναμη της εργατικής τάξης και Επανάσταση΄”.