Λεσβίες και ομοφυλόφυλοι σε απεργιακή φρουρά
Το φετινό Pride γίνεται πάνω σε άλλη μία σημαντική επέτειο του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος: τα 35 χρόνια από τη δημιουργία των LGSM (Lesbians and Gays Support the Miners – Λεσβίες και Γκέι Στηρίζουμε τους Ανθρακωρύχους) στο Pride του 1984 στη Βρετανία.
Το Μάρτη του 1984 ξεκίνησε η μεγαλύτερη απεργιακή σύγκρουση που έχει δει η χώρα με πάνω από 140 χιλιάδες ανθρακωρύχους να απεργούν ενάντια στο κλείσιμο των ορυχείων με σκοπό την ιδιωτικοποίησή τους, αντιμετωπίζοντας τη δολοφονική αστυνομική καταστολή που επιστράτευσε η Θάτσερ. Η απεργία κράτησε 12 ολόκληρους μήνες και ο απολογισμός της καταστολής ήταν 5 νεκροί και χιλιάδες τραυματίες, ενώ έγιναν πάνω από 11 χιλιάδες συλλήψεις.
Οι LGSM ήταν μια συμμαχία ΛΟΑΤΚΙ+ ακτιβιστών και ακτιβιστριών για την οικονομική στήριξη των απεργών. Ξεκινώντας από την ίδια την πορεία του Pride το 1984 και στη συνέχεια στις γειτονιές όπου βρίσκονταν τα περισσότερα γκέι μαγαζιά, κατάφεραν να συγκεντρώσουν το ποσό των 20 χιλιάδων λιρών για την οικονομική ενίσχυση των απεργών ανθρακωρύχων στο Dulais της Ουαλίας και των οικογενειών τους. Περίπου 30 μέλη των LGSM επισκέφθηκαν το Dulais και φιλοξενήθηκαν από τους ανθρακωρύχους, μετά από πρόσκληση των τελευταίων. Μέσα στη χρονιά της απεργίας οργανώθηκαν μια σειρά συναυλίες και συναντήσεις. Οι συναυλίες τιτλοφορήθηκαν Pits and Perverts («ορυχεία και ανώμαλοι») σαν απάντηση στην εκστρατεία συκοφάντησης από τον φιλοκυβερνητικό τύπο που είχε βγάλει πρωτοσέλιδο «Ανώμαλοι στηρίζουν τα ορυχεία!».
«Η επιτυχία μας ήταν ότι συγκεντρώσαμε αρκετά χρήματα ώστε κανένας από τους ανθρακωρύχους [του Dulais] να μη γυρίσει στη δουλειά αναγκασμένος από την πείνα», έχει δηλώσει ο Ray Goodspeed, ιδρυτικό μέλος των LGSM. Μια τεράστια επιτυχία, αλλά όχι η μόνη αυτής της πρωτοβουλίας. Με τη δέσμευση των ταμείων του NUM (Εθνικό Συνδικάτο Ανθρακωρύχων) η Θάτσερ θέλησε να στείλει το μήνυμα ότι η στήριξη των απεργών δεν έχει νόημα, ότι κανείς δεν μπορεί να στείλει λεφτά στο συνδικάτο για να παρατείνει την απεργία. Δημιουργήθηκαν όμως εκτενή δίκτυα συμπαραστατών τόσο από εργαζόμενους σε άλλους κλάδους όσο και από τοπικές κοινωνίες, από ακτιβιστές και ακτιβίστριες αλλά και από εργάτες άλλων χωρών, που μάζευαν χρήματα και τρόφιμα, αποδεικνύοντας το αντίθετο.
Η διανομή των χρημάτων και των τροφίμων γινόταν στα ίδια τα ορυχεία και στις κοινότητες των ανθρακωρύχων, κάτι που ενίσχυε τις δυνατότητες για οργανωμένη απεργιακή φρουρά, άρα και την ίδια την πολιτική δύναμη της απεργίας, κάτι το οποίο η συνδικαλιστική ηγεσία δεν είχε φροντίσει να κάνει έγκαιρα. Οι LGSM ήταν ένα σημαντικό κομμάτι σε αυτήν την προσπάθεια, περνώντας και οι ίδιοι χρόνο μαζί με τους απεργούς και συζητώντας πολιτικά.
Παράλληλα, η οικονομική καμπάνια μέσα σε ΛΟΑΤΚΙ+ χώρους άνοιγε τη συζήτηση για το πώς σπάει η «ομοφοβία της εργατικής τάξης». Οι επισκέψεις στο χωριό των απεργών απέδειξαν ότι σπάει πολύ πιο εύκολα απ’ ό,τι πίστευαν μέλη της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Ο Mike Jackson, συνιδρυτής των LGSM, έχει πει: «Θα ήταν ανειλικρινές να πούμε ότι δεν υπήρξε καθόλου διαφωνία. Χρόνια αργότερα μάθαμε ότι είχε γίνει συνάντηση [των απεργών] αφού είχα στείλει το γράμμα που εξηγούσα γιατί μια ομάδα ‘ανώμαλων’ ήθελε να τους στηρίξει. Οδήγησε σε μια θυελλώδη συζήτηση. Αλλά η γενική συμφωνία ήταν: ‘έχουμε δαιμονοποιηθεί από τον Τύπο, ίσως θα έπρεπε να συναντήσουμε αυτούς τους ομοφυλόφιλους που έχουν επίσης δαιμονοποιηθεί’. Σε αυτούς που είχαν πρόβλημα με την απόφαση ζητήθηκε να απομακρυνθούν. Έτσι, δεν συναντήσαμε καθόλου εχθρικότητα».
Ενωμένη εργατική τάξη
Έδειξαν έτσι όχι μόνο ότι η ενωμένη εργατική τάξη μπορεί να αντισταθεί στην πιο σκληρή καταστολή, αλλά και ότι μέσα από τη μάχη για τη δουλειά και τα εργασιακά δικαιώματα ανοίγει ο δρόμος για να κερδίζονται και οι πολιτικές μάχες.
«Με τους ανθρακωρύχους της Νότιας Ουαλίας βάλαμε την ατζέντα των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων στο συνέδριο του Εργατικού Κόμματος το1985. Η [απόφαση που πάρθηκε στο συνέδριο] ξεκίνησε μια τροχιά που θα κατέληγε στο σύμφωνο συμβίωσης και το γάμο μεταξύ ομοφυλόφιλων», έχει δηλώσει ο Jonathan Blake, μέλος των LGSM. Με την ψήφο των αντιπροσώπων του NUM το Εργατικό Κόμμα πέρασε το ψήφισμα στήριξης των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων τον Σεπτέμβρη-Οκτώβρη του ’85, τόσο σε κόντρα με την ηγεσία του NUM που, όπως περιέγραφε ο Blake «δεν ήθελε πάρε δώσε με αδερφές», όσο και σε κόντρα με την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος που πίστευε ότι «τα ζητήματα των λεσβιών και των γκέι μας κοστίζουν ακριβά». Αργότερα, το 1988, ομάδες ανθρακωρύχων στήριξαν ανοιχτά τη μάχη του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος ενάντια στο διαβόητο άρθρο 28, που απαγόρευε στις τοπικές αρχές οποιαδήποτε «προώθηση» της ομοφυλοφιλίας και κυρίως απαγόρευε την αποδοχή της ομοφυλοφιλίας και της ομοφυλόφιλης οικογένειας στα σχολεία.
Μέχρι το τέλος της απεργίας, μέσα από διαρκή δράση, οι LGSM έφτασαν να έχουν 11 ενεργές ομάδες σε όλη τη χώρα. Το Νοέμβρη του 1984 δημιουργήθηκε και η ομάδα LAPC (Lesbians Against Pit Closures - Λεσβίες ενάντια στο κλείσιμο των ορυχείων) που συμμετείχε κι αυτή ενεργά στη συγκέντρωση οικονομικής ενίσχυσης. Διαχωρίστηκε από τους LGSM πάνω στη βάση ότι οι γυναίκες υπο-εκπροσωπούνταν στην πρωτοβουλία και άνοιξε τη συζήτηση για το πώς πολεμιέται ο σεξισμός. Την απάντηση έδωσε η ίδια η απεργία. Στην αρχή της ο ρόλος των γυναικών είχε υποτιμηθεί εντελώς, αλλά οι ίδιες διεκδίκησαν να το αλλάξουν πηγαίνοντας στις φρουρές. Ήταν μία κομβική πολιτική μάχη για τη συνέχιση της απεργίας, καθώς τις σεξιστικές αντιλήψεις προωθούσαν κυρίως οι απεργοσπάστες λέγοντας ότι ο ρόλος των γυναικών ήταν στο σπίτι.
Μαζί με αυτό, κερδήθηκε το δυνάμωμα των γυναικών, που το Δεκέμβρη του ’84 δεν μπορούσαν να φανταστούν την καθημερινότητά τους ίδια μετά το τέλος της απεργίας. Υπήρξαν γυναίκες που επισκέφτηκαν εργατικές συνελεύσεις σε άλλες χώρες για να μιλήσουν για την απεργία και να πάρουν ενίσχυση. Αυτή η σύνδεσή τους με την απεργία κατάφερε να βοηθήσει και τις ίδιες απέναντι στις ιδέες που υποτιμούσαν τις εργατικές μάχες και οδηγούσαν στο διαχωρισμό των γυναικών από τους άντρες εργάτες δείχνοντας εκείνους σαν υπαίτιους της καταπίεσης.
Τον Μάρτη του 1985 η απεργία των ανθρακωρύχων ηττήθηκε. Με απόφαση του NUM οι απεργοί γύρισαν στη δουλειά χωρίς καν κάποιο συμβιβασμό. Τα αποτελέσματα ήταν ολέθρια για το εργατικό κίνημα της Βρετανίας, τους ίδιους τους ανθρακωρύχους, τις οικογένειες και τα χωριά τους. Ήταν ολέθρια για το εργατικό κίνημα συνολικά, καθώς η νίκη της Θάτσερ άνοιξε το δρόμο για την τακτική της «σαλαμοποίησης», της ιδιωτικοποίησης κάθε κλάδου ξεχωριστά, και της γενικευμένης επίθεσης του νεοφιλελευθερισμού σε όλο τον κόσμο. Το συνδικάτο των ανθρακωρύχων αποδυναμώθηκε τρομερά κι αυτό εν μέρει επηρέασε και το ΛΟΑΤΚΙ+ κίνημα, που αν και είχε τους ανθρακωρύχους στο πλευρό του ενάντια στο άρθρο 28, δεν κατάφερε να σταματήσει την ψήφισή του.
Ωστόσο οι παρακαταθήκες που άφησε αυτή η μάχη και η παρέμβαση των LGSM είναι τεράστιες. Οι ανθρακωρύχοι που είχαν έρθει σε επαφή με τους LGSM πήραν μέρος στο Pride του 1985, διαδηλώνοντας στην κεφαλή της πορείας και μαζικοποιώντας την πιο πολιτική ημέρα περηφάνιας που έγινε ποτέ στη Βρετανία. Τα ηγετικά μέλη των LGSM ήταν σοσιαλιστές και επαναστάτες που έβαζαν στο κέντρο της δράσης τους την εργατική τάξη. Ο Mark Ashton, εμπνευστής της πρωτοβουλίας, ήταν γραμματέας της νεολαίας του Κομμουνιστικού Κόμματος. Είχε συμμετάσχει σε συνάντηση μιας ΛΟΑΤΚΙ+ ομάδας του Εργατικού Κόμματος με απεργό από τα ορυχεία και είχε δει ότι οι προβληματισμοί των εργατών δεν περιορίζονταν στα «δικά τους» ζητήματα.
Ξεκινώντας από τις οφθαλμοφανείς ομοιότητες της καταστολής και της συκοφάντησης των ανθρακωρύχων και των ΛΟΑΤΚΙ+ εξήγησαν ότι τα κοινά που μοιράζονται οι δυο κοινότητες είναι βαθύτερα. Πηγάζουν από το γεγονός ότι οι ΛΟΑΤΚΙ+ που δέχονται καταστολή ανήκουν στην εργατική τάξη. Τα κοινά τους συμφέροντα και οι κοινές μάχες είναι κάτι που τονίζουν εκτενώς τόσο οι απεργοί όσο και τα μέλη των LGSM και των LAPC στο ντοκιμαντέρ μικρού μήκους «All Out! Dancing in Dulais» που έφτιαξαν οι LGSM το 1986. Την ιστορία των LGSM διηγείται και η κινηματογραφική ταινία Pride του 2014 που έκανε την ιστορία γνωστή στο πλατύ κοινό σημειώνοντας διεθνή επιτυχία.
Η δράση των LGSM είναι μια ανεκτίμητη κληρονομιά του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος. Σήμερα, 35 χρόνια μετά και μέσα στην πιο βαθιά κρίση του καπιταλισμού, η εργατική τάξη μπορεί να την αξιοποιήσει για να στείλει στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας τα απομεινάρια της Θάτσερ που απειλούν ότι θα επιστρέψουν. Μαζί με όλο το σύστημα που καλλιεργεί ψεύτικους διαχωρισμούς στην εργατική τάξη για να συντηρεί την καταπίεση και την εκμετάλλευση που παράγει.