Κορονοϊός
Eμβόλια: Μια ιστορία κρατικής χρηματοδότησης, επισφαλούς εργασίας και ιδιωτικών κερδών

Όλοι παρακολουθούμε τους τελευταίους μήνες το διαγκωνισμό μεταξύ των μεγάλων φαρμακευτικών εταιρειών στον αγώνα δρόμου για την παραγωγή κι έγκριση του εμβολίου ενάντια στον covid-19. Πολλοί θεωρούν ότι χωρίς την έρευνα των ιδιωτικών εταιρειών δεν θα μπορούσαμε να έχουμε εμβόλιο τόσο σύντομα, όμως δεν θα μπορούσαν να πεφτουν περισσότερο έξω. Αρχικά, αν δει κανείς τη λίστα με το εμβόλια που έχουν μπει σε φάση κλινικών δοκιμών θα παρατηρήσει ότι πολλά από αυτά είναι αποτέλεσμα σύμπραξης εταιρειών βιοτεχνολογίας και κρατικών πανεπιστημίων, ή και προϊόντα της έρευνας αποκλειστικά κρατικών πανεπιστημιακών και ερευνητικών φορέων. 

Στην πρώτη περίπτωση, οι εταιρείες αναλαμβάνουν να παράξουν και να οργανώσουν τις κλινικές δοκιμές έτοιμων προϊόντων κρατικής έρευνας καθώς κατέχουν την ανάλογη τεχνογνωσία και υποδομή, ή αναλαμβάνουν παράλληλα κι ένα τελικό στάδιο ερευνών σε ένα κατά 90% έτοιμο προϊόν. Τα εμβόλια που παράγονται είναι σπανίως προϊόντα αποκλειστικά μιας ιδιωτικής εταιρείας, κι ακόμα και τότε, κι όπως και κάθε νέο κατόρθωμα της επιστήμης, βασίζονται στην γνώση που προσφέρει η ήδη δημοσιευμένη ερευνητική παραγωγή, η οποία πραγματοποιείται, και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, σχεδόν αποκλειστικά με τη βοήθεια κρατικών χρηματοδοτήσεων. Παράλληλα, πολλές από τις ιδιωτικές εταιρείες που ασχολήθηκαν με την δημιουργία του εμβολίου κατά του covid-19 απόλαυσαν και απευθείας κρατική χρηματοδότηση, στο πλαίσιο του επείγοντος της πανδημίας. Η παραγωγή, λοιπόν, των εμβολίων, βασίζεται σε μέγιστο βαθμό στη συνεισφορά των φορολογούμενων πολιτών, παρά το ότι τα κράτη θα αναγκαστούν να το αγοράσουν από τις εταιρείες που τα ίδια χρηματοδότησαν. 

Επισφαλής εργασία

Εν τω μεταξύ, η ευρύτατη και κρατικά χρηματοδοτούμενη επιστημονική γνώση που παράγεται σε ερευνητικά ιδρύματα και πανεπιστήμια, βασίζεται στην επισφαλή εργασία χιλιάδων προ- και μεταπτυχιακών φοιτητών, διδακτορικών φοιτητών και μεταδιδακτόρων. Ανθρώπων που προσφέρουν εντατική εργασία για μήνες και για χρόνια είτε απλήρωτοι, είτε κακοπληρωμένοι, πολλές φορές ανασφάλιστοι, και με εντελώς αβέβαιο εργασιακό μέλλον, μιας και σε πολλές χώρες, της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης, η πιθανότητα να απορροφηθεί κανείς σε θέση που να του επιτρέπει να αφοσιωθεί στην έρευνα είναι απειροελάχιστη. Οι εργαζόμενοι αυτοί συχνά θεωρούνται εκπαιδευόμενοι, ακόμα κι αν προσφέρουν απόλυτα εξειδικευμένη εργασία. Παράλληλα στηρίζουν πάγιες ανάγκες των ερευνητικών εργαστηρίων που προκύπτουν από την έλλειψη μόνιμου προσωπικού, πράγμα που αποτυπώθηκε στις έντονες αντιδράσεις καθηγητών και επικεφαλής ερευνητών κατά την υποχρεωτική διακοπή πρακτικών και διπλωματικών εργασιών κάθε βαθμίδας λόγω πανδημίας.

Η στήριξη της κρατικής έρευνας και στελέχωση της με το εξειδικευμένο προσωπικό νέων ερευνητών, που υπάρχει, θα μπορούσε να μειώσει δραστικά το κόστος ανάπτυξης και παραγωγής νέων φαρμάκων, και να ελαχιστοποιήσει την ανάγκη να βασιζόμαστε σε ιδιωτικές φαρμακευτικές εταιρείες για να βρούμε λύσεις στα υγειονομικά προβλήματα που θα εξακολουθούν να προκύπτουν.

Π.Κ.