Ήθελαν ανάπτυξη, αλλά όχι την καπιταλιστική ανάπτυξη που είχε προκαλέσει τόση καταστροφή, το μοντέλο που ο Μοράλες και ο Λινέρα τώρα προωθούν τόσο πιεστικά. Τη δεκαετία του '90, ο νεοφιλελευθερισμός προκάλεσε διάλυση στη Λατινική Αμερική, μεταφέροντας πλούτο από τους φτωχούς στους πλούσιους.
Ο 21ος αιώνας ξεκίνησε με μαζικές διαδηλώσεις που αμφισβήτησαν τον παγκόσμιο καπιταλισμό και άρχισαν να αντιστρέφουν την κατάσταση. Όπως οι Ζαπατίστας στο Μεξικό, είπαν “Για Μπάστα” - Φτάνει πια.
Το 2000, ξέσπασαν κινήματα ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού στη Βολιβία και ενάντια στον ιμπεριαλισμό στο Εκουαδόρ, κινήματα που επεκτάθηκαν. Το 2002 στην Βενεζουέλα, μια προσπάθεια να ανατραπεί η κυβέρνηση του Ούγκο Τσάβες και μια απεργία των αφεντικών μπλοκαρίστηκαν από μαζικές διαδηλώσεις.
Πολυεθνικές
Τα αιτήματα που ανέδειξαν τα κινήματα σε όλες τις χώρες επικέντρωναν στον έλεγχο του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, του νερού, του χαλκού και άλλων φυσικών πόρων. Οι πόροι αυτοί είχαν δώσει τεράστια κέρδη στις πολυεθνικές, με τον κόσμο να γίνεται φτωχότερος.
Σχηματίστηκε μια σειρά νέων κυβερνήσεων γύρω από προέδρους όπως ο Μοράλες, που φαίνονταν να μιλάνε στο όνομα των μαζικών κινημάτων και να υπερασπίζουν τα αιτήματά τους. Οι ιθαγενείς είχαν κεντρικό ρόλο σε πολλές χώρες.
Πάλεψαν για να ξαναπάρουν το συλλογικό έλεγχο πάνω στη γη που τους είχαν κλέψει για αιώνες. Υποστήριξαν ότι η φύση πρέπει να γίνεται σεβαστή και να περιφρουρηθεί. Οι θρησκευτικές τους αντιλήψεις συνέπιπταν από πολλές απόψεις με τις περιβαλλοντικές ανησυχίες που εξέφραζε το αντικαπιταλιστικό κίνημα
Νέα Συντάγματα στον Ισημερινό, τη Βολιβία και τη Βενεζουέλα αναγνώρισαν την υποχρέωση του κράτους να ασκεί ελέγχους στο ξένο κεφάλαιο.
Όμως, τα τελευταία χρόνια έχουν δείξει τα όρια αυτών των αριστεών κυβερνήσεων. Στο Περού έγιναν 250 συγκρούσεις μεταξύ ιθαγενών κοινοτήτων και εξορυκτικών πολυεθνικών. Το ίδιο συνέβη στη Βολιβία και στον Ισημερινό.
Οι αριστεροί πρόεδροι και των δύο χωρών είχαν υποσχεθεί να αντισταθούν στην εισβολή της παγκόσμιας αγοράς. Όμως και οι δύο υποχώρησαν και ανανέωσαν τις υποχωρήσεις στα ορυχεία και στο πετρέλαιο.
Η πρόσφατη παρουσία αυτών των κυβερνήσεων στη Συρία, όπου υποστήριξαν το καθεστώς του Άσαντ ως ενιαίο μπλοκ, δείχνει τη διαφορά.
Είναι η διαφορά μεταξύ της υπεράσπισης ενός εθνικού κράτους, και του αγώνα για δημοκρατία από τα κάτω, το οποίο ο οποίος βρισκόταν στην καρδιά των κινημάτων της περασμένης δεκατίας. Είναι ένας αγώνας που θα συνεχιστεί και σε αυτήν, τη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα.