Ο αμερικανικός αποκλεισμός των εισαγωγών πετρελαίου και φυσικού απειλεί πλέον με μια μεγάλη ανθρωπιστική κρίση την Κούβα. Το περασμένο Σάββατο το ηλεκτρικό δίκτυο κατάρρευσε για δεύτερη φορά μέσα σε μια εβδομάδα και η χώρα ολόκληρη βυθίστηκε στο σκοτάδι. Στην Αβάνα, την πρωτεύουσα της Κούβας, η ηλεκτροδότηση αποκαταστάθηκε το απόγευμα της Κυριακής. Η υπόλοιπη χώρα όμως παρέμεινε χωρίς ρεύμα.
Η Κούβα παράγει το 40% περίπου της ενέργειας που χρειάζεται. Μέχρι πέρσι το υπόλοιπο 60% το εισήγαγε – σε μεγάλο βαθμό από τη Βενεζουέλα και τη Ρωσία. Από την 9η Ιανουαρίου, όμως, οι εισαγωγές έχουν διακοπεί.
Ο Τραμπ έχει απειλήσει με βαριούς δασμούς οποιαδήποτε χώρα προσπαθήσει να σπάσει το εμπάργκο που έχει επιβάλλει. Το Sea Horse, ένα πλοίο με σημαία του Χονγκ Κόνγκ που μετέφερε 27 χιλιάδες τόνους αερίου από τη Ρωσία και αναμενόταν, αψηφώντας τον αποκλεισμό, να φτάσει στην Κούβα τη Δευτέρα άλλαξε την τελευταία στιγμή ρότα και κατευθύνεται τώρα προς τη Βενεζουέλα. Ένα δεύτερο πλοίο, το υπό ρωσική σημαία Anatoly Kolodkin, που μεταφέρει περίπου 725 χιλιάδες βαρέλια ρωσικού πετρελαίου αναμένεται να φτάσει στην Κούβα στις 30 Μαρτίου. Προς το παρόν δηλώνει ότι δεν θα αλλάξει προορισμό. Προς το παρόν, όμως.
Ο Τραμπ απειλεί τώρα να καταλάβει την Κούβα. Πιστεύω ότι «θα έχω την τιμή να πάρω, με κάποιο τρόπο, την Κούβα» δήλωσε την περασμένη εβδομάδα. «Θα την απελευθερώσω, θα την πάρω, νομίζω ότι μπορώ να την κάνω οτιδήποτε, αν θέλετε να ξέρετε την αλήθεια».
Οι αμερικανικές εφημερίδες γράφουν ότι ο Τραμπ θέλει «αλλαγή καθεστώτος» στην Κούβα. Η New York Times έγραψε την περασμένη εβδομάδα ότι ο στόχος του είναι η «εκθρόνιση» του προέδρου Μιγκέλ Ντίαζ‑Κανέλ –μια επανάληψη του σεναρίου που εφάρμοσε στην Βενεζουέλα στα τέλη της περασμένης χρονιάς. Οι ΗΠΑ, όπως αποκαλύφθηκε πρόσφατα, βρίσκονται, παράλληλα με την εφαρμογή του εμπάργκο, σε μυστικές συνομιλίες με την Κούβα. «Αρχηγός» της ομάδας επαφής ανάμεσα στις δυο χώρες είναι ο εγγονός του Ραούλ Κάστρο (του αδελφού του Φιντέλ Κάστρο), μια γελοία προσωπικότητα της νυχτερινής ζωής της Κούβας (είναι γνωστός με το παρατσούκλι «ο Κάβουρας»).
Υπάρχουν δυο λόγοι για τους οποίους βάζει τώρα στο στόχαστρό του ο Τραμπ την Κούβα.
Ο πρώτος είναι η ιστορία. Με το εμπάργκο και την απειλή της εισβολής οι ΗΠΑ θέλουν να στείλουν ένα μήνυμα στο κόσμο ότι ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός δεν «ξεχνάει ποτέ». Το σημερινό καθεστώς της Κούβας έχει τις ρίζες του στην επανάσταση του 1959 που, κάτω από την ηγεσία του Φιντέλ Κάστρο και του Τσε Γκεβάρα, ανέτρεψε την αμερικανόδουλη δικτατορία του Φουλχένσιο Μπατίστα. Το αμερικανικό εμπάργκο σε βάρος της Κούβας δεν ξεκίνησε το 2026: ξεκίνησε το 1959. Ο Τραμπ το αναβίωσε και το σκλήρυνε το 2026.
Ο δεύτερος λόγος είναι η «Νέα Εθνική Στρατηγική Άμυνας» που ανακοίνωσε ο Τραμπ τον περασμένο Δεκέμβρη. Η αμερικανική ηγεσία αναγνωρίζει με το κείμενο αυτό ότι οι ΗΠΑ δεν είναι στον 21ο αιώνα η μοναδική υπερδύναμη του πλανήτη – όπως ονειρευόταν, την εποχή του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», ο πρόεδρος Μπους. Οι ΗΠΑ είναι απλά, σύμφωνα με τη νέα στρατηγική η μεγαλύτερη από τις μεγάλες δυνάμεις που μοιράζονται μεταξύ τους τον πλανήτη. Και η Λατινική Αμερική είναι «αυλή» των ΗΠΑ. Η Κίνα, η Ρωσία -ακόμα και η «συμμαχική» Βρετανία ή η Ευρωπαϊκή Ένωση- δεν μπορούν να αλωνίζουν στην περιοχή χωρίς την άδεια των ΗΠΑ.
Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης χαρακτηρίζουν το καθεστώς της Κούβας «κομμουνιστικό» - υπονοώντας συχνά ότι αυτός είναι και ο πραγματικός λόγος για τον οποίο ο Τραμπ επιδιώκει την «ανατροπή καθεστώτος». Η Κούβα, όμως, δεν είναι κομμουνιστική. Ο Φιντέλ Κάστρο δήλωνε τα πρώτα χρόνια της επανάστασης ότι «η επανάστασή μας δεν είναι ούτε καπιταλιστική ούτε κομμουνιστική».. Η επανάσταση βαφτίστηκε «σοσιαλιστική» το 1961 – δυο ολόκληρα χρόνια μετά την αποπομπή του Μπατίστα και την κατάληψη της εξουσίας.
Η επανάσταση είχε τεράστια λαϊκή υποστήριξη τα πρώτα χρόνια. Και όχι άδικα: αντιστάθηκε στις πιέσεις και τους εκβιασμούς του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, στήριξε τους αγώνες του «παγκόσμιου νότου» και βελτίωσε θεαματικά τη δημόσια υγεία και το βιοτικό επίπεδο των φτωχών.
Το σημερινό καθεστώς του Ντιάζ-Κανέλ έχει φύγει από αυτές τις παραδόσεις. Ένα από τα πρώτα πράγματα που έκανε τώρα η κυβέρνηση ήταν να απευθύνει έκκληση στους πλούσιους Κουβανούς της διασποράς να επενδύσουν (με προνομιακούς όρους) στην Κούβα. Το καθεστώς έχει βρεθεί πολλές φορές τα τελευταία χρόνια αντιμέτωπο με μαζικές διαμαρτυρίες ενάντια όχι μόνο στην ακρίβεια και τη φτώχεια αλλά και την καταπίεση και την καταστολή.
Αλλά αυτό δεν μειώνει καθόλου τη σημασία που έχει η διεθνής συμπαράσταση απέναντι στην Κούβα, την ώρα που βρίσκεται αντιμέτωπη με τις απειλές του Τραμπ. Στην αντιπαράθεση αυτή στεκόμαστε σταθερά στο πλευρό της Κούβας – χωρίς «ναι μεν αλλά».
Ο Τραμπ δεν θέλει να «απελευθερώσει» την Κούβα. Θέλει να την γυρίσει πίσω στην εποχή του Μπατίστα.