Ιδέες
Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο: Νέα έκδοση - Για δυνατό αντιπολεμικό κίνημα

Από τις 28 Φλεβάρη, το Ιράν δέχεται επίθεση από τον μεγαλύτερο δολοφονικό μηχανισμό του πλανήτη, τον αμερικάνικο και τον ισραηλινό στρατό. Η βαρβαρότητα της νέας κοινής επίθεσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν δεν μπορεί να συγκαλυφθεί όσες φορές κι αν προσπαθήσουν ο Τραμπ και ο Νετανιάχου να ισχυριστούν ότι στοχεύουν στην «απελευθέρωση του λαού από το καθεστώς». Οι δυο τους αποφάσισαν να απλώσουν την καταστροφή σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και ακόμη πιο πέρα. 

Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος των ΗΠΑ-Ισραήλ ενάντια στο Ιράν θέτει μπροστά μας το καθήκον να χτίσουμε ένα δυνατό αντιπολεμικό κίνημα που θα βάλει τέλος σε αυτό το έγκλημα και θα ανατρέψει όσους συμμετέχουν σε αυτό, όπως η κυβέρνηση της ΝΔ. Σε αυτήν την προσπάθεια συμβάλλει το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο με τη νέα του έκδοση «Ιράν–Ιμπεριαλισμός και Πόλεμος, Αντίσταση και Επανάσταση», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες. 

Ο τίτλος του βιβλίου δεν μπήκε «τυχαία». Μπορεί σήμερα η μεγάλη πλειοψηφία των ρεπορτάζ και των αναλύσεων να επικεντρώνεται στις στρατιωτικές πλευρές του πολέμου, αλλά για να κατανοήσουμε τα βαθύτερα αίτιά του και να απαντήσουμε στην –κατά κανόνα ισλαμοφοβική– προπαγάνδα της κυβέρνησης και των κυρίαρχων ΜΜΕ χρειάζεται να ανατρέξουμε στην ιστορία του Ιράν: τις συνεχείς ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, την παράδοση της αντίστασης, την εμπειρία της επανάστασης που ανέτρεψε τον Σάχη το 1979, τις μαζικές κινητοποιήσεις απέναντι στο καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας, τον ρόλο της Αριστεράς –και τα προβλήματά της.

Το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου ξεκινά από το σήμερα: την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν και την ανάγκη να δυναμώσει το αντιπολεμικό κίνημα διεθνώς και στην Ελλάδα. Δείχνει ότι πίσω από την υποκριτική ρητορεία περί «ελευθερίας» και «δημοκρατίας» βρίσκεται η στρατηγική του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και του σιωνιστικού του μαντρόσκυλου στην περιοχή για τον έλεγχο της Μέσης Ανατολής. Το Ιράν, η Περσία όπως λεγόταν παλαιότερα, βρέθηκε από τα μέσα του 19ου αιώνα στο στόχαστρο, αρχικά, του βρετανικού ιμπεριαλισμού. Ούτε η προσπάθεια του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού να πάρει και να διατηρήσει τον έλεγχο του Ιράν, είναι καινούργια και έχει να κάνει με το πετρέλαιο και τη θέση της χώρας στον χάρτη. 72 χρόνια πριν, τον Αύγουστο του 1953, οι ΗΠΑ –με τη συνεργασία της Βρετανίας– έκαναν «αλλαγή καθεστώτος» στο Ιράν. Οργάνωσαν ένα πραξικόπημα που ανέτρεψε τον πρωθυπουργό Μοχάμεντ Μοσαντέκ και εγκατέστησε μια δικτατορία με επικεφαλής τον Σάχη (αυτοκράτορα) Ρεζά Παχλεβί. 

Παράδοση αντίστασης

Τα επόμενα τέσσερα κεφάλαια καταπιάνονται με την ιστορική εμπειρία του ίδιου του Ιράν. Ξεκινώντας από την παράδοση αντίστασης στον ιμπεριαλισμό και το πραξικόπημα του 1953, παρακολουθούμε την πορεία που οδήγησε στην επανάσταση του 1979 και την ανατροπή του Σάχη. Οι δυτικοί σχολιαστές συνηθίζουν να μιλάνε για την «Ισλαμική Επανάσταση». Όμως, η επανάσταση δεν ξεκίνησε με θρησκευτικό περιεχόμενο. Το βιβλίο εξετάζει τον ρόλο της εργατικής τάξης, των απεργιών και των μορφών οργάνωσης που γεννήθηκαν μέσα στην επανάσταση. Χαρακτηριστική είναι η διακήρυξη του Ιδρυτικού Συμβουλίου της Πανιρανικής Ένωσης Εργατών την 1η Μάρτη 1979: «Εμείς οι εργάτες του Ιράν, με τις απεργίες, τις καταλήψεις και τις διαδηλώσεις μας, ανατρέψαμε το καθεστώς του Σάχη... Τα κάναμε όλα αυτά για να δημιουργήσουμε ένα Ιράν ελεύθερο από ταξική καταπίεση, ελεύθερο από εκμετάλλευση». 

Στη συνέχεια περιγράφονται οι πολιτικές αδυναμίες που άφησαν την ηγεμονία της επαναστατικής διαδικασίας στο ρεύμα γύρω από τον Χομεϊνί και τους ισλαμιστές κληρικούς που εγκατέστησαν το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Αναλύεται η ιστορία και η στρατηγική της Αριστεράς στο Ιράν και κύρια του Τουντέχ, του Κομμουνιστικού Κόμματος. Όπως επισημαίνεται στο βιβλίο: «Σήμερα, κάποιοι λένε ότι το λάθος της Αριστεράς ήταν ότι συνεργάστηκε με τους ισλαμιστές. Το λάθος δεν ήταν ότι οι αριστερές οργανώσεις ενώθηκαν με τα εκατομμύρια που διαδήλωναν και απεργούσαν φωνάζοντας “Θάνατος στο Σάχη” κρατώντας τα πορτραίτα του Χομεϊνί. Το πραγματικό πρόβλημα ήταν η στρατηγική που στις διαφορετικές εκδοχές της είχε κοινή συνισταμένη την υποκατάσταση της εργατικής τάξης. Το αποτέλεσμα ήταν ότι η Αριστερά δεν μπόρεσε να διεκδικήσει την ηγεμονία στο μαζικό κίνημα που συνέχισε να δίνει τις μάχες του και μετά τον Φλεβάρη του 1979».

Τα επόμενα κεφάλαια εξετάζουν τον οκταετή πόλεμο ανάμεσα στο Ιράν-Ιράκ που ξέσπασε το 1980 όταν το Ιράκ με τη στήριξη των ΗΠΑ εισέβαλε στο Ιράν, τις αμερικάνικες επεμβάσεις που ακολούθησαν, την εξέλιξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας, τις διαιρέσεις μέσα στην άρχουσα τάξη του Ιράν και τα επαναλαμβανόμενα κύματα κοινωνικών αγώνων και εξεγέρσεων ενάντια στο καθεστώς –από τις εργατικές απεργίες και τις νεολαιίστικες διαδηλώσεις μέχρι την εξέγερση «Γυναίκες-Ζωή-Ελευθερία» μετά τη δολοφονία της Μάσα Αμινί που είχε συλληφθεί από την Αστυνομία Ηθών γιατί δεν φορούσε «σωστά» τη μαντήλα της. Το τελευταίο κεφάλαιο επιστρέφει στο σήμερα, συνδέοντας αυτές τις εμπειρίες με την πάλη ενάντια στον πόλεμο και τον ιμπεριαλισμό.

Η συγγραφή αυτού του βιβλίου στηρίχτηκε στην εκτενή κάλυψη που έχουν δώσει σε αυτά τα θέματα όλα τα τελευταία χρόνια η εφημερίδα Εργατική Αλληλεγγύη και το περιοδικό Σοσιαλισμός από τα Κάτω. Η έκδοση συμπληρώνεται με μια εκτενή ελληνική και ξενόγλωσση βιβλιογραφία και ένα φωτογραφικό αφιέρωμα.