Eικοσιδύο μέρες μετά την έναρξη της αιφνιδιαστικής αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης στο Ιράν στις 28/2, ο πόλεμος βρισκόταν μπροστά σε μια νέα επκίνδυνη κλιμάκωση. Την Κυριακή 21/3 ο Τραμπ έδωσε τελεσίγραφο 48 ωρών μέχρι τα ξημερώματα της Τρίτης 23/3 στο Ιράν που έλεγε ότι εάν η ελευθερία της ναυσιπλοΐας δεν αποκατασταθεί πλήρως στο Στενό του Ορμούζ, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ θα επιτεθούν σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν και θα τους «εξαφανίσουν πλήρως». 

Πριν περάσουν οι πρώτες 24 ώρες ο Τραμπ επιβεβαίωσε τον χαρακτηρισμό του TACO (“Trump always chickens out”-“Ο Τραμπ πάντα δειλιάζει”) ανακοινώνοντας στα σόσιαλ μίντια ότι το τελεσίγραφο αναβάλλεται για πέντε ημέρες μετά από «πολύ καλές και εποικοδομητικές» συνομιλίες των ΗΠΑ με το Ιράν σχετικά με τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή: «Με βάση το περιεχόμενο και τον τόνο αυτών των εις βάθος, λεπτομερών και εποικοδομητικών συνομιλιών, οι οποίες θα συνεχιστούν καθ' όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, έδωσα εντολή στο υπουργείο Πολέμου να αναβάλει όλα τα στρατιωτικά πλήγματα εναντίον ιρανικών σταθμών παραγωγής ενέργειας και ενεργειακών υποδομών για μια περίοδο πέντε ημερών, με την επιφύλαξη της επιτυχίας των συνεχιζόμενων συναντήσεων και συζητήσεων», έγραψε ο Τραμπ με κεφαλαία γράμματα στο Truth Social.

Μια επίθεση σε όλες τις ενεργειακές υποδομές του Ιράν ισοδυναμεί με έγκλημα πολέμου με στόχο τον άμαχο πληθυσμό, τα 90 εκατομμύρια των κατοίκων του Ιράν που θα έρθουν αντιμέτωποι με τη μακροχρόνια καταστροφή την οποία συνεπάγεται η καταστροφή αυτών των υποδομών. Φρένο, προς το παρόν, στον Τραμπ δεν έβαλαν οι «ανθρωπιστικές» του «ευαισθησίες».

Ο Τραμπ και μαζί του ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός βρίσκεται παγιδευμένος στα στενά του Ορμούζ, ανάμεσα σε δύο αντίρροπες δυνάμεις: Από τη μια να κλιμακώσει τον πόλεμο που ξεκίνησε και δεν μπορεί να κερδίσει, μέχρι να «νικήσει», προκειμένου να εξασφαλίσει το γόητρο και τον έλεγχο των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Και από την άλλη να σταματήσει έναν πόλεμο που οδηγεί με ραγδαίο ρυθμό «στα στενά» την παγκόσμια οικονομία και την ίδια την οικονομία των ΗΠΑ. Ως αποτέλεσμα αυτής της διπλής πίεσης η πυξίδα στον Λευκό Οίκο γυρνάει σαν τρελή, ψάχνοντας. 

Της οπισθοχώρησης Τραμπ είχαν προηγηθεί οι απειλές του Ιράν ότι αν οι ΗΠΑ επιτεθούν σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της χώρας, αυτό θα αποκλείσει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ, ενώ δημοσίευσε λίστα με τις ενεργειακές υποδομές που θα χτυπήσει ως αντίποινα στα κράτη του Κόλπου: «Χτυπήσατε το νοσοκομείο μας, εμείς δεν το κάναμε αυτό. Χτυπήσατε τα κέντρα βοήθειας μας, εμείς δεν το κάναμε αυτό, χτυπήσατε τα σχολεία μας, εμείς δεν το κάναμε αυτό. Αλλά αν χτυπήσετε την ηλεκτρική ενέργεια, θα χτυπήσουμε την ηλεκτρική ενέργεια», ανέφεραν οι «Φρουροί της Επανάστασης». Επίσης απείλησαν ότι αν οι ΗΠΑ επιτεθούν στο νησί Χαργκ, το Ιράν θα επεκτείνει τη σύγκρουση στην Ερυθρά Θάλασσα, στα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας από τα οποία συνεχίζεται η ροή πετρελαίου προς τον υπόλοιπο κόσμο. 

Η κλιμάκωση του πολέμου με εκατέρωθεν απειλές για καταστροφή εγκαταστάσεων ενέργειας, πετρελαίου, φυσικού αερίου, μονάδων ύδρευσης και αφαλάτωσης και οι ολέθριες μακροπρόθεσμες συνέπειες για το Ιράν, τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία βάρεσαν καμπανάκι. 

Με την ανακοίνωση του τελεσιγράφου του Τραμπ, η τιμή του πετρελαίου άρχισε να καλπάζει ξανά προς τα 120 δολάρια το βαρέλι, σχεδόν διπλάσια από ό,τι ήταν πριν ένα μήνα. Ο Φατίχ Μπιρόλ, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας προειδοποίησε ότι ήδη η κατάσταση στη Μέση Ανατολή είναι «πολύ σοβαρή» και «χειρότερη από τις δύο ενεργειακές κρίσεις της δεκαετίας του 1970 μαζί». 

Ήδη μέσα στην προηγούμενη εβδομάδα, η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Σαουδικής Αραβίας, Aramco, ανακοίνωσε στους πελάτες της ότι θα περιορίσει τις προμήθειες αργού πετρελαίου τον Απρίλιο, προμηθεύοντας μόνο αργό Arab Light από το λιμάνι του Γιανμπού στη Ερυθρά Θάλασσα. 

Επίθεση

Η ισραηλινή επίθεση στο τεράστιο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars που μοιράζεται το Ιράν με το Κατάρ και η ιρανική απάντηση στις καταριανές εγκαταστάσεις, είχαν σαν αποτέλεσμα ο επικεφαλής της Qatar Energy να ανακοινώσει ότι το 17% της εξαγωγικής ικανότητας του Κατάρ έχει τεθεί εκτός λειτουργίας. Η εταιρεία Wood Mackenzie, με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, ανακοίνωσε ότι η ιρανική επίθεση στις εγκαταστάσεις του Κατάρ «μεταβάλλει ριζικά τις προοπτικές της παγκόσμιας αγοράς φυσικού αερίου». Η κλιμάκωση των επιθέσεων πήρε μια νέα ακόμη επικίνδυνη διάσταση, μετά από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά της εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ στο Ιράν την οποία ακολούθησε ιρανικό πλήγμα στην Ντιμόνα, όπου βρίσκεται το κύριο κέντρο πυρηνικής έρευνας του Ισραήλ. 

Ο αντίκτυπος του τελεσίγραφου Τραμπ ήταν άμεσος στις «αγορές». Το πρωί της Δευτέρας βρήκε τις ασιατικές χρηματιστηριακές αγορές να καταρρέουν, καθώς το νόμισμα της Νότιας Κορέας, το γουόν, πέφτει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 ετών και την σκυτάλη πήραν τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Η «αναβολή» του Τραμπ ήρθε λίγο πριν ανοίξει η Γουολ Στριτ προκειμένου να διασκεδάσει τον πανικό των «αγορών» και να κατεβάσει την τιμή του πετρελαίου γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι. 

Τις προηγούμενες μέρες ο Τραμπ είχε επιχειρήσει να συνδυάσει τις πολεμικές επιχειρήσεις με «διορθωτικές κινήσεις» όπως η άρση κυρώσεων 30 ημερών στο ιρανικό πετρέλαιο από τις ΗΠΑ σε μια προσπάθεια να μετριαστεί η παγκόσμια κρίση εφοδιασμού. Τα διυλιστήρια της Κίνας και της Ινδίας απάντησαν ότι διερευνούν μια συμφωνία με το Ιράν για την αγορά πετρελαίου ανέφερε το πρακτορείο ειδήσεων Reuters ενώ ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι έχει έρθει σε επαφή με τον Ιάπωνα ομόλογό του προτείνοντας ασφαλές πέρασμα για τα ιαπωνικά πλοία από τα Στενά του Ορμούζ. 

Επιπλέον, σύμφωνα με το σάιτ Axios, η κυβέρνηση των ΗΠΑ είχε ήδη αρχίσει να εξετάζει ποια θα είναι η επόμενη φάση του πολέμου και αν μπορεί να υπάρξουν ειρηνευτικές συνομιλίες. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι απαιτήσεις των ΗΠΑ από το Ιράν μπορεί να είναι οι εξής: «Καμία ανάπτυξη πυραυλικού προγράμματος για 5 έτη. Μηδενικός εμπλουτισμός ουρανίου. Αποξήλωση των πυρηνικών εγκαταστάσεων. Εξωτερική παρακολούθηση των φυγοκεντρικών μηχανών. Περιορισμός του αριθμού των πυραύλων στους 1.000. Καμία χρηματοδότηση πληρεξουσίων στην περιοχή». 

Σε μια πρώτη απάντηση στην αναβολή Τραμπ, την ώρα που η Εργατική Αλληλεγγύη πήγαινε στο τυπογραφείο, το Ιράν διέψευσε τον Αμερικανό πρόεδρο, λέγοντας ότι δεν υπήρξε καμία συνομιλία και ότι «ο Τραμπ απλά αγοράζει χρόνο». Είτε αυτό συμβαίνει, είτε έχει ανοίξει κάποιος δίαυλος επικοινωνίας (την περασμένη εβδομάδα αναφέρθηκαν συνομιλίες ανάμεσα στο Ιράν με την Τουρκία και το Ομάν που το προηγούμενο διάστημα έπαιζαν τον ρόλο του διαμεσολαβητή) το Ιράν θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί το μομέντουμ που είναι στη δική του πλευρά, διεκδικώντας περισσότερα ανταλλάγματα, καθώς ο Τραμπ βρίσκεται εν μέσω ασφυκτικής πίεσης.

Η πίεση έρχεται από τις χώρες του Κόλπου. Ο πρωθυπουργός του Κατάρ δήλωσε ότι «ο τρέχων πόλεμος πρέπει να σταματήσει αμέσως». Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν κατηγόρησε την αμερικανική κυβέρνηση ότι «επέτρεψε στον εαυτό της να παρασυρθεί» στον πόλεμο από το Ισραήλ σε μια περίοδο που μια συμφωνία φαινόταν «πραγματικά εφικτή». 

Έρχεται από την άρνηση των χωρών της ΕΕ την περασμένη εβδομάδα να συμμετέχουν άμεσα σε μια πολεμική επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ. Σε γραμμή «και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ», το σαββατοκύριακο εικοσιδύο χώρες -μεταξύ των οποίων τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Βρετανία, η Γαλλία, ο Καναδάς και η Ιαπωνία- δήλωσαν πως είναι «έτοιμες να συμβάλουν στις προσπάθειες» που απαιτούνται προκειμένου να ξανανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, αλλά όταν «οι περιστάσεις το επιτρέψουν», «αφού λήξει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή» και ζητώντας «άμεσο και παγκόσμιο μορατόριουμ στις επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές». 

Οι πιέσεις έχουν οξυνθεί και στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Ο επικεφαλής της μειοψηφίας των Δημοκρατικών στη Γερουσία των ΗΠΑ, Τσακ Σούμερ ζήτησε τη λήξη του πολέμου με το Ιράν. Η παραίτηση του Τζο Κεντ από τη θέση του αντιπροέδρου της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ και οι καταγγελίες του (ότι ο Τραμπ είπε ψέματα ότι το Ιράν αποτελούσε «άμεση» απειλή και ότι το Ισραήλ έχει παρασύρει τις ΗΠΑ σε έναν πόλεμο που «δεν ωφελεί τον αμερικανικό λαό ούτε δικαιολογεί το κόστος σε αμερικανικές ζωές») ανέδειξαν ότι οι αντιδράσεις εντείνονται και στο εσωτερικό των ρεπουμπλικάνων. 

Οι τριγμοί και η πίεση πάνω στον Τραμπ και τα κόμματα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού δεν αφορούν μόνο τις αγορές αλλά και τις αντιδράσεις από τα κάτω που κάθε μέρα οξύνονται ενάντια στον πόλεμο και τον Τραμπ -ενόψει και των διαδηλώσεων που θα γίνουν σε τρεις χιλιάδες πόλεις των ΗΠΑ στις 28 Μάρτη. Σε νέα δημοσκόπηση του CBS, το 92% υποστηρίζει ότι ο πόλεμος πρέπει να λήξει αμέσως, το 60% αποδοκιμάζει τη στρατιωτική δράση των ΗΠΑ και 57% λέει ότι ο πόλεμος πηγαίνει άσχημα για τις ΗΠΑ.

Μια προπαγανδιστική εκδήλωση με τους γονείς των αμερικάνων στρατιωτών που έχουν σκοτωθεί στον πόλεμο του Ιράν γύρισε μπούμερανγκ όταν ο υπουργός του Τραμπ, Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι οι γονείς διεμήνυσαν στον Τραμπ «να τελειώσει τη δουλειά στη Μέση Ανατολή». Όπως δήλωσε αργότερα ένας πατέρας μιλώντας στο NBC News «ο υπουργός υπερέβαλε στις περιγραφές του. Αυτό δεν ήταν κάτι για το οποίο μιλήσαμε. Όχι, δεν είπα τίποτα τέτοιο. Ποιος θέλει ένα πόλεμο;» Ένας άλλος αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι ουδέποτε άκουσε τις οικογένειες να λένε στον Τραμπ να «τελειώσει τη δουλειά».

Τα μηνύματα που έρχονται από το εσωτερικό του στρατού δείχνουν στην ίδια κατεύθυνση. Αρχικά η φωτιά στο αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford (καταπλέει στη Σούδα για επισκευές) πριν από δύο εβδομάδες αποδόθηκε από το Ιράν σε δικό του πλήγμα και από τις ΗΠΑ σε «ατύχημα». Όμως, όπως αναφέρουν αμερικάνικα μέσα ενημέρωσης: