Στιγμιότυπα από το φεστιβάλ ΜΑΡΞΙΣΜΟΣ 2026. Φωτό: Στέλιος Μιχαηλίδης
Με το ιστορικό αλλά πάντα επίκαιρο, ειδικά στη σημερινή περίοδο πολέμων και καταστροφής, δίλημμα «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» έκλεισε το φεστιβάλ επαναστατικών ιδεών «Μαρξισμός 2026» που οργάνωσε το ΣΕΚ από την Πέμπτη 21 ως την Κυριακή 24 Μάη στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.
Η τελική εκδήλωση συγκέντρωσε την φοβερή πολιτική συζήτηση που έγινε σε όλο το τετραήμερο, συμπύκνωσε τα πιο κρίσιμα ζητήματα που αναδείχτηκαν στη διάρκειά του και έθεσε τα καθήκοντα για την επαναστατική Αριστερά: Κλιμάκωση των αγώνων σε όλα τα μέτωπα για να πέσει η δολοφονική κυβέρνηση Μητσοτάκη εδώ και τώρα. Οργάνωση και κέρδισμα της ριζοσπαστικοποιημένης εργατικής τάξης και νεολαίας στις επαναστατικές ιδέες και την προοπτική της σοσιαλιστικής επανάστασης.
Στο πάνελ ήταν η Αργυρή Ερωτοκρίτου, γιατρός, μέλος του ΓΣ της ΟΕΝΓΕ, ο Ορέστης Ηλίας, μέλος του ΣΕΚ στην περιοχή του Γκύζη, η Μελτέμ Οράλ, μέλος του DSiP, του αδελφού κόμματος του ΣΕΚ στην Τουρκία, η Αρίμπα Νουρ, φοιτήτρια Φιλοσοφικής, μέλος της Πακιστανικής Κοινότητας Ελλάδας "Η Ενότητα", ο Τάσος Τσιούνης, εργαζόμενος στην πληροφορική και η Μαρία Στύλλου, υπεύθυνη σύνταξης του περιοδικού Σοσιαλισμός από τα Κάτω. Την εκδήλωση συντόνισε η Λουίζα Γκίκα, γιατρός, μέλος του ΔΣ της ΕΙΝΗ.
Το φεστιβάλ ολοκληρώθηκε μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού με τη Διεθνή και το σύνθημα "Το μέλλον μας δεν είναι ο καπιταλισμός, είναι η επανάσταση και ο σοσιαλισμός".
Η μαζική συμμετοχή, η έντονη πολιτική συζήτηση και η μαχητική διάθεση ήταν τα βασικά στοιχεία του τετραήμερου: με γεμάτες αίθουσες, αιχμηρές εισηγήσεις, αμέτρητες παρεμβάσεις σε όλες τις συζητήσεις από τους εκατοντάδες αγωνιστές/ριες που συμμετείχαν δυναμικά στον διάλογο που ακολουθούσε -καταθέτοντας ερωτήματα, εμπειρίες και προτάσεις για να φτάσουν οι αγώνες ενάντια στην κυβέρνηση και το δολοφονικό σύστημα που υπηρετεί στη νίκη.
Η κεντρική εκδήλωση της πρώτης μέρας ήταν αφιερωμένη στην «Παγκόσμια αντίσταση στο σύστημα». Οι εικόνες από τον κόσμο που κατά εκατομμύρια απεργεί, διαδηλώνει και παλεύει σε όλο τον πλανήτη αποτέλεσαν το καλύτερο ξεκίνημα για το τετραήμερο.
Για αυτούς τους αγώνες μίλησαν εισηγητικά η Κατερίνα Θωίδου, δημοτική σύμβουλος Νίκαιας-Ρέντη με την Ανταρσία στην Κοκκινιά, ο Ντενί Γκοντάρ, από την Autonomie de Classe, την αδελφή οργάνωση του ΣΕΚ στη Γαλλία, ο Πάνος Ρούτσι, από τον Σύλλογο Συγγενών Θυμάτων Τεμπών, ο Κώστας Καραραχιάς, γραμματέας του Σωματείου Εργαζόμενων στο Έλενα Βενιζέλου και ο Πάνος Γκαργκάνας, διευθυντής της Εργατικής Αλληλεγγύης.
Ακολούθησαν τοποθετήσεις από αγωνιστές/ριες από πολλούς χώρους που προϊδέασαν για την πολιτική συζήτηση που θα ακολουθούσε.
Επί τέσσερις μέρες, η μαρξιστική θεωρία συναντήθηκε με την ιστορία του εργατικού κινήματος και της Αριστεράς, οι εξεγέρσεις και οι επαναστάσεις του προηγούμενου αιώνα έγιναν πηγή έμπνευσης για τους σημερινούς αγώνες, οι εμπειρίες των κινημάτων που έφεραν οι διεθνείς και όλοι/ες οι ομιλητές/ριες ήταν πολύτιμες για την ενίσχυση της πάλης ενάντια στον πόλεμο, τη φτώχεια, τον ρατσισμό, τον σεξισμό, την κλιματική καταστροφή.
Οι συζητήσεις άγγιξαν δεκάδες ιστορικά, πολιτικά και θεωρητικά θέματα: Από τις αστικές επαναστάσεις και την εργατική τάξη σήμερα μέχρι τον ιμπεριαλισμό και τη μάχη ενάντια στον πόλεμο. Από τον αγώνα για τη γυναικεία και ΛΟΑΤΚΙ+ απελευθέρωση μέχρι τον Σπάρτακο και τις εξεγέρσεις των δούλων. Από την κρίση του καπιταλισμού και τη μαρξιστική παράδοση επαναστατών/ριών όπως ο Λένιν, ο Τρότσκι, ο Μπουχάριν, η Ρόζα Λούξεμπουργκ, ο Γκράμσι, ο Πουλιόπουλος μέχρι τη διεθνιστική πάλη σε Ελλάδα-Τουρκία-Κύπρο.
Επιλογές
Από τις κρίσιμες επιλογές τακτικής και στρατηγικής που χρειάζεται να κάνει η Αριστερά σήμερα μέχρι το αντικαπιταλιστικό μέτωπο της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Από τον αγώνα για Δικαιοσύνη μέχρι τη μάχη ενάντια στη φασιστική απειλή. Και από το κίνημα ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της Παιδείας μέχρι την κρίση στέγης, την Τεχνητή Νοημοσύνη, την Τέχνη αλλά και τον Αθλητισμό ως μαζικό δικαίωμα.
Οι συμμετοχές του Ντέηβιντ Στίγκερς και του Λεονάρντο Καβαλέτι από τη Μινεσότα, της Κριστίνε Μπούχολτς από τη Γερμανία, του Άλεξ Καλλίνικος από τη Βρετανία, του Ντίνου Αγιομαμίτη από την Κύπρο και όλων των διεθνών προσκεκλημένων συνέβαλαν καθοριστικά στην επιτυχία του φεστιβάλ.
Το ίδιο σημαντική ήταν η συμμετοχή που είχαν οι δικηγόροι Θανάσης Καμπαγιάννης και Κώστας Παπαδάκης, οι πανεπιστημιακοί Σωτήρης Ρούσσος, Κώστας Βλασόπουλος, Άννα Καρακατσούλη, Άννα Λάζου και Νίκος Θεοχαράκης, ο ιστορικός Μιχάλης Λυμπεράτος, οι συνδικαλιστές/ριες και αγωνιστές/ριες Θανάσης Διαβολάκης, Κώστας Γεννηδούνιας, Άγγελος Αναστασόπουλος και οι αγωνίστριες από τα Προσφυγικά.
Ο χώρος του Παντείου, μέσα κι έξω από τις αίθουσες, είχε διαμορφωθεί ανάλογα για να φιλοξενήσει τις πάνω από 40 συζητήσεις, τις βραδινές πολιτιστικές-καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, και βέβαια το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο που είχε μεταφερθεί στη σχολή με όλες τις εκδόσεις του και εκατοντάδες ακόμα τίτλους βιβλίων. Η έκθεσή του έγινε πόλος έλξης ανάμεσα στις συζητήσεις καθώς η πολιτική συζήτηση συνεχιζόταν αμείωτη και στα διαλείμματα.
Συνθήματα ακούγονταν καθ’ όλη τη διάρκεια του τετραημέρου. Με το «Λευτεριά στην Παλαιστίνη» ξεκίνησε η σχετική συζήτηση στην οποία συμμετείχαν ο Μοχάμεντ Ελ Σαγιέντ, ο Ραέντ Ταχμπούμπ και άλλα μέλη της Παλαιστινιακής Παροικίας Ελλάδας. Με το «Κάτω τα χέρια από τον Τζαβέντ Ασλάμ» έκλεισε η συζήτηση για τα ανοιχτά σύνορα με τη συμμετοχή του προέδρου της Πακιστανικής Κοινότητας Ελλάδας «Η Ενότητα» που ο ακροδεξιός υπουργός Μετανάστευσης Πλεύρης έχει στοχοποιήσει και απειλεί με ανάκληση του πολιτικού ασύλου του.
Στιγμιότυπα από το φεστιβάλ ΜΑΡΞΙΣΜΟΣ 2026. Φωτό: Στέλιος Μιχαηλίδης
Τα «Στείλτε τους φονιάδες στο Ναυτοδικείο, το έγκλημα της Πύλου δεν μπαίνει στο αρχείο» και «Τέμπη-Πύλος-Παλαιστίνη, δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη» ακολούθησαν την θεατρική παράσταση «Η ευθανασία της φάλαινας – Πύλος 14/6/23» του Θανάση Τριαρίδη που παίχτηκε το βράδυ του Σαββάτου. Μια παράσταση-καταπέλτης για το ρατσιστικό έγκλημα της κυβέρνησης και του λιμενικού στην Πύλο πριν τρία χρόνια, που δυνάμωσε την οργή αλλά και την αποφασιστικότητα όλων για να τιμωρηθούν οι ένοχοι της δολοφονίας των πάνω από 600 προσφύγων.
Αντίστοιχα, αγωνιστική διάθεση αλλά και μεγάλη συγκίνηση προκάλεσε η προβολή της θρυλικής ταινίας του Κεν Λόουτς για την ισπανική επανάσταση του 1936 «Γη και Ελευθερία» την Παρασκευή το βράδυ. Ανοίγοντας σε όλους την όρεξη, είτε την είχαν ξαναδεί είτε όχι, για την συζήτηση «Τόνι Κλιφ – η απάντηση στον Σταλινισμό» που ακολουθούσε.
Στις σελίδες αυτού του φύλλου αλλά και των επόμενων θα βρείτε εισηγήσεις από μια σειρά θέματα του τετραήμερου. Βίντεο και ηχητικά από όλες τις συζητήσεις θα ανέβουν σύντομα στο κανάλι του ΣΕΚ στο YouTube (SEKbroadcast) και το sekonline.gr
Ο Μαρξισμός 2026 ήταν ένα μεγάλο βήμα μπροστά για τον πολιτικό εξοπλισμό του κινήματος που παλεύει ενάντια στο σύστημα και τις επιθέσεις του. Συνέβαλε στην ενίσχυση της επαναστατικής Αριστεράς που κάνει τη διαφορά σε κάθε αγώνα. Και βοήθησε στο δυνάμωμα της προοπτικής της ανατροπής του καπιταλισμού με ορίζοντα μια κοινωνία που οι άνθρωποι θα είναι πάνω από τα κέρδη. Η οργάνωση στο ΣΕΚ την φέρνει πιο κοντά.
Λένα Βερδέ
Πώς και ήρθα στον Μαρξισμό; Το ξέρω το ΣΕΚ, μένω στην Αθήνα πολλά χρόνια, έχω διαδηλώσει μαζί σας πάρα πολλές φορές. Άρα εγώ σας ήξερα, εσείς δεν με ξέρατε. Φέτος λόγω συνθηκών μπορούσα να έρθω να παρακολουθήσω. Είδα μπροστά μου ένα τεράστιο πρόγραμμα με αίθουσες, ομιλίες από το πρωί μέχρι το βράδυ και με δώρο πιο αργά ταινία και θέατρο. Ήρθα στις δέκα το πρωί και ποιος περίμενε ότι θα ξεκινάνε όντως στην ώρα τους και να ισχύει ότι γράφεται. Δεν θα αποφύγω να πω και για το κάπνισμα, καθώς περίμενα ότι θα έφευγα γρήγορα λόγω του “ντουμανιού”, αλλά ούτε αυτό συνέβη.
Οι συζητήσεις έχουν ενδιαφέρον. Τα θέματα είχαν μεγάλο κίνδυνο να είναι κενά πραγματικού περιεχομένου και με ξύλινη γλώσσα. Παρόλα αυτά δεν ήταν έτσι, οι ομιλητές γνωρίζουν τι λένε, μας παρουσιάζουν πολύ ενδιαφέροντα πράγματα. Νομίζω ότι η πρώτη προτεραιότητα ήταν να είναι τρομακτικά απλός και κατανοητός ο λόγος και, επειδή τα απλά είναι και τα πιο δύσκολα, είχαν και βάθος στο περιεχόμενο.
Οργανώθηκα και στο ΣΕΚ, θα πηγαίνω στον πυρήνα στα Πατήσια. Νομίζω ότι η περιοχή χρειάζεται το ΣΕΚ, γιατί παίρνει πρωτοβουλίες στη γειτονιές, όπως για αντιφασιστικές δράσεις. Και φαίνεται ότι έχουν κερδίσει τον κόσμο από τους φασίστες, πράγμα καθόλου εύκολο και σίγουρο ότι θα γινόταν.
Μηνάς Μπισμπίκης,
διαιτολόγος
Θεωρώ θετική την πρωτοβουλία να συζητιούνται τα προβλήματα και οι ανάγκες της κοινωνίας με τη σκοπιά της ανατροπής του καπιταλισμού. Ένα σύστημα που παράγει μόνο φτώχεια, δυστυχία και καταστροφή, πόλεμο και αίμα, για τα κέρδη μιας χούφτας απατεώνων.
Οι συζητήσεις έχουν ένα πολύ καλό επίπεδο. Θα μπορούσαν να υπάρχουν και παραπάνω οι φωνές κι άλλων δυνάμεων που ανήκουν στην Αριστερά και ιδίως στην αντικαπιταλιστική. Λαμβάνουμε υπόψιν την ανάγκη για διεθνείς συνεργασίες, γιατί κανένα εργατικό κίνημα απομονωμένο σε μία μόνο χώρα δεν θα τα καταφέρει. Θα στραγγαλιστεί είτε εκ των έσω είτε απ' έξω. Να μην κρύβουμε και τις αδυναμίες του κινήματος που πολλές φορές έδωσαν περιθώρια στην αστική τάξη.
Από τις συζητήσεις που παρακολούθησα, νομίζω ότι η πιο ενδιαφέρουσα ήταν αυτή για την Αντικαπιταλιστική Αριστερά. Ήταν από τις πλέον θετικές και αναγκαίες, και για αυτή την περίοδο και πάντοτε. Η ενότητα της εργατικής τάξης σε στόχους που να μπορούν να δυναμώνουν το μέτωπο της πάλης της είναι βασική προϋπόθεση. Εγώ σε όλη μου την εργασιακή ζωή ήμουν συνδικαλιστής στο σωματείο εργαζομένων του ΕΚΑΒ, με μεγάλες μάχες στον χώρο της Υγείας. Φτάσαμε μέχρι και στο σημείο να μας επιστρατεύσουν. Το '89 με τον Μητσοτάκη και τη συγκυβέρνηση των “συνεπών ταξικών δυνάμεων” που έλεγαν ότι οι προσλήψεις ήταν παράνομες παλέψαμε ενάμιση μήνα με καταλήψεις και ενάντια στα ΜΑΤ.
Δημήτρης Βουλής,
συνταξιούχος υγειονομικός ΕΚΑΒ
Ο Μαρξισμός έχει πολλές διαφορετικές συζητήσεις που είναι πάρα πολύ ωραίο. Αλλά το πράγμα που μου αρέσει περισσότερο σε αυτό το φεστιβάλ, το οποίο με τράβηξε κιόλας και στο να έρθω, είναι ότι το “από κοντά”.
Τουλάχιστον στη γενιά που έχω μεγαλώσει και με το Ίντερνετ πάρα πολύ, έχουμε συνηθίσει διάφορα θέματα κοινωνικά και για τον καπιταλισμό να τα ακούμε αποκλειστικά μέσω του Ίντερνετ που συνήθως θα είναι στα αγγλικά και θα αναφέρεται σε άλλες χώρες. Οπότε είναι πολύ ωραίο που γίνονται τόσες ωραίες συζητήσεις με ανθρώπους από κοντά, που ζούμε στην ίδια πραγματικότητα, που νοιάζονται, ενδιαφέρονται και παλεύουν. Έτσι χτίζεται και η συλλογικότητα μεταξύ μας, αλλά και η ελπίδα μέσα μας ότι “υπάρχουμε”, είμαστε πολλοί και το προσπαθούμε. Face to face γίνεται και πραγματική συζήτηση, έχει ο καθένας τον χρόνο του να μιλήσει και το αναπτύσσουμε πάρα πολύ παραπάνω. Δεν είναι σαν τα σχόλια στο ίντερνετ.
Στην κεντρική εκδήλωση της Πέμπτης ηρθε τόσος κόσμος και μίλησαν τόσοι πολλοί και ο Ρούτσι και συνδικαλιστές. Χάρηκα πάρα πολύ με τη συζήτηση για την τρανσφοβία, επειδή θεωρώ ότιν στην Ελλάδα δεν ανοίγει όσο θα έπρεπε. Χάρηκα που κι εγώ μίλησα σε αυτή τη συζήτηση, χάρηκα και για το ότι μου δίνεται η δυνατότητα να μιλήσω. Μπορείς και να ακούσεις και να σε ακούσουν.
Άρης,
φοιτητής Μουσικών Σπουδών, Φιλοσοφική
Ήρθα στον Μαρξισμό με την κόρη μου που είναι το τελευταίο διάστημα οργανωμένη στο ΣΕΚ. Ήρθα γιατί θέλω να ενημερωθώ για διάφορα πράγματα, και παρόλο που ο πατέρας μου ήταν αντιστασιακός έχω πολλά κενά. Από την Εργατική Αλληλεγγύη που μου έχει δώσει η κόρη μου, συμφωνώ στα περισσότερα που έχω διαβάσει και οργανώθηκα κι εγώ την πρώτη μέρα του φεστιβάλ.
Όσες συζητήσεις παρακολούθησα στον Μαρξισμό μου φάνηκαν ενδιαφέροντα. Είναι ένα φεστιβάλ πολύ καλά οργανωμένο, τρομερή η προσπάθεια. Άκουσα για τον Γκράμσι, που μέχρι πρότινος δεν τον γνώριζα καν. Πήγα επίσης στη συζήτηση για τον σεξισμό και τον πόλεμο, αλλά και για την Παλαιστίνη. Καταλάβαινα τι άκουγα, δεν βαρέθηκα καθόλου, με βοηθούν πάρα πολύ για τη συνέχεια. Πολύ εντυπωσιακό το γεγονός ότι συμμετέχει στη συζήτηση ο κόσμος και, πιστέψτε με, διευκρινίζονται ακόμα περισσότερα πράγματα, γίνονται πιο κατανοητά. Αγόρασα και βιβλία για να διαβάσω.
Μαμίνα Μαλενού,
καθηγήτρια Γερμανικών
Είναι η πρώτη μου φορά στον Μαρξισμό, ήρθα από την Πάτρα για να παρακολουθήσω. Με ενδιαφέρει πάρα πολύ η συζήτηση για την γυναικεία καταπίεση. Ενώ τα ήξερα, με σόκαρε μαζεμένη όλη η εικόνα μαζεμένη της καταπίεσης.
Πρέπει όλοι μαζί να είμαστε ενωμένοι για να νικήσουμε. Και η συζήτηση για τη στέγη ήταν πάρα πολύ σημαντική, καθώς είναι το πιο πολύτιμο αγαθό για όλους μας. Μου άρεσε και η συζήτηση για την Τέχνη επίσης. Χρειάζεται ένα τέτοιο φεστιβάλ ιδεών, γιατί τα πράγματα έχουν φτάσει στη μεγαλύτερη βαρβαρότητα και πρέπει να τη σταματήσουμε. Φυσικά και θα ερχόμουν και του χρόνου στον Μαρξισμό 2027.
Πιπίνα Μαραθιά,
Πάτρα
Για πολλά χρόνια έβλεπα τις αφίσες του φεστιβάλ Μαρξισμός και ήθελα να έρθω. Γιατί με συγκινεί και το ότι βλέπω την Εργατική Αλληλεγγύη παντού ήδη από τις αρχές του '90, από τότε δηλαδή που θυμάμαι εγώ τα πράγματα. Εκτιμώ πολύ αυτή τη συνέπεια. Φέτος λοιπόν ήρθα στον Μαρξισμό.
Μου αρέσει το περιβάλλον γιατί είναι “ελεύθερο” και εκφράζεται ο καθένας όπως θέλει στις συζητήσεις. Δεν υπάρχει έπαρση, αλλά ξεκάθαρος στόχος για το πώς θα πάει μπροστά ο αγώνας της εργατικής τάξης. Δεν ασχολείται με μια αίωλη θεωρία, αλλά στις ίδιες τις ανάγκες του εργατικού κινήματος.
Προσωπικά συνειδητοποίησα μέσα από τις συζητήσεις ότι θέλω να ανοίξω τον ορίζοντά μου, να μάθω πιο καλά και την Ιστορία. Μου άνοιξε την όρεξη με λίγα λόγια και θέλω να πάρω και βιβλία. Δεν υπάρχει άλλη διέξοδος. Ή η εργατική τάξη στην εξουσία ή θα ζούμε τον εξευτελισμό και την πείνα.
Στέφανος Δημητριάδης,
εργαζόμενος ΟΤΑ στον δήμο Παλαιού Φαλήρου
Το τετραήμερο φεστιβάλ για τον Μαρξισμό μου φάνηκε μια από τις λίγες διοργανώσεις που φέρνουν πραγματικά στο επίκεντρο την πολιτική συζήτηση, συνδεδεμένη με την ιστορία, την οικονομία, την επιστήμη και τις σύγχρονες κοινωνικές εξελίξεις.
Το πρόγραμμα ήταν ιδιαίτερα εμπλουτισμένο και έδωσε την ευκαιρία, μέσα από ομιλίες και συζητήσεις, να μάθει κανείς περισσότερα, να προβληματιστεί και να διευρύνει τις γνώσεις του γύρω από σημαντικά ζητήματα της εποχής μας.
Οι θεματικές κάλυπταν όλα τα κρίσιμα ζητήματα της σημερινής πραγματικότητας: από την ανάλυση του καπιταλισμού και τις διεθνείς εξελίξεις, μέχρι την άνοδο της ακροδεξιάς, τους εργατικούς αγώνες, την κατάσταση στη δημόσια Παιδεία και Υγεία και την περιβαλλοντική κρίση.
Είδαμε πως η θεωρία του μαρξισμού συνδέεται με τους πραγματικούς αγώνες και πως οι ιδέες μπορούν να μετατραπούν σε πράξη μέσα από τη συλλογική δράση. Σε ένα κλίμα διαλόγου και ανταλλαγής απόψεων, όπου υπήρχε χώρος να ακουστεί κάθε γνώμη, το φεστιβάλ αποτέλεσε μια εμπειρία με ουσία που αξίζει να παρακολουθήσουν όλοι.
Κατερίνα Μακαρώνα,
εργαζόμενη στον ιδιωτικό τομέα