Στη σκιά της αμερικανικής ήττας στον πόλεμο με το Ιράν και του ατελείωτου πολέμου στην Ουκρανία ξεκινάει την Τρίτη 7 Ιούλη στην Άγκυρα της Τουρκίας η φετινή ετήσια σύνοδος του ΝΑΤΟ. 

Το κύριο ζήτημα που θα απασχολήσει τη σύνοδο είναι οι εξοπλισμοί. Στην περσινή σύνοδο τα 32 κράτη μέλη της συμμαχίας συμφώνησαν σε μια κατακόρυφη αύξηση των «αμυντικών» τους δαπανών, οι οποίες θα πρέπει να φτάσουν ως το 2035 στο 5% του ΑΕΠ – 3,5% για «βασικές δαπάνες» και 1,5% «για την ασφάλεια».

Κάποιες νατοϊκές χώρες, η Ελλάδα, η Πολωνία, η Εσθονία, ο Λιθουανία και η Λετονία, έχουν ήδη πιάσει αυτό το 3,5%. Η Γερμανία ετοιμάζεται τώρα να δανειστεί 800 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα στην επόμενη πενταετία με στόχο να πιάσει αυτό το 3,5% έως το 2030 –πέντε χρόνια νωρίτερα από αυτό που συμφωνήθηκε στην περσινή σύνοδο του ΝΑΤΟ. Πρόκειται για το μεγαλύτερο εξοπλιστικό πρόγραμμα από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, που έκλεισε σχεδόν σαράντα χρόνια πριν, σχολιάζουν τα ειδησεογραφικά πρακτορεία. 

Οι ΝΑΤΟϊκοί αξιωματούχοι και οι κυβερνήσεις των χωρών–μελών χρησιμοποιούν τον πόλεμο στην Ουκρανία σαν δικαιολογία για αυτό το θηριώδες πρόγραμμα στρατιωτικών εξοπλισμών. «Η ειρήνη απειλείται από τις ιμπεριαλιστικές αυταπάτες του Πούτιν» έλεγε την Δευτέρα ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας για να δικαιολογήσει την τρομαχτική αύξηση των στρατιωτικών δαπανών. «Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τον Πούτιν με το μαύρο μηδέν» συμπλήρωσε, αναφερόμενος στον παλιό «χρυσό κανόνα» που απαγόρευε την αύξηση του δημόσιου χρέους στη Γερμανία.

Το ΝΑΤΟ, όμως, δεν είναι «αμυνόμενο». Στην πραγματικότητα πρόκειται για τον ισχυρότερο και επιθετικότερο στρατιωτικό συνασπισμό της ιστορίας. Περιλαμβάνει όλες σχεδόν τις χώρες που πρωτοστάτησαν στους πολέμους που συντάραξαν την ανθρωπότητα στον 20ο και τον 21ο αιώνα: τις ΗΠΑ που βομβάρδισαν το Ιράκ «πίσω στην εποχή του λίθου» το 2003, την Γερμανία και την Ιταλία που έσπρωξαν τον κόσμο στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, την Αγγλία και τη Γαλλία που μοίρασαν, μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τη Μέση Ανατολή μεταξύ τους, μια μοιρασιά που συνεχίζει να σπέρνει τον θάνατο στην περιοχή. Και περιλαμβάνει όλες σχεδόν τις χώρες που -παρά τις λεκτικές διαφοροποιήσεις- στήριξαν στην ουσία την γενοκτονία της Γάζας από το Ισραήλ και τον Αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο ενάντια στο Ιράν.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία, τον οποίον επικαλείται το ΝΑΤΟ σαν απόδειξη για την «ρωσική απειλή», ξεκίνησε πράγματι με μια ρωσική εισβολή στη γειτονική χώρα τον χειμώνα του 2022. Αλλά η Δύση και το ΝΑΤΟ είχαν κάνει τα προηγούμενα χρόνια ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να οξύνουν τις σχέσεις ανάμεσα στις δυο χώρες –που αποτελούσαν μέχρι τη διάλυσή της το 1992 και οι δυο επαρχίες της ΕΣΣΔ. Και η κυβέρνηση της Ουκρανίας έχει, από την ρωσική εισβολή μέχρι σήμερα, την αμέριστη υποστήριξη της Δύσης και του ΝΑΤΟ στον πόλεμο ενάντια στην Ρωσία –μια υποστήριξη που δεν περιορίζεται απλά και μόνο στην άμυνα απέναντι στις ρωσικές επιθέσεις. «Η Ουκρανία πλήττει τις ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας σε μια κλίμακα χωρίς προηγούμενο», έγραφε την Κυριακή 5 Ιούλη η εφημερίδα Financial Times. «Από την αρχή του 2026 τα ρωσικά διυλιστήρια έχουν δεχτεί τουλάχιστον 194 επιθέσεις, μια αύξηση κατά 11 φορές σε σχέση με το ίδιο διάστημα την προηγούμενη χρονιά…». Η αμερικανική βοήθεια, γράφει η εφημερίδα, έπαιξε βασικό ρόλο στην επιτυχία αυτών των επιθέσεων… Οι ΗΠΑ βοήθησαν τα ουκρανικά βλήματα να ακολουθήσουν τις βέλτιστες διαδρομές και να αποφύγουν την ρωσική αεράμυνα. «Τον Ιούνιο η Ουκρανία χτύπησε πολλές φορές το μοναδικό διυλιστήριο της Μόσχας, προκαλώντας τεράστιες πυρκαγιές που κάλυψαν με ένα μαύρο πυκνό σύννεφο την ρωσική πρωτεύουσα…».

Παρά την τρομαχτική τους υπεροπλία, όμως, η Δύση και το ΝΑΤΟ δεν κερδίζουν τους πολέμους. Το μέτωπο της Ουκρανίας συνεχίζει να φλέγεται για τέταρτη χρονιά φέτος –και το τέλος δεν φαίνεται ακόμα στον ορίζοντα. Και στη Μέση Ανατολή οι ΗΠΑ και το Ισραήλ απέτυχαν, παρά τις δολοφονικές επιθέσεις, να νικήσουν και να υποτάξουν το Ιράν.

Υπάρχουν πολλές και διαφορετικές αιτίες πίσω από αυτές τις αποτυχίες. Μια βασική, όμως, είναι η αλλαγή στην τεχνολογία του πολέμου –η εμφάνιση των drones. Σε αντίθεση με τους συμβατικούς πυραύλους τα drones έχουν μηδαμινό κόστος, είναι σχεδόν αθέατα από τα ραντάρ και τα άλλα μέσα εντοπισμού και μπορούν να παραχθούν εύκολα κατά χιλιάδες. Στη Μέση Ανατολή το Ιράν ανάγκασε τις ΗΠΑ να εκκενώσουν σχεδόν όλες τους τις στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή με πλήγματα από το drones. Και τα drones είναι το βασικό όπλο που χρησιμοποιεί η Ουκρανία στις επιθέσεις της ενάντια στις διυλιστήρια και τις ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας.

Drones

Πριν από λίγα μόνο χρόνια το πιο επικίνδυνο όπλο σε έναν πόλεμο θεωρείτο ο βαλλιστικός πύραυλος. Ένας πύραυλος cruise -εφοδιασμένος με μια συμβατική ή μια πυρηνική κεφαλή- μπορεί να χτυπήσει έναν στόχο από απόσταση εκατοντάδων ή και χιλιάδων χιλιομέτρων. Η κύρια αποστολή των πυραύλων Patriot (που έχει και η Ελλάδα) είναι η αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων –τους οποίος «κυνηγάνε» και ανατινάζουν στον αέρα. Μόνο που ένας patriot στοιχίζει σχεδόν πέντε εκατομμύρια δολάρια –και κάθε συστοιχία εκτόξευσης πάνω από 500 εκατομμύρια. Η άμυνα στηρίζεται στην πραγματικότητα στην οικονομία –για να το πούμε παραστατικά η κάθε χώρα προσπαθεί να έχει περισσότερους patriot από όσους πυραύλους cruise μπορεί να εκτοξεύσει ο εχθρός. Ακόμα και αν μπορούσαν να εντοπίσουν και να καταρρίψουν ένα drone οι patriot δεν θα κατάφερναν να προστατέψουν μια χώρα ούτε μια ώρα από επιθέσεις drones . Πέρσι η Ουκρανία εκτόξευε περίπου 50 με 100 drοnes ενάντια στη Ρωσία κάθε μέρα. Και φέτος οι επιθέσεις αυτές έχουν πολλαπλασιαστεί –και από τις δυο πλευρές.

«Όταν ο Πούτιν έφερνε με την εισβολή στην Ουκρανία τον πόλεμο… ξανά στην Ευρώπη», γράφει η Συλβί Κάουφμαν στην Financial Times, «έφερε μαζί πίσω και τις φρικιαστικές μνήμες των ανθρωπίνων απωλειών των παλαιότερων συγκρούσεων». Αλλά η γενική πεποίθηση ήταν ότι τώρα, στον αιώνα της πληροφορικής, τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά.  «Αλλά πολύ γρήγορα οι ειδικοί άρχισαν να περιγράφουν τον πόλεμο στην Ουκρανία σαν ένα μείγμα των χαρακωμάτων του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, των τανκς του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του πολέμου του μέλλοντος με την τεχνολογία του 21ου αιώνα. 

Τώρα, στον πέμπτο χρόνο του πολέμου, η σύγκρουση έχει πάρει άλλη μορφή. Τα τανκς έφυγαν και αντικαταστάθηκαν από drones και ρομπότ. Τα drones κάνουν τα πάντα: μοιράζουν φαγητό και πυρομαχικά, μετακινούν εξοπλισμούς, καταστρέφουν στόχους, σκοτώνουν». 

Αντί αυτή η τεχνολογία, όμως, να μειώσει τις απώλειες τις αυξάνει. «Το επίπεδο των απωλειών και στις δυο πλευρές απογειώνεται. Οπλισμένα drοnes και η Τεχνητή Νοημοσύνη έχουν μετατρέψει το μέτωπο σε μια επικίνδυνη, τελείως διάφανη, ζώνη θανάτου πλάτους 20 περίπου μιλίων που κάνει ακόμα και την περισυλλογή των τραυματιών εξαιρετικά δύσκολη».  Το αποτέλεσμα είναι να επιστρέψει η αναλογία των τραυματιών προς τους νεκρούς κοντά στα φρικιαστικά επίπεδα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Με απλά λόγια οι τραυματίες εγκαταλείπονται να αργοπεθαίνουν μόνοι τους μέσα στις εμπόλεμες ζώνες.

Αυτή την τεχνολογία θέλει τώρα να «προλάβει» το ΝΑΤΟ με το νέο του θηριώδες εξοπλιστικό πρόγραμμα. Ο στόχος του δεν είναι η εξασφάλιση της ειρήνης αλλά η εξασφάλιση της πρωτοκαθεδρίας στον θάνατο.

Στην Τουρκία χιλιάδες κατέβηκαν, παρά την τρομαχτική καταστολή, στους δρόμους ενάντια στη σύνοδο του θανάτου. Με μια μεγάλη διαδήλωση ενάντια στο ΝΑΤΟ ετοιμαζόμαστε, την ώρα που γράφεται αυτό το κείμενο, να απαντήσουμε στην σύνοδο της Άγκυρας εδώ στην Ελλάδα το απόγευμα της Τρίτης 7 Ιούλη. 

Πρέπει να τους σταματήσουμε. Και θα τους σταματήσουμε.