Γκράβα: Το μπαλάκι των ευθυνών ανάμεσα σε δήμους, κυβέρνηση και ιδιωτικές εταιρείες
«Να μη γίνει η Γκράβα Βιολάντα», φωνάζουν οι μαθητές, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί. Και έχουν δίκιο. Αν δεν υπήρχε η κινητοποίηση των μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων, η Γκράβα θα συνέχιζε να λειτουργεί και οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί θα κάνανε μαθήματα πάνω σε μία «ωρολογιακή βόμβα», Όπως δουλεύανε οι εργαζόμενες/οι στη «Βιολάντα», όπως μένανε οι τουρίστες στο κτίριο που εξερράγη στη Πλάκα.
Στις 16 και 21 Σεπτέμβρη και ξανά στις 2 Οκτώβρη, εκπαιδευτικοί και μαθητές κατήγγειλαν έντονη οσμή αερίου στο σχολικό συγκρότημα, που φιλοξενεί πάνω από 4.000 μαθητές και 400 εκπαιδευτικούς. Τελικά, στις 2 Οκτώβρη πραγματοποιήθηκε προληπτική εκκένωση, ενώ οι έλεγχοι που ακολούθησαν δεν έδωσαν οριστική απάντηση για την προέλευση της οσμής. Από την προηγούμενη βδομάδα η Γκράβα είναι, επ’ αόριστον, κλειστή για «νέες» έρευνες μπας και οι «αρμόδιοι» βρουν την αίτια της οσμής.
Την Δευτέρα 12 Οκτώβρη, ο Δούκας δηλώνει ότι «το βράδυ της Κυριακής ολοκληρώθηκε και ο δευτερογενής έλεγχος από πλευράς μας. Σύμφωνα με το πόρισμα της εταιρείας που διενήργησε τον έλεγχο, δεν διαπιστώθηκε διαρροή… Ωστόσο, η προέλευση της οσμής παραμένει αδιευκρίνιστη και απαιτεί συγκεκριμένες απαντήσεις». Ο Δούκας είναι προκλητικός γιατί πανηγυρίζει για το γεγονός ότι δεν διαπιστώθηκε διαρροή για τις ημέρες 9-11 Οκτωβρίου που έγινε ο έλεγχος, με κλειστή, μάλιστα, την παροχή.
Δεν αναφέρεται στο γεγονός ότι η συγκεκριμένη Τεχνική Έκθεση επιβεβαιώνει ότι η εγκατάσταση έχει σοβαρά ζητήματα ως προς τη συντήρηση και την ασφαλή λειτουργία της: "Δεν είναι δυνατή η έκδοση των προβλεπόμενων Πιστοποιητικών Δοκιμής Αντοχής και Στεγανότητας, δεδομένου ότι αυτά περιλαμβάνουν και βεβαίωση συμφωνίας των εγκαταστάσεων με τις θεωρημένες μελέτες… η έκδοση πιστοποιητικού προϋποθέτει επιπλέον την αντικατάσταση του εύκαμπτου αντικραδασμικού συνδέσμου (σύνδεσης του δικτύου με τον καυστήρα) και τον έλεγχο στεγανότητας της διάταξης με θετική έκβαση». Την ίδια στιγμή, κανείς δεν ξέρει αν υπάρχουν σε ισχύ Πιστοποιητικά Ενεργητικής και Παθητικής Πυροπροστασίας.
Μεταφορά ευθυνών
Εκτός των άλλων, η υπόθεση της Γκράβας είναι ένα αποκαλυπτικό παράδειγμα για το πώς η υποχρηματοδότηση των δημόσιων σχολείων και η μεταφορά της συντήρησής τους στους Δήμους, η πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων ανάμεσα σε υπουργεία, περιφέρειες και δήμους και, φυσικά, οι ιδιωτικοποιήσεις δημιουργούν ένα ατελείωτο γαϊτανάκι μεταφοράς «αρμοδιοτήτων» και ευθυνών που στο βωμό των περικοπών για τις κοινωνικές ανάγκες αλλά και του κέρδους παίζουν κορώνα – γράμματα (και) την ασφάλεια των δημόσιων σχολείων.
Οι Δήμοι Αθηναίων και Γαλατσίου έχουν κεντρικό ρόλο στη συντήρηση των σχολικών εγκαταστάσεων στη Γκράβα. Ο δήμαρχος Γαλατσίου, Μαρκόπουλος, αναφέρθηκε σε τριμηνιαία συντήρηση που δεν είχε πραγματοποιηθεί, ρίχνοντας την ευθύνη στο Δήμο Αθηναίων. Ο Δούκας στέλνει επιστολές στις ιδιωτικές εταιρίες, στους εργολάβους και στο Υπουργείο Παιδείας ζητώντας εξηγήσεις και να αναλάβουν τις δικές τους ευθύνες.
Η δημόσια εταιρία φυσικού αερίου (ΔΕΠΑ) διασπάστηκε σε διαφορετικές εταιρείες, ενώ η ΔΕΠΑ Υποδομών ιδιωτικοποιήθηκε το 2022 και πέρασε στην ιταλική Italgas. Η Enaon, που ανήκει στον όμιλο της Italgas, διαχειρίζεται το δίκτυο διανομής φυσικού αερίου και «αφού έλεγξε τον εαυτό της», δηλώνει, ανεπίσημα, ότι δεν εντοπίστηκε διαρροή στο δίκτυο διανομής.
Δίπλα στην Enaon υπάρχει η εταιρία ICON GROUP, που έχει αναλάβει τη συντήρηση ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, ΟΚΤΥΠ Α.Ε. (Κτιριακές Υποδομές, πρώην ΟΣΚ), που έχει ρόλο στην υλοποίηση των έργων, και η Περιφέρεια Αττικής, η οποία χρηματοδοτεί την ενεργειακή αναβάθμιση της Γκράβας, προϋπολογισμού 8,7 εκατομμυρίων ευρώ.
Το Υπουργείο Παιδείας καθώς και οι αρμόδιες Διευθύνσεις Εκπαίδευσης που, θεωρητικά, έχουν την ευθύνη «για την ασφαλή λειτουργία των σχολείων και τον συντονισμό της εκπαιδευτικής διαδικασίας» δεν ασχολούνται καθώς επικαλούνται την «αυτοδιοικητική αρμοδιότητα».
Το κράτος, δηλαδή, έχει ιδιωτικοποιήσει την διανομή του φυσικού αερίου και έχει μεταφέρει στους δήμους τη συντήρηση των σχολικών κτιρίων χωρίς να εξασφαλίζει επαρκή χρηματοδότηση και μόνιμο τεχνικό προσωπικό και οι υποχρηματοδοτούμενοι δήμοι καταφεύγουν σε εργολάβους.
Έτσι, από το δίκτυο φυσικού αερίου μέχρι τις εσωτερικές εγκαταστάσεις, τη συντήρηση και τις εργολαβίες, οι ιδιώτες είναι παντού παρόντες και οι αρμοδιότητες κατακερματισμένες. Χρειάζεται κρατική χρηματοδότηση, μόνιμο επαρκές προσωπικό στις τεχνικές υπηρεσίες, ολοκληρωμένοι δημόσιοι έλεγχοι και ασφαλείς σχολικές εγκαταστάσεις.
Η διεκδίκηση για κατάργηση των ιδιωτικοποιήσεων, επαναφορά των υποδομών σε δημόσια ιδιοκτησία και λειτουργία με εργατικό και κοινωνικό έλεγχο συνδέεται άμεσα (και) με τον αγώνα για ασφαλή σχολεία.