«Αυτή η απεργία γράφει ιστορία - Μόνο νικητές θα μπούμε στα σχολεία» φώναζαν οι δάσκαλοι/ες στην μεγάλη απεργία διαρκείας των 6 εβδομάδων που ξεκίναγε τέτοια εποχή πριν από 20 χρόνια. Καθώς οι ΣΕΠΕ όλης της χώρας συζητάνε το απεργιακό τους πρόγραμμα στις συνελεύσεις τους, δίνεται η καλύτερη αφορμή να θυμηθούμε αυτή την ιστορική απεργία.
Επίθεση στη δημόσια Παιδεία, πολεμική εμπλοκή, ρατσισμός και καταστολή ήταν αυτά που χαρακτήριζαν την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και τότε. Η κυβέρνηση του Καραμανλή προσπαθούσε να ανοίξει το δρόμο στην ιδιωτικοποίηση των πανεπιστημίων με την αναθεώρηση του άρθρου 16 και ένα νέο Νόμο Πλαίσιο.
Ετοίμαζε τη συμμετοχή της με φρεγάτες στην πολυεθνική δύναμη κατοχής του Λιβάνου, μετά την αποτυχημένη εισβολή του Ισραήλ. Προετοίμαζε την εκδικητική φυλάκιση του Τζαβέντ Ασλάμ μετά τη θύελλα που είχαν προκαλέσει οι αποκαλύψεις της Πακιστανικής Κοινότητας για τις απαγωγές Πακιστανών από τη συνεργασία των ελληνικών αρχών με τις μυστικές υπηρεσίες των ιμπεριαλιστών. Η καταστολή, το αιματηρό χτύπημα των διαδηλώσεων και η τρομοκρατία ήταν ο τρόπος με τον οποίο προσπαθούσε να προχωρήσει τις επιθέσεις της.
Η αντίσταση είχε φουντώσει από την άλλη μεριά. Η ιστορία είχε ξεκινήσει να γράφεται από την άνοιξη του 2006, με το μεγάλο φοιτητικό κίνημα καταλήψεων που είχε σαρώσει τα πανεπιστήμια όλης της χώρας και μαζί με την απεργία των πανεπιστημιακών υποχρέωσαν την κυβέρνηση σε υποχώρηση τον Ιούνιο. Ταυτόχρονα στις τάξεις των δημοτικών σχολείων, είχε μπει μια νέα γενιά δασκάλων, γεμάτη αυτοπεποίθηση. Ο κόσμος της εκπαίδευσης είχε παίξει κρίσιμο ρόλο στην αλυσίδα αγώνων που ξεκίνησε από το αντικαπιταλιστικό κίνημα της “Πράγας και της Γένοβα”, φούντωσε στο κίνημα ενάντια στους πολέμους σε Αφγανιστάν και Ιράκ, συντονίστηκε διεθνώς μέσα από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ (τον Απρίλη του 2006 είχε γίνει στην Αθήνα) κι έφτασε στη σύγκρουση με τη Γιαννάκου και τον Καραμανλή σε σχολές και σχολεία.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, στο συνέδριο της ΔΟΕ στο τέλος του Ιούνη, οι δάσκαλοι/ες αποφάσισαν να πάρουν τη σκυτάλη του αγώνα από τους φοιτητές/ριες. Μετά από πρόταση των Παρεμβάσεων αποφασίστηκε 5θήμερη απεργία με το άνοιγμα των σχολείων τον Σεπτέμβρη, η συνέχεια της οποίας θα καθοριζόταν σε νέες γενικές συνελεύσεις.
Από την πρώτη μέρα της απεργίας φάνηκε ότι ξεκίναγε μια ιστορική εργατική μάχη. «Με πρωτοφανή ποσοστά συμμετοχής ξεκίνησε τη Δευτέρα 18 Σεπτέμβρη η πενθήμερη απεργία των δασκάλων. Στο Λεκανοπέδιο η συμμετοχή άγγιξε το 95%, στην Κρήτη το 98%, στη Θεσσαλονίκη 85% και στην υπόλοιπη Ελλάδα το 80%» ξεκίναγε το ρεπορτάζ της Εργατικής Αλληλεγγύης. Το μέγεθος των συλλαλητηρίων που έγιναν εκείνη την ημέρα επιβεβαίωνε την τεράστια συμμετοχή και τον ενθουσιασμό των απεργών. Ο χώρος για τη σύσκεψη των απεργιακών επιτροπών, αμέσως μετά, «αποδείχτηκε μικρός για να χωρέσει τους εκπροσώπους 17 απεργιακών επιτροπών από την Αθήνα και τον Πειραιά. Οι εικόνες που έμπαιναν μαρτυρούσαν ότι πρόκειται για μια τεράστια έκρηξη από τα κάτω».
Συνελεύσεις
Στις συνελεύσεις που ακολούθησαν η απόφαση για συνέχιση με νέα 5θήμερη απεργία ήταν σαρωτική. Το ίδιο θα επαναλαμβανόταν και τις επόμενες εβδομάδες, με τα ποσοστά της απεργίας να παραμένουν σε πρωτοφανή επίπεδα. Τα συλλαλητήρια κάθε εβδομάδα ξεπερνούσαν τους 70.000 στην Αθήνα με ανάλογη μαζικότητα και στις άλλες πόλεις. Χαρακτηριστικό το σύνθημα «και μια και δυο και δέκα εβδομάδες, εμείς θα απεργούμε μέχρι το τρεις χιλιάδες».
«Η εξέλιξη της απεργίας δεν ήταν δεδομένη. Αυτό που τη μετέτρεψε σε μια από τις σκληρότερες μάχες του εργατικού κινήματος ήταν η “εισβολή” στο προσκήνιο της βάσης. Ο χώρος που κάνουμε τις συνελεύσεις στο σύλλογό μου χωράει 250 περίπου άτομα. Στην πορεία της απεργίας οι συνάδελφοι παρακολουθούσαν τις εβδομαδιαίες συνελεύσεις καθισμένοι στο πάτωμα ή έξω από τα παράθυρα» θυμάται σε μια μεταγενέστερη συνέντευξή του ο Σεραφείμ Ρίζος, μέλος του Συλλόγου Δασκάλων στα Χανιά εκείνη την εποχή, σήμερα του ΣΕΠΕ «Αθηνά».
«Στην ηγεσία της ΔΟΕ και όχι μόνο, ελάχιστοι πίστευαν ότι αυτή η απεργία θα κρατούσε παραπάνω από μια βδομάδα. Αλλά τα γεγονότα τους διέψευσαν» σημειώνει στην ίδια συνέντευξη η Χριστίνα Λαδά, πρόεδρος του ΣΕΠΕ Καλαμάτας. «Οι γενικές συνελεύσεις του ΣΕΠΕ “Αριστοτέλης”, του συλλόγου που ανήκα τότε, γίνονταν σε σινεμά, προκειμένου να χωρέσουν όλοι. Σε αρκετούς συλλόγους λειτουργούσαν μαζικές απεργιακές επιτροπές που συνεδρίαζαν και οργάνωναν τις κινητοποιήσεις, τις απεργιακές φρουρές. Στο δικό μου σύλλογο έβγαιναν τέσσερα μεγάλα κλιμάκια που πήγαιναν στα σχολεία».
Σε πολλές συνελεύσεις αμέσως μετά την εισήγηση έπαιρναν το λόγο φοιτητές/ριες μεταδίδοντας την εμπειρία από το πρόσφατο κίνημα των καταλήψεων. «Η συνέλευση του Συλλόγου Δασκάλων στο Ρέθυμνο είχε για πρώτη φορά καταστατική απαρτία» μετέφερε η ανταπόκριση από την πόλη της Κρήτης. «Τη συνέλευση άνοιξε ο πρόεδρος του Συλλόγου λέγοντας ότι πρέπει να συνεχίσουν την απεργία και τόνισε την ανάγκη πανεκπαιδευτικού μετώπου. Τότε έδωσε το λόγο στον σύντροφο από την Πρωτοβουλία ΓΕΝΟΒΑ Φοιτητών που θύμισε τον τρόπο που νίκησαν οι φοιτητές με καταλήψεις διαρκείας το καλοκαίρι και τόνισε ότι αυτός πρέπει να είναι ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσουν οι δάσκαλοι».
Συμπαράσταση
Οι προσπάθειες της κυβέρνησης να συκοφαντήσει, να απομονώσει τους απεργούς και να τους επιτεθεί με τα ΜΑΤ είχαν το αντίθετο αποτέλεσμα. Η απεργία κέρδισε τη συμπαράσταση όλων. Ακόμη και τα επίσημα γκάλοπ της κοινής γνώμης έδειχναν ποσοστά υποστήριξης που ξεπερνούσαν το 70%. Η συμμετοχή στα συλλαλητήρια περιλάμβανε χιλιάδες συμπαραστάτες, και πρώτα από όλα την ίδια την εκπαιδευτική κοινότητα: Οι φοιτητές/ριες, οι καθηγητές/ριες της τριτοβάθμιας, οι μαθητές/ριες γυμνασίων και λυκείων που ξεκίνησαν καταλήψεις, οι καθηγητές -που ανάγκασαν την ΟΛΜΕ να μπει με καθυστέρηση δύο εβδομάδων στη μάχη με 48ωρες απεργίες. Η ΓΣΕΕ, η ΑΔΕΔΥ και η ΟΤΟΕ κήρυσσαν απεργίες συμπαράστασης τις ημέρες των συλλαλητηρίων.
Μεγάλος υποστηρικτής της απεργίας ήταν οι γονείς. «Στη Δραπετσώνα οι γονείς πήραν απόφαση να μη στέλνουν τα παιδιά τους σε απεργοσπάστες δασκάλους» έγραφε μια ανταπόκριση στην Εργατική Αλληλεγγύη την τρίτη εβδομάδα της απεργίας. «Οργανώναμε τη συμμετοχή στις πορείες από κοινού με τους συλλόγους γονέων που κατέβαιναν με τους μαθητές. Φτιάχτηκαν και τοπικές επιτροπές με τη συμμετοχή σωματείων από άλλους χώρους. Ένας από τους βασικούς λόγους που ξεδιπλώθηκε αυτή η δυναμική ήταν η απόφαση για απεργία διαρκείας. Όλοι οι συνάδελφοι κατάλαβαν ότι εδώ πρόκειται για κάτι σοβαρό, έναν πραγματικό αγώνα που αξίζει κανείς να τον στηρίξει. Οι δάσκαλοι θεώρησαν δικό τους αυτόν τον αγώνα και τον πήραν πάνω τους, ασχέτως με τις διαθέσεις τις ηγεσίας που δεν ήθελε κλιμάκωση» τονίζει η Χριστίνα Λαδά.
Την έκτη εβδομάδα η συνδικαλιστική ηγεσία κατάφερε να οδηγήσει την απεργία σε αποκλιμάκωση. Στις 25 Οκτώβρη το ΔΣ της ΔΟΕ αποφάσισε αναστολή της απεργίας διαρκείας και συνέχεια με δυο 24ωρες το πρώτο δεκαήμερο του Νοέμβρη. Ο Καραμανλής είχε αναγκαστεί την προηγούμενη ημέρα να συναντήσει τις ηγεσίες ΔΟΕ και ΟΛΜΕ και να υποσχεθεί επίδομα 105 ευρώ στους δασκάλους.
Ωστόσο την ίδια μέρα που η ηγεσία της ΔΟΕ έπαιρνε αυτή την απόφαση, λάμβανε χώρα το μεγαλύτερο ίσως πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο εκείνων των εβδομάδων, δείχνοντας ποια είναι η δυναμική. Την ίδια ημέρα επρόκειτο να ξεκινήσει η συζήτηση για την αναθεώρηση του άρθρου 16 στη Βουλή. Κάτω από τις πιέσεις της πανεκπαιδευτικής έκρηξης η κυβέρνηση αποδέχτηκε την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για αναβολή της συζήτησης για το Γενάρη. Μια σημαντική νίκη που θα έδινε ώθηση για τη νέα αναμέτρηση των φοιτητικών καταλήψεων με την κυβέρνηση τους πρώτους μήνες του 2007, που επίσης θα αποδεικνυόταν νικηφόρα.
«Τα βήματα που έκανε η απεργία μπορούσαν να οδηγήσουν την απεργία στην τελική νίκη. Να αναγκάσουν την κυβέρνηση του Καραμανλή σε υποχώρηση και να στείλουν το μήνυμα σε όλους τους εργαζόμενους ότι με τον ίδιο τρόπο μπορούν να ξεμπερδέψουν οριστικά και με την κυβέρνηση της ΝΔ και με τη λιτότητα και τις ιδιωτικοποιήσεις. Το επόμενο βήμα ήταν να πάρουν οι απεργοί την οργάνωση της απεργίας κάτω από το δικό τους έλεγχο, για να μην αφήνουν την ηγεσία να αποφασίζει εκείνη το μέλλον αυτής της μάχης» σχολίαζε εκείνη την εβδομάδα η Εργατική Αλληλεγγύη.
«Το μεγαλύτερο επίτευγμα της απεργίας ήταν ότι αποτέλεσε το συνδετικό ιστό ανάμεσα στο φοιτητικό και το εργατικό κίνημα που υπεράσπισε με το πιο αποφασιστικό τρόπο αυτό που λέμε δημόσια εκπαίδευση. Αν έχουμε ακόμη τη δυνατότητα να πάμε τα παιδιά μας σε δημόσιο, δωρεάν σχολείο, έστω και αν αυτή η έννοια έχει περιοριστεί, σε μεγάλο βαθμό οφείλεται σε αυτή την απεργία» θα έγραφε αργότερα ο Σεραφείμ Ρίζος.
Όπως αποδείχτηκε, η μεγάλη απεργία των δασκάλων του 2006 αποτέλεσε ένα τεράστιο κεφάλαιο στην αλυσίδα των αγώνων μέχρι σήμερα στη μάχη της Παιδείας.