Είναι χαρά μου να βρίσκομαι στην Ελλάδα γιατί νομίζω ότι έχω πολλά να μάθω. Σίγουρα υπάρχουν ιδιαιτερότητες σε κάθε χώρα, όμως υπάρχουν εμπειρίες τις οποίες μπορούμε να μοιραστούμε και να κάνουμε ακόμα ισχυρότερο τον αγώνα.
Στην Ισπανία έχουμε μια εξαιρετικά αντιδραστική κυβέρνηση από το Λαϊκό Κόμμα, το οποίο ιδρύθηκε από έναν υπουργό του Φράνκο. Άρα δεν εχουν κανένα δισταγμό να εφαρμόσουν όλα τα μέτρα, τις περικοπές, τις ιδιωτικοποιήσεις. Συμφωνούν με όλα αυτά. Ιδιωτικοποιούν όλο και περισσότερο στον δημόσιο τομέα. Έχουν εγκρίνει μια πολύ άγρια μεταρρυθμίση των εργασιακών σχέσεων. Τα δύο μεγάλα κόμματα έχουν συμφωνήσει για μια αναθεώρηση του Συντάγματος, ώστε η πληρωμή του χρέους να έχει προτεραιότητα από όλες τις άλλες πληρωμές. Αν η Ισπανία αποδεχθεί τη μείωση του ελλείμματος που απαιτούν οι Βρυξέλλες, θα πρόκειται για τις μεγαλύτερες βραχυπρόθεσμες περικοπές σε ανεπτυγμένη χώρα από το τέλος του Β' Παγκόσμιου Πολέμου.
Πρέπει να θυμόμαστε ότι η Ισπανία είναι η τέταρτη μεγαλύτερη χώρα στην Ευρωζώνη. Άρα ο αντίκτυπος μιας κατάρρευσης μπορεί να είναι πολύ μεγάλος και στην ΕΕ και συνολικά. Κάποιοι λένε πως το μέλλον του ευρώ θα κριθεί στην Ισπανία. Δεν ξέρω αν είναι απόλυτα σωστό, αλλά σίγουρα η Ισπανία θα είναι ένα κρίσιμο πεδίο όπου θα κριθεί η μάχη.
Στην Ισπανία τα πράγματα δεν είναι τόσο προχωρημένα όσο στην Ελλάδα, ούτε όσον αφορά στις επιθέσεις, ούτε στην κλίμακα των αγώνων. Όμως ήδη η ανεργία είναι 25%, και πάνω από 53% για τους ανθρώπους κάτω από 25 ετών. Το ποσοστό των ανθρώπων που βρίσκεται κάτω από το όριο της φτώχειας είναι πάνω από 21%. Γίνονται περίπου 170 εξώσεις κάθε μέρα. Κάθε Ισπανός πλήρωσε στις τράπεζες το 2010 1840 ευρώ, το οποίο σημαίνει 87 δις ευρώ μόνο για αυτή τη χρονιά. Όλα αυτά είναι απλώς αριθμοί, αλλά τα αποτελέσματά τους είναι ορατά στους δρόμους κάθε μέρα. Για παράδειγμα υπάρχουν ορισμένα μικρομάγαζα τα οποία οργανώνουν λαχειοφόρους όπου το έπαθλο είναι μια θέση εργασίας για ένα μήνα. Δεν έχουν φτάσει ακόμα στο σημείο να δίνουν δώρο ένα κομμάτι σαλάμι.
Πρέπει να συντονίσουμε περισσότερο τις αντιστάσεις, αλλά είναι σημαντικό κρατούμενο ότι ήδη υπάρχει πολύς κόσμος στο δρόμο και ακόμη περισσότερος κόσμος πρόθυμος να δώσει αγώνες. Είχαμε δύο γενικές απεργίες μέσα στον τελευταίο χρόνο, μία πέρσι τον Σεπτέμβρη και μία φέτος το Μάρτη και ήταν αρκετά πετυχημένες. Σε ορισμένες περιοχές όπως στην Καταλωνία, ο αγώνας έχει προχωρήσει ακόμη παραπέρα, γιατί η περιφερειακή κυβέρνηση είχε ξεκινήσει τις επιθέσεις και τις περικοπές πιο νωρίς και με πιο άγριο τρόπο. Ενώ, σε ορισμένους τομείς οι εργάτες είναι πιο οργανωμένοι και έχουν δώσει μεγαλύτερες μάχες.
Σίγουρα έχετε ακούσει για τον αγώνα των ανθρακωρύχων. Έδωσαν έναν αγώνα που αποτελεί παράδειγμα για την εργατική τάξη παρόλο που υπάρχει κόσμος όχι τόσο προχωρημένος που θεωρεί πως ήταν πολύ βίαιες οι κινητοποιήσεις τους. Ωστόσο, όλο και περισσότερος κόσμος ριζοσπαστικοποιείται. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μεγαλύτερος συντονισμός μεταξύ των διαφορετικών τμημάτων της εργατικής τάξης και μεταξύ των διαφορετικών περιοχών. Όπως επίσης χρειαζόμαστε μια πραγματική εναλλακτική λύση από την Αριστερά.
Εκπαίδευση
Το φοιτητικό κίνημα είναι κι αυτό πολύ οργανώμενο. Είχαμε πρόσφατα απεργία σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, ξεκινώντας από τους παιδικούς σταθμούς, γυμνάσια, λύκεια, μέχρι τα Πανεπιστήμια. Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία της Ισπανίας. Επίσης, πρόσφατα είχαμε μια απεργία που οργανώθηκε από τις ενώσεις των γονέων.
Χρειάζεται μια ειδική αναφορά στο κίνημα των Ιντιγνάδος (Αγανακτισμένων), γιατί είχαν σημαντική συνεισφορά. Μερικοί νομίζουν ότι το κίνημα αυτό ήταν απλά αυθόρμητο. Δεν είναι ακριβώς έτσι τα πράγματα. Υπήρχαν μια σειρά αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις που διαμόρφωσαν την ατμόσφαιρα μέσα στην οποία ξέσπασε το κίνημα. Για παράδειγμα, υπήρχαν οι μεγάλοι αγώνες στην εκπαίδευση, ενάντια στην ιδιωτικοποίηση και τη συμφωνία της Μπολόνια. Όπως υπήρχαν και οι αγώνες ενάντια στις εξώσεις. Όμως η μεγάλη έμπνευση ήρθε από την Αραβική Άνοιξη. Αυτό από μόνο του δείχνει πόσο σημαντικό είναι να παλεύουμε όλοι μαζί. Ο αγώνας σε μία χώρα δίνει έμπνευση στον κόσμο να παλέψει στις υπόλοιπες χώρες. Θα έλεγα ότι το κίνημα των Ιντιγνάδος είναι αντικαπιταλιστικό στο περιεχόμενό του, ενώ τα αιτήματά του είναι ριζοσπαστικά ρεφορμιστικά. Τα βασικά αιτήματα είναι “Δεν θα πληρώσουμε εμείς την κρίση σας”, “Οι δημόσιες υπηρεσίες να μείνουν στο δημόσιο και να ενισχυθούν”, “Κρατικοποίηση των τραπεζών κάτω από κοινωνικό έλεγχο” και “Πραγματική δημοκρατία. Κανένα προνόμιο σε κανέναν”.
Το κίνημα των Ιντιγνάδος ξεκίνησε τον περσινό Μάη και υπήρχε εξέλιξη στο εσωτερικό του. Στην αρχή δεν μπορούσες να αναφέρεις καν ένα πολιτικό κόμμα ή ένα συνδικάτο. Ούτε για χάρη της συζήτησης, ούτε καν για κριτική. Αυτά τα ζητήματα ήταν ταμπού και ξεκήκωναν την κατακραυγή. Φέτος, στις εκδηλώσεις για τον ένα χρόνο από το κίνημα, έγιναν συζητήσεις με ομιλητές συνδικαλιστές που μετέφεραν τις εμπειρίες τους. Υπάρχει κόσμος που νομίζει ότι το κίνημα εκείνο έχει πεθάνει ή έχει εξαφανιστεί. Η πραγματικότητα είναι ότι έχει εξελιχθεί και σήμερα είναι πιο ώριμο.
Η μεγαλύτερη επίπτωση είναι ότι έχει οδηγήσει συνολικά τον πληθυσμό σε συνειδητοποίηση. Η αντίληψη ότι για την κρίση φταίνε οι τραπεζίτες και οι πλούσιοι είναι πλέον ξεκάθαρη. Ο κόσμος δεν εμπιστεύεται ό,τι ακούει από τα ΜΜΕ και παντού όλοι μιλάνε πολιτικά. Είναι πολύ διαφορετικά σε σχέση με πριν τις 15 Μάη(ημερομηνία σύμβολο των Ιντιγνάδος). Άλλο αποτέλεσμα είναι ότι πολύ περισσότεροι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να παλέψουν, πρόθυμοι να οργανωθούν, είναι πρόθυμοι και να ενταχθούν σε οργανώσεις. Το βλέπουμε στο συνδικάτο μας κάθε μέρα. Ολο και πιο πολύς κόσμος έρχεται να γίνει μελος. Δεν είναι όμως μόνο ζήτημα αριθμών. Οι διαδηλώσεις πλέον γίνονται πιο ριζοσπαστικές, ακριβώς λόγω αυτού του κόσμου. Το είδαμε στις απεργιακές φρουρές και στις διαδηλώσεις στην τελευταία γενική απεργία.
Γι'αυτό πρέπει να δουλέψουμε όλοι μαζί ώστε να προετοιμάσουμε τη γενική απεργία στις 14 Νοέμβρη. Ξέρω ότι μπορεί να έχετε ακόυσει γαι το κίνημα “Περικυκλώστε το Κονγκρέσο (το ισπανικό κοινοβούλιο)” που οργάνωσε την περικύκλωση στις 25 Σεπτέμβρη. Το κίνημα ήταν εξέλιξη του κινήματος της 15 Μάη από τον κόσμο που είπε θα είμαστε γύρω από το Κοινοβούλιο απαιτώντας πραγματική δημοκρατία.
Αντίσταση
Έχουμε να αντιμετωπίσουμε την καταστολή από πλευράς αστυνομίας αλλά και από πλευράς κυβέρνησης. Η κυβέρνηση έχει ήδη εγκρίνει ένα νόμο που λέει ότι μπορείς να συρθείς στα δικαστήρια αν έχεις καλέσει σε μια διαδήλωση στην οποία θα υπάρξει βία. Επίσης συζητάνε την εφαρμογή ενός νέου νόμου που θα απαγορεύει τη δημοσίευση οποιασδήποτε φωτογραφίας που απεικονίζει αστυνομικούς, κι έτσι να έχουν το ελεύθερο να είναι όσο βίαιοι θέλουν στις διαδηλώσεις.
Πρέπει να μιλήσω για το κενό που υπάρχει στην Αριστερά, γιατί είναι μια διαφορά σε σχέση με την Ελλάδα. Δεν έχουμε μια αριστερά, ούτε καν κάτι σαν το ΣΥΡΙΖΑ. Η “Ενωμένη Αριστερά” θα ήταν το αναμενόμενο ισοδύναμο. Όμως στην περιοχή μου, την Ανδαλουσία, η Ενωμένη Αριστερά συμμετέχει στην κυβέρνηση μαζί με το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Έτσι στα λόγια λένε ότι είναι ενάντια στις περικοπές, αλλά στην πράξη τις εφαρμόζουν.
Ο κόσμος από τις αντικαπιταλιστικές οργανώσεις και άλλες οργανώσεις της αριστεράς καλεί την αριστερή πτέρυγα της “Ενωμένης Αριστεράς” να αποχωρήσει από το κόμμα και να υπάρξει η αρχή μιας εναλλακτικής λύσης. Σε ορισμένες περιοχές έχουν υπάρξει σημαντικά βήματα. Στη Γαλικία για παράδειγμα υπάρχει ένα σχήμα που κάποιοι αποκαλούν “γαλικιανό ΣΥΡΙΖΑ” που κατάφερε να να βγει δεύτερο στις εκλογές.
Στην Καταλωνία έχει ήδη σχηματιστεί ένα ψηφοδέλτιο το CUP – Εναλλακτική της Αριστεράς, από οργανώσεις της Αριστεράς, το οποίο θα συμμετάσχει στις ερχόμενες εκλογές. Η ανάγκη μιας τέτοιας αριστεράς είναι τεράστια. Για παράδειγμα, στο δικό μου συνδικάτο, το SAT, το οποίο είναι μικρό αλλά αντικαπιταλιστικό και ριζοσπαστικό, κάναμε κάποιες δράσεις το καλοκαίρι, καλώντας σε κοινωνική ανυπακοή. Ήταν απλά πράγματα, όπως ότι οργανώσαμε κόσμο που μπήκε σε σούπερ-μάρκετ και πήρε τρόφιμα χωρίς να πληρώσει. Η δράση μας όμως είχε τέτοιο αντίκτυπο στα ΜΜΕ της Ισπανίας αλλά και διεθνώς που δεν την περιμέναμε. Από τότε, έρχεται κόσμος στο συνδικάτο και είναι φανερό ότι αυτός ο κόσμος δεν ψάχνει απλά συνδικαλιστική οργάνωση, αλλά έναν εναλλακτικό τρόπο να οργανωθεί.
Τα ΜΜΕ στην Ισπανία χτυπάνε το καμπανάκι του κινδύνου διαρκώς, λέγοντας ότι ο αγώνας της Ελλάδας μπορεί να γίνει μεταδοτικός. Όμως πρέπει να σας διαβεβαιώσω ότι υπάρχουν όλο και περισσότεροι εργάτες που κάτι τέτοιο το περιμένουν με ανυπομονησία και πλησιάζουμε όλο και περισσότερο προς τα εκεί, γιατί παλεύουμε περισσότερο. Υπάρχει μια φοβερή ευκαιρία μπροστά μας, η απεργία στις 14 Νοέμβρη, για να δουλέψουμε όλοι μαζί στην ίδια κατεύθυνση.
• Η Μάρτα Καστίγιο είναι συνδικαλίστρια στη Σεβίλη. Το παραπάνω κείμενο είναι η ομιλία της στο πλαίσιο του διημέρου της ΑΝΤΑΡΣΥΑ.