“Πρώτη προτεραιότητα είναι οι απολύσεις 2.000 δημοσίων υπαλλήλων” δήλωναν με τις κοιλιές τους ακόμα πρησμένες από το αρνί του Πάσχα στελέχη της κυβέρνησης θέτοντας χρονοδιάγραμμα ότι το σχέδιο του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του μήνα. Άλλες 2.000 απολύσεις προβλέπονται μέχρι το τέλος του χρόνου και άλλες 11.000 μέχρι το τέλος του 2014, ενώ ο στόχος της τρόικας είναι συνολικά να ξεπεράσουν τις 150.000.
Οι απολύσεις των δημοσίων υπαλλήλων πρόκειται να βοηθήσουν στην “ανάπτυξη”, είναι το επιχείρημα που χρησιμοποιεί η τρόικα και η κυβέρνηση καθώς θα εξοικονομηθούν χρήματα που δίνονται για “παχυλούς” μισθούς των δημόσιων υπαλλήλων και “άχρηστους οργανισμούς”. Τις “χρήσιμες” δημόσιες υπηρεσίες να αναλάβουν ιδιώτες που θα “αναζωογονήσουν την αγορά”, επιμένει αυτή η προπαγάνδα. Υποστηρίζουν ακόμα ότι έτσι θα “παταχθεί η γραφειοκρατία” και θα γίνουν πιο καλές οι υπηρεσίες. Αφού απολύουν στον ιδιωτικό γιατί να μην απολύουν και στο δημόσιο, λέει η πιο χυδαία εκδοχή που θέλει να δικαιώσει τις απολύσεις.
Είναι από την αρχή μέχρι το τέλος χοντροκομμένα ψέματα. Στην πρόσφατη έκθεσή του ακόμα και το ΔΝΤ αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι για κάθε ένα ευρώ που κόβεται από το δημόσιο η συνολική οικονομία χάνει ενάμισι. Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς το πώς. Ένας εργαζόμενος που χάνει τη δουλειά του, είτε στο δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα, σταματάει να καταναλώνει αγαθά, υπηρεσίες κλπ.
Ψέματα
Αυτό οδηγεί σε κλείσιμο ακόμα περισσότερες επιχειρήσεις δημιουργώντας περισσότερες ακόμα θέσεις ανεργίας στον ιδιωτικό τομέα, που οξύνουν την ύφεση. Να θυμίσουμε ότι εκατοντάδες χιλιάδες που εργάζονταν με σύμβαση έργου στο δημόσιο έχουν ήδη απολυθεί χωρίς αυτό να έχει καμιά θετική επίπτωση σε οποιονδήποτε δείκτη της οικονομίας. Μετά από τρία χρόνια λιτότητας και απολύσεων έχουν πετύχει να φθάσουν την ανεργία στο 26,8%, ενώ η οικονομία συρρικνώνεται και το δημόσιο χρέος καλπάζει αντί να μειώνεται. Κανένας εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα δεν ωφελείται από τις απολύσεις στο δημόσιο, αντίθετα όλοι χάνουν.
Μήπως, όμως, μέσω της φορολογίας ο “υπόλοιπος λαός θρέφει” τους δημόσιους υπάλληλους; Αυτή είναι η ίδια λογική με όσους λένε ότι ο εργοδότης «δίνει δουλειά» στον εργάτη, ενώ στην πράξη ο εργάτης θρέφει τον εργοδότη.
Καταρχάς τα λεφτά από τα χαράτσια πάνε για να καλύψουν τους τόκους του ελληνικού δημοσίου προς τις τράπεζες και όχι τους μισθούς. Κατά δεύτερο, πρόκειται για ένα επιχείρημα που στηρίζεται στην ιδέα ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι πληρώνονται και δεν παράγουν τίποτα. Είναι απολύτως αναληθές. Η κοινωνία μας μπορεί και υφίσταται γιατί μπορούν οι κάτοικοί της να έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρισμό, νερό, συγκοινωνία, επικοινωνίες. Γι' αυτά φροντίζουν να υπάρχουν οι εργαζόμενοι στην ΕΥΔΑΠ, την ΕΥΑΘ, τη ΔΕΗ, τις Συγκοινωνίες. Μπορεί να υφίσταται γιατί έχει σχολεία να πηγαίνουν τα παιδιά, νοσοκομεία να πηγαίνει ο λαός, ΟΤΑ να μαζεύουν τα σκουπίδια. Γι' αυτά φροντίζουν οι δάσκαλοι, οι νοσηλευτές, οι γιατροί, οι εργαζόμενοι στην καθαριότητα. Ο μισθός τους είναι μόνο ένα κομμάτι της πληρωμένης εργασίας τους καθώς το κράτος και καπιταλιστές καρπώνονται το μεγαλύτερο κομμάτι αποσπώντας τους υπεραξία.
Στην πραγματικότητα οι απολύσεις υπαλλήλων στον στενό και δημόσιο τομέα – πέραν του ότι μειώνουν την κατανάλωση και οδηγούν σε απολύσεις στον ιδιωτικό τομέα – οδηγούν απευθείας σε μείωση του παραγόμενου πλούτου. Καθώς η πηγή αξίας μέσα στην κοινωνία είναι η εργασία, η μείωση της λεγόμενης “απασχόλησης” οδηγεί σε μείωση του συνολικά παραγόμενου πλούτου και ύφεση, είτε απολύεσαι στα λιγνιτορυχεία της ΔΕΗ είτε στη Χαλυβουργική.
Το επιχείρημα ότι το πέρασμα των υπηρεσιών και των οργανισμών που δεν θα κλείσουν σε ιδιώτες θα αναζωογονήσει την οικονομία και θα φέρει νέες θέσεις εργασίας, είναι επίσης μια απάτη. Ας πάρουμε παράδειγμα την ιδιωτικοποίηση της Ολυμπιακής. Ο μόνος που επωφελήθηκε από το ξεπούλημά της ήταν – ποιος άλλος - ο Βγενόπουλος. Ούτε νέες θέσεις εργασίας δημιουργήθηκαν, αντίθετα μειώθηκαν, ούτε οι αερογραμμές έγιναν καλύτερες, ασφαλέστερες, φθηνότερες.
Και εδώ ερχόμαστε στο ζήτημα των υπηρεσιών. Ας πάρουμε παράδειγμα την κατάργηση του “αντιπαραγωγικού” σιδηροδρομικού δικτύου της Πελοποννήσου που η προπαγάνδα ήθελε να χρησιμοποιούν “τρεις γιαγιάδες τη μέρα”. Πέραν του αυτονόητου δικαιώματος κάθε γιαγιάς και παππού που δεν έχει αυτοκίνητο να μετακινείται, τι άλλαξε τελικά στην Πελοπόννησο; Την θέση ενός φθηνού μέσου σταθερής τροχιάς πήραν οι οδικοί άξονες. Αν συνυπολογίσει κανείς τα διόδια, την αύξηση της τιμής του πετρελαίου και το κόστος των τροχαίων δυστυχημάτων, αυτή η αλλαγή έχει πρακτικά καταδικάσει τον μισό πληθυσμό χωρίς πρόσβαση στην μετακίνηση και έχει μετατρέψει το πρώτο ιστορικό σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας σε σκραπ.
Ουρές
Οι καταργήσεις-συγχωνεύσεις οργανισμών, σχολείων, νοσοκομείων και οι απολύσεις που τις συνοδεύουν στο δημόσιο τομέα μάς χτυπάνε όλους. Χτυπάνε το σύνολο των εργαζομένων και των φτωχών που για να πληρώσουν μια εφορία ή να κάνουν μια εξέταση, θα πρέπει να πάνε ταξίδι με το πλοίο από νησί σε νησί. Των παιδιών που για να πάνε σχολείο θα πρέπει να ανεβαίνουν στα αγροτικά για να κατέβουν από το χωριό στη “χώρα”. Πόσες εργάσιμες ώρες πάνε χαμένες στις ατελείωτες ουρές των εφοριών, στους διακανονισμούς της ΔΕΗ, στα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων, στον ΟΑΕΔ, εξαιτίας της μείωσης του προσωπικού και των υποκαταστημάτων;
Δεν υπάρχει ίσως πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα από τους γιατρούς. “Το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι ότι έχουμε πολλούς γιατρούς” ήταν για χρόνια το επιχείρημα της άλλη πλευράς. Ποια είναι η κατάσταση σήμερα στα νοσοκομεία; 16 νομοί χωρίς παιδίατρο και ορθοπεδικό! Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά οι νέοι γιατροί μεταναστεύουν στο εξωτερικό κατά εκατοντάδες και όσοι παραμένουν εργάζονται απλήρωτοι. Τα ίδια βέβαια ακριβώς ισχύουν για τις νοσηλεύτριες, τους εργαζόμενους στους ΟΤΑ, στην ουσία σε όλο το δημόσιο – με εξαίρεση την ΕΛ.ΑΣ της οποίας οι μονάδες καταστολής αυξάνονται και πληθύνονται.
Ο αγώνας ενάντια στις απολύσεις στο δημόσιο, όπως και στον ιδιωτικό τομέα, είναι αγώνας που αφορά ολόκληρη την εργατική τάξη. Το πρόγραμμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ που απαιτεί απαγόρευση των απολύσεων πρέπει να είναι η απάντηση της αριστεράς παντού.
Η απάντηση στις ιδιωτικοποιήσεις δεν είναι η συμμετοχή
“Η Ένωση Πολιτών για το Νερό (ΕΠΝ) μια Ένωση Κοινωνικών-Συνεταιριστικών Εταιρειών Ύδρευσης – Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης που δημιουργήθηκε από την Κίνηση 136, με σκοπό την εξαγορά και τη μη κερδοσκοπική διαχείριση της ΕΥΑΘ Α.Ε... Αγωνιζόμαστε για να μην ιδιωτικοποιηθεί η ΕΥΑΘ Α.Ε... Επειδή όμως η κυβέρνηση προχωράει στις διαδικασίες ιδιωτικοποίησης, υποβάλαμε στο ΤΑΙΠΕΔ πλήρη και αναλυτική Εκδήλωση Ενδιαφέροντος για την αγορά του 51% των μετοχών της ΕΥΑΘ Α.Ε. με σκοπό όχι την ιδιωτικοποίηση, αλλά τον έλεγχο της εταιρίας από τους πολίτες”. Αυτά αναφέρει η ΕΠΝ στην ιστοσελίδα της λέγοντας ότι οι μέτοχοι θα μπορούν να είναι όλοι οι πολίτες μέσω της συμμετοχής τους σε συνεταιρισμούς.
Η ιδέα ότι μπορείς να παρακάμψεις τους μηχανισμούς του κράτους και τα συμφέροντα των ιδιωτών “από τα μέσα” μοιάζει καινοτόμα και αποτελεσματική, αλλά δεν είναι τίποτα από τα δύο.
Στο ερώτημα πού θα βρεθούν τα χρήματα για το 51%, ο πρόεδρος της ΕΠΝ Λαζάρου εξηγεί στην Ελευθεροτυπία ότι θα ενισχυθεί από 22 “Επενδυτές Κοινωνικής Ευθύνης”, δηλαδή “ηθικά” ιδρύματα, φορείς και τράπεζες, ανάμεσά τους και το Ιδρυμα Μπιλ Γκέιτς. Οι 22 επενδυτές θα διαθέσουν χρήματα στην US Bank και στη συνέχεια θα δίνονται χαμηλότοκα δάνεια σε όσους γίνουν μέλη των συνεταιρισμών που συμμετέχουν στην Ένωση.
Δεν υπάρχει μεγαλύτερη αυταπάτη ότι θα σταματήσουμε τις ιδιωτικοποιήσεις χρησιμοποιώντας τα χρήματα των απανταχού Γκέιτς και τα ιδρύματά τους μέσα στα οποία ξεπλένουν όχι μόνο χρήμα, αλλά και το λερωμένο από την υπερ-εκμετάλλευση χιλιάδων ανθρώπων, “προοδευτικό” προφίλ τους. Είναι αστείο να πιστεύει κανείς ότι οι κάθε λογής Γκέιτς θα δώσουν τα λεφτά τους, για να αποφασίζει ο Μήτσος από την Καλαμαριά και η Ελένη από τη Χαριλάου. Οσο για τις βεβαιώσεις για “ασφαλές νερό” και “προσιτές τιμές” ας μην έχουμε καμιά αμφιβολία ότι θα τις πάρει το ποτάμι καθώς δεν πρόκειται ούτε για μια στιγμή να αμφισβητήσουν τους κανόνες που επιβάλλει η “αγορά” - δηλαδή οι ίδιοι.
Ο μόνος υπαρκτός δρόμος για να σταματήσει η ιδιωτικοποίηση στην ΕΥΑΘ είναι οι ίδιοι οι εργαζόμενοι να σταματήσουν στην πράξη τους διαγωνισμούς καλώντας απεργία διαρκείας, μαζί με τους εργαζόμενους στην ΕΥΔΑΠ, τη ΔΕΗ για να μην περάσει καμιά ιδιωτικοποίηση, στέλνοντας κυβέρνηση και τρόικα στον αγύριστο. Προχωρώντας ακόμα περισσότερο με την επιβολή εργατικού ελέγχου σε όλες τις δημόσιες επιχειρήσεις να εξασφαλίσουν πραγματικά το δικαίωμα κάθε ανθρώπου στο νερό και κάθε βασική ανάγκη.