Το άμεσο αποτέλεσμα της παραίτησής του την περασμένη βδομάδα ήταν να οργανωθούν μαζικές διαδηλώσεις διεκδικώντας την κατάργηση του θρόνου και την εγκαθίδρυση αβασίλευτης δημοκρατίας. Η προσπάθεια βασιλοφρόνων και ακροδεξιών να βγάλουν στο δρόμο τη “σιωπηλή πλειοψηφία” υπέρ του διαδόχου Φελίπε κατέληξε σε φιάσκο.
Ο Χουάν Κάρλος φωτογραφήθηκε να κυνηγάει ελέφαντες στην Μποτσουάνα τις ίδιες μέρες που η κυβέρνηση περνούσε το πακέτο με τα μέτρα λιτότητας από το Κοινοβούλιο. Παράλληλα εξελισσόταν ένα τεράστιο σκάνδαλο με δημόσιο χρήμα που καταχράστηκε ο Ινιάκι Ουρντανγκαρίν, σύζυγος της πριγκίπισσας Κριστίνα, κόρης του Χουάν Κάρλος και της Σοφίας. Το κύρος του βασιλικού θεσμού τσαλαπατήθηκε. Το κίνημα ενάντια στη λιτότητα και οι εργατικοί αγώνες συνδέθηκαν με τα αιτήματα για κατάργηση της βασιλείας. Το καθεστώς από τη μια ήθελε να διώξει τον Χουάν Κάρλος και να αναλάβει ο Φελίπε που έχει “καθαρό” μητρώο. Από την άλλη ήξερε πως η απομάκρυνση του Χουάν Κάρλος μπορούσε να πυροδοτήσει απρόβλεπτες εκρήξεις -όπως συμβαίνει τώρα.
Διάδοχος
Ο Χουάν Κάρλος κατάφερε να σταθεί στο θρόνο εδώ και 39 χρόνια γιατί υποτίθεται ήταν αυτός που εγγυήθηκε το πέρασμα από τη δικτατορία στη δημοκρατία. Στην πραγματικότητα ανέλαβε το θρόνο κατ'εντολή του δικτάτορα Φράνκο, ως διάδοχός του. Ήταν το Σοσιαλιστικό και το Κομμουνιστικό Κόμμα στην ισπανική μεταπολίτευση που αποδέχθηκαν και βάφτισαν τον Χουάν Κάρλος “εγγυητή της δημοκρατίας” γιατί δεν ήθελαν η κατάρρευση του φρανκισμού να πάρει το δρόμο της επανάστασης.
Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, ωστόσο, ο Χουάν Κάρλος υπήρξε βασιλιάς “περιορισμένου σκοπού”. Η νομοθεσία δεν προβλέπει καν τρόπο διαδοχής σε περίπτωση παραίτησης. Το επόμενο διάστημα η Δεξιά μαζί με το PSOE (Σοσιαλδημοκρατία) θα πρέπει να ψηφίσουν έναν ειδικό νόμο. Τα αποτελέσματα των Ευρωεκλογών και η άνοδος της Αριστεράς επέσπευσαν την παραίτηση. Σε περίπτωση που γίνονταν νέες εθνικές εκλογές, τα δυο κόμματα ίσως να μην είχαν την απαραίτητη πλειοψηφία για να γίνει η διαδοχή.
Η αριστερά έχει πάρει πρωτοβουλία για να ζητήσει δημοψήφισμα για κατάργηση της βασιλείας. Τα δυο μεγάλα κόμματα βρίσκονται στριμωγμένα. Στο εσωτερικό του PSOE η κρίση είναι χειρότερη. Ο ηγέτης του έχει παραιτηθεί, οι υποψήφιοι νέοι πρόεδροι θέλουν να σώσουν το βασιλικό θεσμό, ενώ όλοι γνωρίζουν πως η εκλογική βάση του κόμματος θέλει δημοψήφισμα. Δεν τρίζει μόνο ο θρόνος του Φελίπε, αλλά ολόκληρο το οικοδόμημα του ισπανικού κράτους.