Οι φαντάροι που απεικονίζονται στη φωτογραφία να παρελαύνουν στη Θεσσαλονίκη κατά την απελευθέρωση της πόλης το 1944, ήταν μέλη δύο μονάδων Γερμανών μαχητών του ΕΛΑΣ που είχαν συγκροτηθεί στην περιοχή. Οι ίδιοι συμμετείχαν στη μάχη του Κιλκίς στο πλευρό του ΕΛΑΣ κατά των ταγματασφαλητών λίγες μέρες αργότερα. Ηταν μόνο ένα μικρό κομμάτι των Γερμανών αντιφασιστών στρατιωτών που κατά τη διάρκεια της κατοχής πέρασαν στις γραμμές της Αντίστασης και του ΕΛΑΣ.

Αυτές που είναι κατά κύριο λόγο γνωστές είναι οι ιστορίες των Ιταλών φαντάρων που ακολούθησαν αυτή την πορεία. Ομως, όπως γράφει ο Erik Eberhard στην Ιστορία της Ελλάδας του 20ου αιώνα 1940-1945 (τόμος Γ2), στο κεφάλαιο “Γερμανοί αντιφασίστες στις τάξεις του ΕΛΑΣ”: “Ανυπακοή, αντίσταση, αυτομόληση δεν ήταν άγνωστα φαινόμενα στη Βέρμαχτ, τον γερμανικό στρατό του Β\' Παγκοσμίου Πολέμου. Ανάμεσα στο 1939 και το 1945 λειτούργησαν στη Βέρμαχτ 1.000 με 1.200 στρατοδικεία, τα οποία εκδίκασαν περίπου τρία εκατομμύρια υποθέσεις υπονόμευσης της αμυντικής ισχύος, ανυπακοής, εσχάτης προδοσίας κλπ... Η αυτομόληση στον εχθρό ή στην Αντίσταση στις κατεχόμενες χώρες αποτελούσε τη ριζικότερη μορφή ρήξης με τη Βέρμαχτ.

Η πλειονότητα αυτών που αυτομόλησαν υπήρξαν μέλη και συμπαθούντες του εργατικού κινήματος... Συνολικά περί τους χίλιους Γερμανούς στρατιώτες αυτομόλησαν στον ΕΛΑΣ. Γνωρίζουμε ότι περίπου 200 στρατιώτες που επιχείρησαν να αυτομολήσουν ή αντιτάχθηκαν άλλως πώς στους Ναζί τoυφεκίσθηκαν από τη Βέρμαχτ ή τα SS. Από τους εκτελεσθέντες είναι εξακριβωμένα τα ονόματα περίπου 60 στρατιωτών. Σε αυτά τα θύματα των Ναζί θα πρέπει να προστεθούν και όσοι εκτελέσθηκαν συνοπτικά και εν κρυπτώ στη διάρκεια της Κατοχής είτε από Γερμανούς είτε ακόμη και από Έλληνες συνεργάτες τους”.

Συζήτηση: Τετάρτη 29 Οκτώβρη,

7πμ, Εργατικό κέντρο

Ομιλητές:

Σπύρος Κουζινόπουλος δημοσιογράφος.

Αθανάσιος Σφήκας ιστορικός ΑΠΘ

Λέανδρος Μπόλαρης Συγγραφέας του βιβλίου “Αντίσταση, η επανάσταση που χάθηκε”

Μαρία Στύλλου περιοδικό “Σοσιαλισμός από τα κάτω”